Loading...

Your cart (4)

Product thumb

Basic hooded sweatshirt in pink

  • Color: Pink
  • Size: S
$15.00 $31.00
Product thumb

Mid-rise slim cropped fit jeans

  • Size: M
$76.00
Product thumb

Men fashion gray shoes

  • Color: Gray
  • Size: 10.5
$84.00
Subtotal: $198.65
Checkout

[ខ្លឹមៗ]ការស្រមុករបស់អ្នកអាចបំបាត់បាន១០០%

   ការស្រមុកអាចកើតលើមនុស្សគ្រប់ប្រភេទ ជាពិសេសមនុស្សមានទម្ងន់ច្រើន (ធាត់) ដែលវាជាការរំខានមួយនៃដំណេកដូចជា ការគេងមិនបានគ្រប់គ្រាន់ ការខ្វះអុកស៊ីសែនទៅចិញ្ចឹមរាងកាយពេលសម្រាក​ ស្ទះការដកដង្ហើមជាដើម។ហើយបុគ្គលមួយចំនួនដែលមានបញ្ហាគេងស្រមុកនេះ កំពុងស្វែងរកដំណោះស្រាយ ឬការព្យាបាល។ ជាការល្អប្រសើរដែលការគេងស្រមុកនេះអាចព្យាបាលបាន១០០% ប្រសិនបើលោកអ្នកទៅពិគ្រោះ និងទទួលការព្យាបាលត្រឹមត្រូវពីវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញ។ ក្រោយប្រធានបទនេះផងដែរ មន្ទីរពេទ្យធ្មេញ រំចង់ បានបូលរួមបកស្រាយ ក៏ដូចជាដំណោះស្រាយបញ្ហានេះជូនដូចខាងក្រោម៖

ការគេងស្រមុក (snoring) គឺជាសម្លេងរំខានដែលកើតឡើងពេលគេងលក់។ សម្លេងនេះកើតឡើងពីអណ្តាតក្រអូមទន់ ក្រឡើត សម្រាកហើយធ្លាក់នៅត្បៀតបំពង់ខ្យល់រួមផ្សំនឹងទឹកក្នុងបំពង់កនិងខ្យល់ដង្ហើមចេញចូលតាមផ្លូវដ៏តូចចង្អៀតនេះបានបង្កើតជាសម្លេងស្រមុកឡើង។ ទាក់ទងនឹងការព្យាបាល​  ការគេងស្រមុកនេះគឺពឹងផ្អែកលើការឧបករណ៍ពាក់ក្នុងមាត់ (Oral Appliance) ដើម្បីបើកបំពង់ខ្យល់អោយធំក្នុងពេលគេង ដើម្បីបំបាត់ការគេងស្រមុក និងការស្ទះដង្ហើម។

ឧបករណ៍នេះជាបច្ចេកទេសចុងក្រោយពីប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ វាមានលក្ខណៈ តូច ស្រាល អាចធ្វើចលនាពេលពាក់ក្នុងមាត់ មានភាពងាយស្រួលជាង ឧបករណ៍មុនៗ មានប្រសិទ្ធភាព 100%។ លើសពីនេះទៀតយើងក៏មានឧបករណ៍ CPAP សម្រាប់អ្នកជំងឺស្ទះដង្ហើមកម្រិតធ្ងន់ប្រើប្រាស់ផងដែរ។សូមលោកអ្នកដែលមានបញ្ហាដូចបានរៀបរាប់ខាងលើ អញ្ជើញមកទទួលសេវាពិនិត្យ និងព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យទន្តសាស្រ្ត រំចង់ យើងខ្ញុំសូមស្វាគមន៍លោកអ្នកគ្រប់ពេលវេលា៕

ស្វែងយល់បន្ថែម៖  ការគេងស្រមុក និងការស្ទះដង្ហើមពេលគេង

បកស្រាយដោយ៖ មន្ទីរពេទ្យទន្តសាស្រ្ត រំចង់ 

© 2017 រក្សាសិទ្ធិគ្រប់យ៉ាងដោយ Healthtime Corporation ចំពោះគ្រប់អត្ថបទដោយគ្មានផ្នែកណាមួយត្រូវបោះពុម្ពផ្សាយចូលប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណែត ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិក អាត់ជាសំឡេងឬថតចំលងគ្រប់រូបភាពដោយគ្មានការអនុញ្ញាតឡើយ​


អត្ថបទទាក់ទង

មើលទាំងអស់

(ភ្នំពេញ)៖ Herbalife ដែលជាក្រុមហ៊ុន សហគមន៍ និងវេទិកាភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង លំដាប់ថ្នាក់ពិភពលោក ផ្នែកសុខភាព និងសុខុមាលភាពបានចែករំលែកអំពី ការចាប់គូរអាហារដោយឆ្លាតវៃ ដើម្បីជួយឱ្យអ្នកទទួលបានសារធាតុចិញ្ចឹមច្រើនជាងមុន។ អាហារូបត្ថម្ភល្អមិនមែនសំដៅលើការទទួលទានតែអាហារដែលកំពូល (Superfood) ឬវីតាមីនតែមួយមុខៗនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញគឺជាការទទួលទានឱ្យមានតុល្យភាពចម្រុះមុខ ដើម្បីផ្តល់សារធាតុចិញ្ចឹមគ្រប់គ្រាន់ដល់រាងកាយសម្រាប់ការលូតលាស់ និងសុខុមាលភាពទូទៅ។ ការចាប់គូអាហារនឹងជួយឱ្យរាងកាយស្រូបយក និងប្រើប្រាស់សារធាតុចិញ្ចឹមទាំងនោះបានកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។ វិទ្យាសាស្ត្រអាហារូបត្ថម្ភបានទទួលស្គាល់ថា ការរួមបញ្ចូលគ្នានៃអាហារមួយចំនួនអាចមានឥទ្ធិពលលើកម្រិតសារធាតុចិញ្ចឹមអាចត្រូវបានស្រូបយក និងប្រើប្រាស់ដោយរាងកាយ។ ដូចនេះ អ្នកក៏មានអំណាចអាចជម្រុញការស្រូបយកសារធាតុចិញ្ចឹមនៃសារពាង្គកាយខាងក្នុងបានផងដែរ តាមរយៈការផ្គួរផ្គងអាហារនីមួយៗដោយខ្លួនឯង។ វិធីមួយក្នុងចំណោមវិធីដែលងាយស្រួលបំផុតនោះ គឺការផ្លាស់ប្តូរមុខម្ហូប និងការទទួលទានអាហារសុខភាពចម្រុះឱ្យបានទៀងទាត់ ជាជាងការទទួលទានអាហារដដែលៗរាល់ថ្ងៃ។ តើអ្នកមានដឹងទេថាការផ្គូរផ្គងអាហារមួយចំនួនអាចផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់រាងកាយច្រើនជាងការដែលអ្នកញ៉ាំអាហារទាំងនោះដាច់ដោយឡែកពីគ្នា? ការចាប់គូរអាហារឆ្លាតវៃទាំង ៥ យ៉ាង៖ បន្លែចម្រុះ ដូចជា ស្ពៃពួយឡេង ការ៉ុត ម្ទេសប្លោក និងប៉េងប៉ោះ មានផ្ទុកសារធាតុ Carotenoids មិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យរុក្ខជាតិមានពណ៌ស្រស់ស្អាតប៉ុណ្ណឹងទេ ប៉ុន្តែវាក៏ដើរតួជាសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មផងដែរ។ សមាសធាតុនេះវារលាយក្នុងខ្លាញ់ មានន័យថាវានឹងត្រូវបានស្រូបយកបានល្អប្រសើរ នៅពេលញ៉ាំជាមួយជាតិខ្លាញ់ខ្លះ។ អ្នកអាចបន្ថែមជាតិខ្លាញ់ល្អបានតាមវិធីជាច្រើន៖ លាយប្រេងអូលីវលើសាឡាត់ បន្ថែមគ្រាប់ធញ្ញជាតិបន្តិចបន្តួចទៅក្នុងបន្លែឆ្អិន ឬបន្ថែមផ្លែបឺរជាដើម។ តាមរយៈការធ្វើបែបនេះ រាងកាយរបស់អ្នកអាចស្រូបយកសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មដ៏មានប្រយោជន៍ទាំងនេះបានកាន់តែប្រសើរ។ វីតាមីន C ជាមួយជាតិដែក ជួយទ្រទ្រង់ដល់ដំណើរអុកស៊ីសែន និងជួយដល់មេតាប៉ូលីសក្នុងការបំប្លែងអាហារជាថាមពល។ វីតាមីន និងជាតិដែកនេះមាននៅក្នុងប្រភពរុក្ខជាតិ និងសាច់សត្វ។ ជាតិដែកប្រភេទ Heme ដែលមាននៅក្នុង សាច់បក្សី ត្រី និងស៊ុត រាងកាយងាយស្រូបយកដោយមានប្រសិទ្ធភាព ខណៈដែលជាតិដែកប្រភេទ Non-heme ពីអាហាររុក្ខជាតិដូចជា សណ្តែក សណ្តែកបណ្តុះ ស្ពៃពួយឡេង និងធញ្ញជាតិ រាងកាយស្រូបយកបានតិចតែប៉ុណ្ណោះ។ វីតាមីន C ជួយបង្កើនការស្រូបយកជាតិដែកប្រភេទ Non-heme នេះ។ អ្នកអាចទទួលទានបន្ថែមវីតាមីន C រួមគ្នា តួយ៉ាងការទទួលទានប៉េងប៉ោះ ផ្លែក្រូច និងស្ត្របឺរី ដោយយកពួកវាទៅលាយបញ្ចូលនិងមុខម្ហូបដទៃដែលសម្បូរវីតាមីន C ស្រាប់ ដើម្បីជួយឱ្យរាងកាយរបស់អ្នកស្រូបយកជាតិដែកប្រភេទ Non-heme នេះបានដោយមានប្រសិទ្ធភាព។ អាហារក្រឡុកប្រូតេអ៊ីន ដែលមានបន្ថែមជាតិដែកមករួចស្រេច ក៏អាចជួយបំពេញតម្រូវការជាតិដែកបានដែរ ហើយនៅពេលចាប់គូជាមួយអាហារសម្បូរវីតាមីន C ជាតិដែកនឹងត្រូវបានស្រូបយកយ៉ាងល្អប្រសើរ។​ ដូច្នោះអ្នកអាចសាកបន្ថែមផ្លែឈើដូចជា ផ្លែម្នាស់ ស្ត្រប៊ឺរី ឬផ្លែស្វាយ ទៅក្នុងអាហារក្រឡុករបស់អ្នកបាន។ ការបន្ថែមបន្តិចបន្តួចទាំងនេះ អាចបង្កើតភាពខុសប្លែកគ្នា ក្នុងការបំពេញតម្រូវការសារធាតុចិញ្ចឹមប្រចាំថ្ងៃបាន។ តែបៃតង ជាមួយអាហារដែលសម្បូរវីតាមីន C តែបៃតងមានសមាសធាតុរុក្ខជាតិដ៏មានប្រយោជន៍ហៅថា Catechins ដែលដើរតួជាសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម។ ការបន្ថែមក្រូចឆ្មារទៅក្នុងតែរបស់អ្នក ឬការទទួលទានវារួមជាមួយផ្លែឈើដែលសម្បូរវីតាមីន C (ដូចជា ក្រូច ស្ត្រប៊ឺរី ឬគីវី) ជួយឱ្យការស្រូបយកសមាសធាតុទាំងនេះមានភាពប្រសើរឡើង។ ប្រសិនបើអ្នកមានទម្លាប់ទទួលទានតែបៃតង ការចាប់គូវាជាមួយអាហារសម្រន់ដែលមានតុល្យភាព និងមានវីតាមីន C គឺរឹតតែល្អ។ ហើយប្រសិនបើអាហារសម្រន់របស់អ្នកមានជាតិប្រូតេអ៊ីន និងជាតិសរសៃ (Fiber) ច្រើនទៀត នោះវាកាន់តែប្រសើរព្រោះវានឹងជួយផ្តល់ថាមពលបានយូរ។ វីតាមីន D ជាមួយអាហារសម្បូរកាល់ស្យូម៖ វីតាមីន D ចាំបាច់សម្រាប់ជួយឱ្យរាងកាយស្រូបយកកាល់ស្យូម ដែលទ្រទ្រង់ដល់សុខភាពឆ្អឹង និងមុខងារសាច់ដុំ។ ត្រីដែលមានជាតិខ្លាញ់ដូចជា ត្រីសាល់ម៉ុន ត្រីបេកា និង ស៊ុតផ្តល់​​នូវវីតាមីន D បន្លែស្លឹកបៃតង អាហារធ្វើពីទឹកដោះគោ និងភេសជ្ជៈធ្វើពីរុក្ខជាតិដែលបន្ថែមសារធាតុចិញ្ចឹម ជួយផ្តល់នូវកាល់ស្យូម។ សម្រាប់អ្នកដែលមិនសូវទទួលទានសាច់ ផលិតផលដែលមានសារធាតុចិញ្ចឹម ឬអាហារបំប៉នដែលផ្តល់វីតាមីន D អាចជួយបំពេញចន្លោះខ្វះខាតទាំងនេះបាន។ នៅពេលរួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយអាហារសម្បូរកាល់ស្យូម មិនថាពីប្រភពរុក្ខជាតិ ឬសត្វនោះទេ ពួកវាអាចជួយទ្រទ្រង់តម្រូវការរាងកាយរបស់អ្នកបាន។ មនុស្សពេញវ័យជាច្រើនមិនសូវទទួលទានប្រូតេអ៊ីន និងជាតិសរសៃបានគ្រប់គ្រាន់តាមតម្រូវការប្រចាំថ្ងៃនោះទេ សារធាតុទាំងពីរនេះសុទ្ធតែសំខាន់សម្រាប់ទ្រទ្រង់ភាពឆ្អែត។ ដូច្នេះការរួមបញ្ចូលប្រូតេអ៊ីនជាមួយអាហារដែលមានជាតិសរសៃខ្ពស់ អាចជួយឱ្យអ្នកមានអារម្មណ៍ឆ្អែតបានយូរ ហើយជាតិសរសៃក៏ជួយដល់សុខភាពប្រព័ន្ធរំលាយអាហារផងដែរ។ សរុបសេចក្តីមកវិញ អាហារូបត្ថម្ភល្អ មិនមែនជាច្បាប់ដ៏តឹងរ៉ឹង ឬការដេញតាមញ៉ាំតែអាហារកំពូល Superfood ណាមួយនោះទេ។ វាគឺជាការផ្តល់ឱ្យរាងកាយរបស់អ្នកនូវសារធាតុចិញ្ចឹមដែលវាត្រូវការឱ្យបានទៀងទាត់ តាមរបៀបដែលសមស្របនឹងរបៀបរស់នៅរបស់អ្នក។ ការទទួលទានអាហារចម្រុះមានន័យថា អ្នកនឹងទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីការចាប់គូអាហារទាំងនេះ។ ខណៈពេលដែលអាហារធម្មជាតិគឺជាអាហារចម្បងនៃរបបអាហារ ផលិតផលដែលបន្ថែមសារធាតុចិញ្ចឹម អាហារក្រឡុកប្រូតេអ៊ីន សុទ្ធតែអាចប្រើជារបស់ជំនួយបំពេញចន្លោះខ្វះខាត ជាពិសេសនៅពេលដែលអ្នកមមាញឹកហើយត្រូវការឱ្យរាងកាយអ្នកមានអាហារូបត្ថម្ភគ្រប់គ្រាន់។ អាហារូបត្ថម្ភ មិនមែនទាមទារភាពល្អឥតខ្ចោះនោះទេ ប៉ុន្តែវាទាមទារនូវភាពជាប់លាប់ក្នុងការអនុវត្ត។ តាមរយៈការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងការចាប់គូអាហារ ជាមួយនឹងការជ្រើសរើសអាហារដែលផ្ដល់សុខភាពល្អ រួមមានប្រូតេអ៊ីនពី ប្រភពរុក្ខជាតិ និងសត្វ បន្លែផ្លែឈើ គ្រាប់ធញ្ញជាតិដែលសម្បូរជាតិសរសៃ និងខ្លាញ់ល្អ អ្នកនឹងនឹងទទួលបាននូវអាហារូបត្ថម្ភដែលប្រកបដោយនិរន្តរភាព ដើម្បីផ្ដល់ឱ្យរាងកាយនូវអ្វីដែលវាត្រូវការជាចាំបាច់ពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ។   អំពីក្រុមហ៊ុន Herbalife ក្រុមហ៊ុន Herbalife (NYSE: HLF) គឺជាក្រុមហ៊ុនសុខភាព និងសុខុមាលភាពឈានមុខគេ និងជាសហគមន៍ដែលកំពុងផ្លាស់ប្តូរជីវិតរបស់មនុស្សជាមួយនឹងផលិតផលអាហារូបត្ថម្ភដ៏អស្ចារ្យ និងជាឱកាសអាជីវកម្មសម្រាប់សមាជិកឯករាជ្យ​របស់ខ្លួនចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1980។ ក្រុមហ៊ុនផ្តល់ជូននូវផលិតផលដែលគាំទ្រដោយវិទ្យាសាស្រ្តដល់អ្នកប្រើប្រាស់នៅក្នុងទីផ្សារជាង 90។ តាមរយៈសមាជិកឯករាជ្យដែលផ្តល់ជូននូវការបណ្តុះបណ្តាលមួយទល់មួយ និងផ្តល់ការគាំទ្រសហគមន៍ដោយបំផុសគំនិតឱ្យអតិថិជនប្រកាន់ខ្ជាប់នូវរបៀបរស់នៅដែលមានភាពសកម្ម។

(ភ្នំពេញ)៖ Herbalife ដែលជាក្រុមហ៊ុន សហគមន៍ និងវេទិកាភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង លំដាប់ថ្នាក់ពិភពលោក ផ្នែកសុខភាព និងសុខុមាលភាពបានចែករំលែកអំពី របៀបដែលទឹកជួយទ្រទ្រង់ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារឱ្យមានសុខភាពល្អ។ ទឹកគឺជាកត្តាចម្បងបំផុតដែលជួយឱ្យប្រព័ន្ធរំលាយអាហារដំណើរការបានរលូន តាំងពីចំណុចចាប់ផ្ដើមរហូតដល់បញ្ចប់។ បច្ចុប្បន្ន ការយកចិត្តទុកដាក់លើសុខភាពប្រព័ន្ធរំលាយអាហារមានការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារការរកឃើញថ្មីៗអំពី "មីក្រូជីវចម្រុះក្នុងពោះវៀន" (Gut Microbiome)។ វាគឺជាបណ្តុំបាក់តេរីដែលរស់នៅក្នុងបំពង់រំលាយអាហារ ហើយមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់ប្រព័ន្ធសុខភាពទូទៅនៃរាងកាយទាំងមូល។ អ្នកប្រហែលជាបានដឹងខ្លះស្រាប់មកហើយថា ដើម្បីរក្សាប្រព័ន្ធរំលាយអាហាររបស់អ្នកឱ្យមានសុខភាពល្អ ការទទួលទានប្រូបាយអូទិក (probiotics - បាក់តេរី "ល្អ") ក៏ដូចជា ព្រីបីយូទិក (prebiotics - "អាហារ" សម្រាប់ប្រូបាយអូទិក) និងជាតិសរសៃឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ គឺជារឿងសំខាន់ដែលអ្នកមិនគួរមើលរំលង។ ប៉ុន្តែមានរឿងមួយដែលសាមញ្ញនិងរឹតតែសំខាន់នោះគឺ៖ ទឹក។ ទឹកមានវត្តមាននៅក្នុងគ្រប់ជំហាននៃដំណើរការរំលាយអាហារ ហេតុដូច្នោះហើយទើបការរក្សាជាតិទឹកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់មានសារៈសំខាន់ខ្លាំងចំពោះសុខភាពរបស់អ្នក។ តើទឹកជួយដល់ការរំលាយអាហារយ៉ាងដូចម្តេច?  ចាប់ផ្តើមតាំងពីចំណុចដំបូងបំផុតនៃដំណើរការរំលាយអាហារ ទឹកគឺជាសមាសធាតុសំខាន់នៃទឹកមាត់។ ទឹកមាត់មានមុខងារជាច្រើនដូចជា៖ • វាជួយធ្វើឱ្យអាហារមានសំណើម ដែលបង្កភាពងាយស្រួលក្នុងការទំពា និងលេបចូល • ទឹកមាត់ក៏មានផ្ទុកអង់ស៊ីម ដែលវាដើរតួជាអ្នកបំបែកសារធាតុអាហារដូចជា ជាតិខ្លាញ់ និងកាបូអ៊ីដ្រាត តាំងពីដំបូងបំផុតមុនក្រពះទៅទៀត នៅពេលអាហារឆ្លងកាត់ចូលទៅក្នុងក្រពះ ទឹកក្រពះត្រូវបានបញ្ចេញមក។ទឹកទាំងនោះក៏មានផ្ទុកនូវអង់ស៊ីម ដែលនឹងចាប់ផ្តើម​បំបែកប្រូតេអ៊ីន និងកាបូអ៊ីដ្រាតនៅក្នុងអាហារដែលអ្នកញ៉ាំឱ្យទៅជាផ្នែកតូចៗ ទើបបញ្ជូនទៅកាន់ពោះវៀនតូច ដែលជាកន្លែងកើតមានការរំលាយអាហារភាគច្រើន។ ក្នុងដំណាក់កាលនេះ ទឹកក៏ត្រូវការជាចាំបាច់ផងដែរ ដើម្បីផលិតទឹករំអិលដែលស្រោបផ្នែកខាងក្នុងនៃក្រពះរបស់អ្នក ដែលជួយការពារពីអាស៊ីតក្រពះ។ គួរឱ្យកត់សម្គាល់ផងដែរថា វាមិនមែនជាការពិតនោះទេនូវការលើកឡើងមួយថា ការផឹកទឹកជាមួយអាហារនឹងធ្វើឱ្យទឹកក្រពះរាវខ្លាំង រហូតដល់វាមិនអាចធ្វើការងារបាន។​ តែផ្ទុយទៅវិញ ការមានជាតិទឹកគ្រប់គ្រាន់នឹងជួយជម្រុញដំណើរការនេះឱ្យកាន់តែល្អទៅវិញទេ។ របៀបដែលទឹកទ្រទ្រង់សុខភាពពោះវៀន នៅពេលអាហារផ្លាស់ទីតាមពោះវៀនតូច មានសកម្មភាពរំលាយអាហារជាច្រើនដែលទឹកជួយសម្របសម្រួល៖ • សារធាតុរាវ (ដែលបញ្ចេញពីក្នុងខ្លួន) កាន់តែច្រើន ត្រូវបានបញ្ចេញទៅក្នុងពោះវៀនតូច ពីស្រទាប់ផ្ទៃខាងក្នុងនៃពោះវៀនផ្ទាល់ ក៏ដូចជាពីលំពែង និងថ្លើមផងដែរ។ • អង់ស៊ីមធ្វើការដើម្បីពន្លឿនដំណើរការ និងជួយរៀបចំសម្របសម្រួលការស្រូបយកនៅដំណាក់កាលចុងក្រោយនៃការរំលាយអាហារ៖ អាស៊ីតអាមីណូពីប្រូតេអ៊ីន អាស៊ីតខ្លាញ់ពីជាតិខ្លាញ់ និងម៉ូលេគុលស្ករនីមួយៗពីកាបូអ៊ីដ្រាត។ • ការស្រូបយកសារធាតុចិញ្ចឹមភាគច្រើនកើតឡើងនៅក្នុងពោះវៀនតូច ហើយបន្ទាប់មកសារធាតុចិញ្ចឹមដែលរំលាយរួច នឹងឆ្លងកាត់ទៅកាន់ចរន្តឈាមរបស់អ្នក។ នៅពេលដំណើរការរំលាយអាហារបន្តនៅក្នុងពោះវៀនធំ ទឹកក៏មានសារៈសំខាន់ខ្លាំងផងដែរ៖ • ជាតិសរសៃរលាយ (Soluble fibers) ដែលអ្នកទទួលទាន (មាននៅក្នុងអាហារដូចជា អូត សណ្តែក និងបាឡេ) វានឹងរលាយក្នុងទឹក ហើយប៉ោង និងរីកមាឌ ដែលវានឹងជួយរាងកាយស្រូបយកជាតិស្ករយឺតៗ និងបញ្ជុះកូឡេស្តេរ៉ុល។ • ជាតិសរសៃមិនរលាយ (Insoluble fiber) ដែលអ្នកទទួលទាន (មាននៅក្នុងអាហារដូចជា គ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងបន្លែភាគច្រើន) គឺនឹងចាប់យក និងបឺតយកទឹក ដែលវាជួយជំរុញដល់ការបន្ទោបង់ឱ្យបានទៀងទាត់។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ផ្នែកខាងក្រោមនៃពោះវៀន ក៏ជាកន្លែងដែលរាងកាយរបស់អ្នកស្រូបយកជាតិរ៉ែភាគច្រើនដែលអ្នកទទួលទាន ហើយទឹកនៅទីនោះជាអ្នកជួយសម្រួលដល់ការស្រូបយកនូវសារធាតុរ៉ែទាំងអស់នោះ។ ជាការពិតណាស់ ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារដែលមានសុខភាពល្អ គឺពឹងផ្អែកលើការមានជាតិសរសៃគ្រប់គ្រាន់។ បន្ថែមពីនេះ ការហាត់ប្រាណក៏មានសារៈសំខាន់ផងដែរ នៅពេលអ្នកធ្វើចលនាសាច់ដុំឆ្អឹងអំឡុងពេលហាត់ប្រាណ អ្នកក៏កំពុងជំរុញសាច់ដុំ រលោង (Smooth muscle) នៃបំពង់រំលាយក្នុងពេលតែមួយ ដែលវានឹងជួយជំរុញការបន្ទោបង់មានភាពទៀងទាត់។ បើទោះបីជាអ្វីដែលលើកឡើងមកនេះសំខាន់កម្រិតណាក៏ដោយ ក៏សូមកុំភ្លេចរឿងដ៏សាមញ្ញបំផុតមួយគឺទឹក ហើយអ្នកត្រូវប្រាកដថាអ្នកទទួលទានជាតិទឹកបានច្រើន និងទៀងទាត់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដើម្បីរក្សាប្រព័ន្ធរំលាយអាហារទាំងស្រុងឱ្យដំណើរការបានរលូន។ អំពីក្រុមហ៊ុន Herbalife ក្រុមហ៊ុន Herbalife (NYSE: HLF) គឺជាក្រុមហ៊ុនសុខភាព និងសុខុមាលភាពឈានមុខគេ និងជាសហគមន៍ដែលកំពុងផ្លាស់ប្តូរជីវិតរបស់មនុស្សជាមួយនឹងផលិតផលអាហារូបត្ថម្ភដ៏អស្ចារ្យ និងជាឱកាសអាជីវកម្មសម្រាប់សមាជិកឯករាជ្យរបស់ខ្លួនចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1980។ ក្រុមហ៊ុនផ្តល់ជូននូវផលិតផលដែលគាំទ្រដោយវិទ្យាសាស្រ្តដល់អ្នកប្រើប្រាស់នៅក្នុងទីផ្សារជាង 90។ តាមរយៈសមាជិកឯករាជ្យដែលផ្តល់ជូននូវការបណ្តុះបណ្តាលមួយទល់មួយ និងផ្តល់ការគាំទ្រសហគមន៍ដោយបំផុសគំនិតឱ្យអតិថិជនប្រកាន់ខ្ជាប់នូវរបៀបរស់នៅដែលមានភាពសកម្ម។

(ភ្នំពេញ)៖ Herbalife ដែលជាក្រុមហ៊ុន សហគមន៍ និងវេទិកាភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងលំដាប់ថ្នាក់ពិភពលោក ផ្នែកសុខភាព និងសុខុមាលភាពបានចែករំលែកអំពីរបៀបដែល "មីក្រូសរីរាង្គ" ក្នុងពោះវៀនជះឥទ្ធិពលមកលើសុខភាពទូទៅរបស់យើង ។ មានមនុស្សតិចណាស់ដែលដឹងថា រាងកាយរបស់យើងមិនមែនផ្សំឡើងទាំងស្រុងដោយកោសិកាតែម្យ៉ាងនោះទេ។ មីក្រូសរីរាង្គរាប់លានរស់នៅក្នុងពោះវៀនរបស់យើង ហើយចំនួនរបស់ពួកវា លើសពីចំនួនសរុបនៃកោសិកាផ្ទាល់ខ្លួនរបស់យើងទៅទៀត។ ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីខ្នាតតូចនេះ ដែលមានបាក់តេរី វីរុស មេរោគផ្សិត និងប្រូតូហ្សូអា ត្រូវបានអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រហៅថា "ហ្សែនទីពីរ" ហើយវាជះឥទ្ធិពលយ៉ាងស្ងប់ស្ងាត់ដល់ការរំលាយអាហារ ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ អារម្មណ៍ និងសូម្បីតែមុខងារនៃការយល់ដឹងរបស់យើង។ បាក់តេរីក្នុងពោះវៀន (Gut microbiota) មិនមែនគ្រាន់តែជា "អ្នកដំណើរឆ្លងកាត់" ធម្មតានោះទេ ប៉ុន្តែគឺជាដៃគូរួមរស់ដែលបានវិវត្តន៍មកជាមួយមនុស្សអស់រាប់លានឆ្នាំមកហើយ។ នៅក្នុងពោះវៀនរបស់មនុស្សពេញវ័យដែលមានសុខភាពល្អ មានបាក់តេរីច្រើនជាង ១,០០០ ប្រភេទ ដែលមានទម្ងន់សរុបពី ១ ទៅ ២ គីឡូក្រាម ដែលស្មើនឹងទម្ងន់នៃថ្លើមមួយ។ មីក្រូសរីរាង្គទាំងនេះមានអន្តរកម្មជាមួយយើងតាមបណ្តាញដ៏ស្មុគស្មាញ៖ • ពួកវាជួយបំបែកជាតិសរសៃដែលពិបាករំលាយ និងបង្កើតអាស៊ីតខ្លាញ់ខ្សែខ្លី (ដូចជា Butyrate) ដើម្បីផ្តល់ថាមពលដល់កោសិកាពោះវៀន។ • សំយោគសារធាតុចិញ្ចឹម វីតាមីន K និងវីតាមីនក្រុម B។ • បង្ហាត់ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរបស់យើងឱ្យចេះបែងចែករវាងមិត្តនិងសត្រូវ។ • ចូលរួមក្នុងកិច្ចការគ្រប់គ្រងការរំលាយអាហារ (Metabolism) និងការឆ្លើយតបនឹងការរលាក។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញថា ឥទ្ធិពលនៃបាក់តេរីក្នុងពោះវៀនមានវិសាលភាពលើសពីប្រព័ន្ធរំលាយអាហារទៅទៀត។ តាមរយៈ "Gut-brain axis" ប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងទ្វេទិសនេះអនុញ្ញាតឱ្យមីក្រូសរីរាង្គផលិតសារធាតុសរសៃប្រសាទដូចជា serotonin (ប្រហែល ៩០% ត្រូវបានផលិតនៅក្នុងពោះវៀន), dopamine និង GABA ដែលជះឥទ្ធិពលដោយផ្ទាល់ដល់ការឆ្លើយតបនៃអារម្មណ៍ និងភាពតានតឹង។ ការសិក្សាមួយដែលបានចុះផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្តី Nature Microbiology បានផ្សារភ្ជាប់សមាសភាពជាក់លាក់នៃពោះវៀនទៅនឹងហានិភ័យនៃជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត។ ការសិក្សាមួយទៀតក៏បានរកឃើញថា បាក់តេរីក្នុងពោះវៀនរបស់អ្នកជំងឺ Parkinson មានភាពខុសគ្នាខ្លាំងពីមនុស្សដែលមានសុខភាពល្អ ដែលនេះបង្ហាញថាពោះវៀនអាចជាចំណុចចាប់ផ្តើមមួយនៃជំងឺប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទនេះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីដ៏តូចឆ្មានេះគឺងាយរងគ្រោះណាស់។មានកត្តាជាច្រើនដែលរបៀបរស់នៅក្នុងសម័យទំនើបនេះអាចបណ្តាលឱ្យមានអតុល្យភាពបាក់តេរី (ហៅតាមវេជ្ជសាស្ត្រថា Dysbiosis)៖ • របបអាហារ៖ របបអាហារបែបលោកខាងលិចដែលមានជាតិស្ករ និងខ្លាញ់ខ្ពស់ បានកាត់បន្ថយការទទួលទានជាតិសរសៃដែលចាំបាច់សម្រាប់បាក់តេរីមានប្រយោជន៍។ • ការប្រើប្រាស់ថ្នាំផ្សះហួសកម្រិត៖ ថ្នាំផ្សះដែលមានប្រសិទ្ធភាពខ្លាំងនិងទូលំទូលាយនឹងបោសសម្អាតមីក្រូសរីរាង្គយ៉ាងច្រើនដោយមិនរើសមុខនោះឡើយ។ • សម្ពាធផ្លូវចិត្តរ៉ាំរ៉ៃ៖ ស្ថានភាពស្ត្រេសបន្តបន្ទាប់ផ្លាស់ប្តូរការជ្រាបនៃពោះវៀន និងសមាសធាតុបាក់តេរី។ • ការគេងមិនគ្រប់គ្រាន់៖ រំខានដល់ចង្វាក់ជីវសាស្រ្ត (Circadian rhythm) និងប៉ះពាល់ដល់វដ្តមេតាប៉ូលីសនៃបាក់តេរី។ • ការធ្វើអនាម័យលើសកម្រិត៖ កាត់បន្ថយឱកាសសម្រាប់ការទាក់ទងជាមួយជាមួយមីក្រូសរីរាង្គចម្រុះដទៃទៀតនៅក្នុងបរិស្ថាន។ ផលប៉ះពាល់លើសុខភាព និងការថែទាំ អតុល្យភាពបាក់តេរី​ (Dysbiosis) នេះមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយជំងឺជាច្រើន។ ជំងឺប្រព័ន្ធរំលាយអាហារដូចជា ជំងឺរលាកពោះវៀន និងរោគសញ្ញាពោះវៀនដែលងាយរងរំញោច (IBS) មានទំនាក់ទំនងនឹងការប្រែប្រួលបាក់តេរីជាក់លាក់។ មនុស្សដែលធាត់លើសទម្ងន់ជាទូទៅមានភាពចម្រុះនៃបាក់តេរីក្នុងពោះវៀនទាប ហើយផ្ទុយទៅវិញមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការស្រូបយកថាមពលខ្ពស់ជាង។ សូម្បីតែជំងឺប្រព័ន្ធភាពស៊ាំប្រឆាំងខ្លួនឯង ជំងឺអាលែហ្សី និងសូម្បីតែសុខភាពសរសៃឈាមបេះដូង ក៏អាចរងឥទ្ធិពលពីបាក់តេរីទាំងនេះដែរ ។ ដូច្នោះតើយើងគួរថែរក្សា "ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីដ៏តូចឆ្មា" នេះដោយរបៀបណា?  1. របបអាហារចម្រុះគឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះ៖ មីក្រូសរីរាង្គផ្សេងៗគ្នាចូលចិត្តអាហារខុសៗគ្នា ដូច្នេះភាពចម្រុះនៃរបបអាហារគឺជាគន្លឹះក្នុងការរក្សាភាពចម្រុះនៃបាក់តេរី។ បន្លែ ផ្លែឈើ គ្រាប់ធញ្ញជាតិ និងសណ្តែកដែលសម្បូរជាតិសរសៃគឺជា "ប្រេងឥន្ធនៈ" សម្រាប់បាក់តេរីមានប្រយោជន៍ ។ អាហារផ្អាប់ដូចជា យ៉ាអួ បន្លែផ្អាប់ និងតែ Kombucha សម្បូរទៅដោយប្រូបាយអូទិក (Probiotics) សកម្ម។ សារធាតុ Polyphenols (ដែលមានក្នុងផ្លែប៊ឺរី តែ និងសូកូឡាខ្មៅ) ក៏មានប្រសិទ្ធភាពជាប្រេបាយអូទិក (Prebiotics) ផងដែរដែលដើរតួជាស្បៀងសម្រាប់ជួយទ្រទ្រង់ដល់បាក់តេរីល្អៗដែលមានស្រាប់នៅក្នុងខ្លួន។ 2. ប្រើប្រាស់ថ្នាំផ្សះដោយឈ្លាសវៃ៖ អនុវត្តតាមការណែនាំរបស់គ្រូពេទ្យឱ្យបានពេញលេញ និងជៀសវាងការប្រើប្រាស់ដែលមិនចាំបាច់។ 3. គ្រប់គ្រងសម្ពាធផ្លូវចិត្ត និងការគេង៖ ការធ្វើសមាធិ ការហាត់ប្រាណបានទៀងទាត់ និងការរក្សាកាលវិភាគចូលដំណេកឱ្យទៀងទាត់ សុទ្ធតែជួយរក្សាសុខភាពពោះវៀនរបស់អ្នក។ 4. ធម្មជាតិ៖ ចេញទៅក្រៅផ្ទះខ្លះដើម្បីជួយឱ្យមានអន្តរកម្មរវាងអតិសុខមប្រាណចម្រុះក្នុងបរិស្ថាន ដែលអាចមានប្រយោជន៍ដល់​ការលូតលាស់នៃប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ និងភាពចម្រុះនៃបាក់តេរីក្នុងខ្លួនយើងបាន។ ការប្រើប្រាស់អាហារបំប៉ន អាហារជួយចិញ្ចឹមប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីខាងក្នុងខ្លួនរបស់យើង ក៏ប៉ុន្តែមនុស្សនៅក្នុងយុគសម័យថ្មីនេះ ជាទូទៅខ្វះការទទួលទានជាតិសរសៃ។ កត្តានានាដូចជាជីវិតដ៏មមាញឹក ប្រញ៉ាប់ប្រញាល់ របបអាហារគ្មានតុល្យភាព និងការថមថយនូវសកម្មភាពក្រៅផ្ទះ ធ្វើឱ្យរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃតែមួយមុខពិបាកឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការរាងកាយជាក់ស្តែង។ អាហារបំប៉ន "ប្រូបាយអូទិក​ (Probiotic)" អាចចូលទៅក្នុងពោះវៀនដោយផ្ទាល់ដើម្បីបំពេញបន្ថែមបាក់តេរីមានប្រយោជន៍។ចំណែក "ប្រេបាយអូទិក (Prebiotics)" (ជាចម្បងគឺជាតិសរសៃរលាយ) គឺមានលក្ខណៈទូទៅជាង ដោយវាផ្តល់អាហារូបត្ថម្ភដល់បាក់តេរីមានប្រយោជន៍ដែលមានស្រាប់។ ទឹកប្រទាលកន្ទុយក្រពើជួយសម្រួលបរិស្ថានក្នុងក្នុងពោះវៀនៗ និងជួយជម្រុញការរីកលូតលាស់នៃប្រូបាយអូទិក។ ការរួមបញ្ចូលគ្នានេះរួមគ្នាបង្កើតបរិស្ថានអេកូឡូស៊ី ដែលកាន់តែអំណោយផលដល់ការលូតលាស់នៃមីក្រូសរីរាង្គចម្រុះ ដោយហេតុនេះបង្កើនតុល្យភាព និងភាពធន់នៃមីក្រូជីវសាស្ត្រពោះវៀន ដែលជះឥទ្ធិពលជាវិជ្ជមានដល់សុខភាព និងភាពស៊ាំទាំងមូល។ សរុបមក ស្នូលនៃសុខភាពពោះវៀនគឺសុខភាពរបស់បាក់តេរី ហើយការរក្សាតុល្យភាពនៃប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីមីក្រូសរីរាង្គ គឺជាការវិនិយោគដ៏សំខាន់បំផុតមួយដែលយើងអាចធ្វើបានសម្រាប់សុខភាពខ្លួនឯង។ ការរក្សាបាក់តេរីក្នុងពោះវៀនឱ្យបានល្អ ស្មើរនឹងការស្រឡាញ់ខ្លួនឯង។ អំពីក្រុមហ៊ុន Herbalife ក្រុមហ៊ុន Herbalife (NYSE: HLF) គឺជាក្រុមហ៊ុនសុខភាព និងសុខុមាលភាពឈានមុខគេ និងជាសហគមន៍ដែលកំពុងផ្លាស់ប្តូរជីវិតរបស់មនុស្សជាមួយនឹងផលិតផលអាហារូបត្ថម្ភដ៏អស្ចារ្យ និងជាឱកាសអាជីវកម្មសម្រាប់អ្នកសមាជិកឯករាជ្យរបស់ខ្លួនចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1980។ ក្រុមហ៊ុនផ្តល់ជូននូវផលិតផលដែលគាំទ្រដោយវិទ្យាសាស្រ្តដល់អ្នកប្រើប្រាស់នៅក្នុងទីផ្សារជាង 90។ តាមរយៈសមាជិកឯករាជ្យដែលផ្តល់ជូននូវការបណ្តុះបណ្តាលមួយទល់មួយ និងផ្តល់ការគាំទ្រសហគមន៍ដោយបំផុសគំនិតឱ្យអតិថិជនប្រកាន់ខ្ជាប់នូវរបៀបរស់នៅដែលមានភាពសកម្ម។

(ភ្នំពេញ)៖ Herbalife ដែលជាក្រុមហ៊ុន សហគមន៍ និងវេទិកាភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង លំដាប់ថ្នាក់ពិភពលោក ផ្នែកសុខភាព និងសុខុមាលភាពបានចែករំលែកអំពីអត្ថប្រយោជន៍នៃម្សៅប្រូតេអ៊ីន និងការរៀបចំអាហារក្រឡុកដែលមានជីវជាតិល្អ។ ប្រូតេអ៊ីនមានមុខងារសំខាន់ៗជាច្រើន ក្រៅពីជាផ្នែកមួយនៃគ្រឿងបង្គុំនៃសក់ ស្បែក ក្រចក សរីរាង្គ និងសាច់ដុំ វាក៏ជួយជំរុញការលូតលាស់សាច់ដុំ និងជួយគ្រប់គ្រងចំណង់អាហារផងដែរ។ បច្ចុប្បន្ននេះ មានអាហាររូបត្ថម្ភប្រូតេអ៊ីនជាច្រើនរួមមាន៖ ម្សៅប្រូតេអ៊ីន អាហារក្រឡុករួចជាស្រេច និងប្រូតេអ៊ីនបារ (protein bars)។ ទោះបីជាផលិតផលទាំងនេះផ្តល់ភាពងាយស្រួលក៏ដោយ ក៏ពួកវាមិនមែនសម្រាប់ប្រើជំនួសអាហារដែលមានជាតិប្រូតេអ៊ីនសុខភាពទាំងស្រុងនោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ ប្រូតេអ៊ីនទាំងនេះគឺប្រើដើម្បីជួយបំពេញបន្ថែមជីវជាតិបំប៉ន  ពីលើការទទួលទានទូទៅរបស់អ្នក ដើម្បីជួយឱ្យអ្នកអាចសម្រេចបាននូវតម្រូវការ និងគោលដៅសុខភាពរបស់អ្នក។ តើម្សៅប្រូតេអ៊ីនមានតួនាទីអ្វីខ្លះ? ម្សៅប្រូតេអ៊ីនគឺជាប្រភពប្រូតេអ៊ីនដែលប្រមូលផ្តុំ និងត្រូវបានផលិតចេញពីប្រភពផ្សេងៗគ្នា៖ ប្រូតេអ៊ីន Whey៖ ផលិតចេញពីទឹកដោះគោ ប្រូតេអ៊ីនពីរុក្ខជាតិ៖ ជាធម្មតាផលិតចេញពីសណ្តែកសៀង ឬការលាយបញ្ចូលគ្នានៃប្រូតេអ៊ីនរុក្ខជាតិផ្សេងទៀតដូចជា អង្ករ Quinoa សណ្តែកបារាំងជាដើម។ ផលិតផលទាំងនេះភាគច្រើនផ្តល់ប្រូតេអ៊ីនប្រហែល ២០ ឬ ៣០ ក្រាមក្នុងការទទូលទានម្តង។ ប្រូតេអ៊ីនក្នុងទម្រង់ជាម្សៅ អនុញ្ញាតឱ្យអ្នកអាចគ្រប់គ្រងបរិមាណប្រូតេអ៊ីនដែលអ្នកត្រូវការបានដោយងាយស្រួល ដោយគ្រាន់តែលាយចូលក្នុងអាហារដូចជា អាហារក្រឡុក, smoothies, Oatmeal, យ៉ាអួជាដើម។ តើអ្វីទៅជាអត្ថប្រយោជន៍នៃម្សៅប្រូតេអ៊ីន? មានការស្រាវជ្រាវជាច្រើនដែលគាំទ្រដល់អត្ថប្រយោជន៍ប្រូតេអ៊ីន៖ ការកសាងសាច់ដុំ៖ ប្រូតេអ៊ីនជួយទ្រទ្រង់កម្លាំងសាច់ដុំ និងកសាងម៉ាសសាច់ដុំបន្ទាប់ពីការហ្វឹកហាត់។ ការសិក្សាលើអត្តពលិកបានរកឃើញថា ប្រូតេអ៊ីនសណ្តែកសៀង និងប្រូតេអ៊ីន whey មានប្រសិទ្ធភាពស្មើគ្នាក្នុងការកសាងសាច់ដុំ ។ ការគ្រប់គ្រងចំណង់អាហារ៖ អាហាររូបត្ថម្ភប្រូតេអ៊ីនជួយឱ្យមានអារម្មណ៍ឆ្អែតបានយូរ និងជួយទប់ស្កាត់ចំណង់អាហារ និងគ្រប់គ្រងការឃ្លានបាន។ ការសម្រកទម្ងន់៖ ចំពោះអ្នកដែលលើសទម្ងន់ ឬធាត់ ការប្រើប្រាស់ប្រូតេអ៊ីននឹងនាំឱ្យមានការកាត់បន្ថយទម្ងន់ខ្លួន និងខ្លាញ់សរុប។ សុខភាពមនុស្សចាស់៖ ចំពោះមនុស្សចាស់ វាមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការដើរតួជាអ្នកការពារ និងទប់ទល់នឹងជំងឺសាច់ដុំចុះខ្សោយ (sarcopenia) ឬការបាត់បង់ម៉ាសសាច់ដុំ។ របៀបប្រើប្រាស់ និងការរក្សាទុក ជាការពិតណាស់អ្នកមិនអាចរំលងប្រភពប្រូតេអ៊ីនដើមនោះទេដូចជា ត្រី បសុបក្សី សាច់គ្មានខ្លាញ់ និងប្រូតេអ៊ីនពីរុក្ខជាតិ។ ម្សៅប្រូតេអ៊ីនគឺជាវិធីដ៏ងាយស្រួលក្នុងការបញ្ចូលបន្ថែមនូវប្រូតេអ៊ីនទៅក្នុងរបបអាហារនានា ដូចជា អាហារក្រឡុក ស៊ុប នំដុត និង Cereal ជាដើម។ អត្តពលិក និងអ្នកហាត់ប្រាណក៏អាចប្រើប្រាស់វាសម្រាប់ការឡើងទម្ងន់ ឬការស្តារកម្លាំងឡើងវិញក្រោយការហាត់ប្រាណបានផងដែរ។ ការរក្សាទុក៖ រក្សាទុកម្សៅប្រូតេអ៊ីននៅក្នុងកន្លែងត្រជាក់ និងស្ងួតដើម្បីធានាថាគុណភាពរបស់វានៅស្រស់។ ការរក្សាទុកបានត្រឹមត្រូវ វាអាចទុកបានជាច្រើនខែ ប៉ុន្តែសូមយកចិត្តទុកដាក់លើកាលបរិច្ឆេទផុតកំណត់នៅលើកញ្ចប់ផងដែរ។ រៀបចំអាហារក្រឡុកងាយៗ សម្រាប់ការប្រើប្រាស់ ចំនួនស្លាបព្រាដែលត្រូវប្រើគឺអាស្រ័យលើការណែនាំលើសម្បកកញ្ចប់ ព្រោះម៉ាកនីមួយៗអាចមានបរិមាណខុសៗគ្នា។ រៀបចំបែបងាយៗ រៀបចំគ្រឿងផ្សំ និងម៉ាស៊ីនក្រឡុក បន្ថែមទឹក ឬទឹកដោះគោតាមការណែនាំលើកញ្ចប់ ដាក់ម្សៅប្រូតេអ៊ីនតាមការណែនាំ ដាក់ទឹកកក ៣ ទៅ ៥ ដុំ ក្រឡុកឱ្យម៉ដ្ឋ ជាការស្រេច អ្នកអាចបន្ថែមអាហាររូបត្ថម្ភបន្ថែមទៀតបានទៅតាមតម្រូវការជាក់ស្តែង។ វិធីបង្កើនជីវជាតិបន្ថែម៖ ផ្លែឈើ និងបន្លែ៖ ក្រៅពីផ្លែប៊ឺរី ឬចេក អ្នកអាចសាកល្បងជាមួយ ផ្លែគីវី គ្រាប់ទទឹម ក្រុមផ្លែត្រសក់ស្រូវ ឬឱឡឹកបាន។ បន្លែដូចជា ការ៉ុត ល្ពៅ ក៏ជាជម្រើសដ៏ល្អផងដែរ។ ខ្លាញ់ដែលមានប្រយោជន៍៖ គ្រាប់ធញ្ញជាតិដូចជា flax, hemp, chia ឬគ្រាប់ផ្កាឈូករ័ត្ន ជួយបន្ថែមជាតិរ៉ែ និងអាស៊ីតខ្លាញ់អូមេហ្គា-៣។ អ្នកក៏អាចរកគ្រាប់ធញ្ញជាតិដទៃទៀតដូចជា អាល់ម៉ុន, គ្រាប់រីករាយ (pistachio) ឬផ្លែបឺរ វាជួយផ្តល់នូវកាកសរសៃ ជាតិសង្កសីល្អៗផងដែរ។ កាកសរសៃ (Fiber)៖ ស្រូវអូត (oats), ផ្លែប៉ោម និងបន្លែបៃតង ជួយបង្កើនកាកសរសៃដែលជួយឱ្យឆ្អែតបានយូរ និងជួយដល់សម្រួលដល់ប្រព័ន្ធបញ្ចេញចោល។ គ្រឿងទេស និងរុក្ខជាតិ៖ អ្នកអាចបន្ថែមរសជាតិជាមួយ cinnamon, ខ្ញី ឬជីអង្កាម (mint)បន្ថែមបាន។ បន្ថែមសំបកក្រូចឆ្មារ ឬសំបកក្រូចពោធិ៍សាត់ស្រស់ៗ បន្តិចបន្តួច នឹងជួយបន្ថែមរសជាតិស្រស់ស្រាយ ហើយវាក៏មានផ្ទុកនូវប្រេងដែលមានអត្ថប្រយោជន៍ចំពោះសុខភាពផងដែរ។ ការគាំទ្រប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ៖ អាចដាក់បន្ថែមយ៉ាអួទៀតក៏បាន ដែលវាសម្បូរទៅដោយប្រូបាយអូទិក (probiotics) ជួយដល់សុខភាពរំលាយអាហារ។ ខ្ញី និងជីអង្កាមក៏ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជួយដល់ដំណើរការរំលាយអាហារផងដែរ។ ការបន្ថែមគ្រឿងផ្សំផ្សេងៗអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកទទួលបានជម្រើសអាហារូបត្ថម្ភដែលសម្បូរបែប និងឆ្ងាញ់សម្រាប់សុខភាពប្រចាំថ្ងៃ។ អំពីក្រុមហ៊ុន Herbalife ក្រុមហ៊ុន Herbalife (NYSE: HLF) គឺជាក្រុមហ៊ុនសុខភាព និងសុខុមាលភាពឈានមុខគេ និងជាសហគមន៍ដែលកំពុងផ្លាស់ប្តូរជីវិតរបស់មនុស្សជាមួយនឹងផលិតផលអាហារូបត្ថម្ភដ៏អស្ចារ្យ និងជាឱកាសអាជីវកម្មសម្រាប់សមាជិកឯករាជ្យ​របស់ខ្លួនចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1980។ ក្រុមហ៊ុនផ្តល់ជូននូវផលិតផលដែលគាំទ្រដោយវិទ្យាសាស្រ្តដល់អ្នកប្រើប្រាស់នៅក្នុងទីផ្សារជាង 90។ តាមរយៈសមាជិកឯករាជ្យដែលផ្តល់ជូននូវការបណ្តុះបណ្តាលមួយទល់មួយ និងផ្តល់ការគាំទ្រសហគមន៍ដោយបំផុសគំនិតឱ្យអតិថិជនប្រកាន់ខ្ជាប់នូវរបៀបរស់នៅដែលមានភាពសកម្ម។

(ភ្នំពេញ)៖ Herbalife ដែលជាក្រុមហ៊ុន សហគមន៍ និងវេទិកាភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង លំដាប់ថ្នាក់ពិភពលោក ផ្នែកសុខភាព និងសុខុមាលភាពបានចែករំលែកអំពី វិធីសាស្រ្តក្នុងការ​កសាង​សាច់ដុំ​ប្រកប​ដោយ​ប្រសិទ្ធភាព តួនាទី​នៃ​ប្រូតេអ៊ីន របប​អាហារ និង​ការ​ហាត់ប្រាណ។ ​មនុស្ស​ភាគច្រើនយល់​ថា​ ​ដើម្បី​កសាង​សាច់ដុំ ពួក​គេចាំបាច់​ត្រូវតែ​​ញ៉ាំ​ប្រូតេអ៊ីន។ជាការពិត ប្រូតេអ៊ីនពិតជាសំខាន់ ប៉ុន្តែ​ប្រូតេអ៊ីន​តែ​ឯង​មិន​គ្រប់គ្រាន់​ទេ។អ្នក​ក៏​ត្រូវ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​លើ​របប​អាហារ​ និង​ទម្លាប់​ហាត់ប្រាណ​របស់​អ្នក​ផង​ដែរ។ ហេតុអ្វីបានជាប្រូតេអ៊ីនតែមួយមិនគ្រប់គ្រាន់ ភាគច្រើនគេនិយម​គិត​ថា ​ការ​កសាង​សាច់ដុំ​គឺមក​ពីប្រូតេអ៊ីន​ទាំងអស់។ ​ជាការពិតដែលប្រូតេអ៊ីន​គឺ សំខាន់​សម្រាប់​ការ​ជួសជុល និង​ការ​លូតលាស់​សាច់ដុំ តែអ្នក​ក៏​ត្រូវការ កាឡូរី​គ្រប់គ្រាន់ និង របប​អាហារ​ដែល​មាន​តុល្យភាពផង​ដែរ។ ការ​កាត់បន្ថយ​កាឡូរី​ច្រើន​ពេក​នឹង​បង្ខំ​ឱ្យ​រាងកាយ​របស់​អ្នក​ដុត​ប្រូតេអ៊ីន​សម្រាប់ ថាមពល ជំនួស​ឱ្យ​ការកសាង​សាច់ដុំទៅវិញ។ 1. បំពេញ​ថាមពល​ដោយ​កាបូអ៊ីដ្រាត មនុស្ស​ជាច្រើន​ជៀសវាង​កាបូអ៊ីដ្រាត ប៉ុន្តែ​វា​គឺ​ជាគន្លឹះ​សម្រាប់​ថាមពល។បើ​គ្មាន​កាបូអ៊ីដ្រាត​គ្រប់គ្រាន់​ទេ រាងកាយ​របស់​អ្នក​អាច​នឹង​ដុត​បំផ្លាញ​ប្រូតេអ៊ីន​សម្រាប់​ថាមពល​ជំនួស​វិញ។ ប្រភព​កាបូអ៊ីដ្រាត​ល្អ​អាច​រក​បាន​នៅ​ក្នុង៖ • គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ • សណ្តែក • ផ្លែឈើ • បន្លែ សូមទទួលទាន​កាបូអ៊ីដ្រាត​ដែល​មាន​គុណភាព ​ដើម្បី​ផ្តល់​ថាមពល​ដល់​ការ​ហាត់ប្រាណ​របស់​អ្នក និង​ការពារ​សាច់ដុំ ។ 2. ទទួលទានខ្លាញ់​ល្អ​ចំពោះ​សុខភាព ខ្លាញ់​ទ្រទ្រង់​ថាមពល និង​រចនាសម្ព័ន្ធ​កោសិការួម​ទាំង​កោសិកា​សាច់ដុំ​ផង​ដែរ។ ពួកវាជួយ​ផ្តល់ជា​ថាមពល​ដល់​ការ​ហាត់ប្រាណ​ និង​ជួយ​ឱ្យ​រាងកាយ​របស់​អ្នក​ស្រូប​យក​សារធាតុចិញ្ចឹម។ ប្រភព​ល្អៗនៃខ្លាញ់ល្អ: • គ្រាប់​ផ្លែឈើ និង​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ • ​ខ្លាញ់ត្រី • ប្រេង​អូលីវ • ផ្លែ​បឺរ (Avocado) បរិមាណ​ខ្លាញ់​ល្អ​ចំពោះ​សុខភាព​ក្នុង​កម្រិត​មធ្យមមួយ គឺ​ចាំបាច់​សម្រាប់​អ្នក។ 3. ពេល​វេលា​ និងការ​ទទួល​ទាន​ប្រូតេអ៊ីន ប្រូតេអ៊ីន​គឺសំខាន់​សម្រាប់​ការ​លូតលាស់​សាច់ដុំ ប៉ុន្តែពេល​វេលាដែល​អ្នក​ញ៉ាំ ​ក៏​សំខាន់​ដូចទៅនឹងបរិមាណដែល​អ្នក​ញ៉ាំ​ដែរ។ ការ​ហាត់ប្រាណ​ពង្រឹង​កម្លាំង និង​ប្រូតេអ៊ីន សុទ្ធតែ​ជំរុញ​ការ​សំយោគ​ប្រូតេអ៊ីន​សាច់ដុំ (MPS) ដូច្នេះ​ការមិនញ៉ាំសម្រុក ហើយ​បែងចែក​ការ​ទទួល​ទាន​ឱ្យ​បាន​ស្មើៗ​គ្នា​នៅរាល់ពេលញ៉ាំអាហារម្តងៗ នឹងជួយ​រក្សា MPS ឱ្យ​សកម្ម​ពេញ​មួយ​ថ្ងៃ។ អាហារ​សម្រន់​ពេល​ចូល​គេង​ដែល​មាន​ប្រូតេអ៊ីន​ប្រហែល ២៥ ក្រាមក៏​អាច​ជួយ​បង្កើន​ការ​ស្តារ​ឡើង​វិញ​ក្នុង​ពេល​យប់​ផង​ដែរ។ សូម​ប្រើ​ទាំង​ប្រូតេអ៊ីនដែលចេញពី​រុក្ខជាតិ និង​សត្វ សម្រាប់​ស្ថេរភាពនៃការ​បញ្ចេញ​អាស៊ីត​អាមីណូ។ ប្រូតេអ៊ីន Whey រំលាយ​បាន​លឿន ខណៈ​ដែល Casein រំលាយ​​យឺតជាងដែល​ផ្តល់​នូវ​ការ​ទ្រទ្រង់​​ការ​ជួសជុល​សាច់ដុំ។  គន្លឹះ​របប​អាហារ និង​អាហារូបត្ថម្ភ​ល្អ​បំផុត​សម្រាប់​ការ​កសាង​សាច់ដុំ 1. របៀប​បែងចែក​ការ​ទទួល​ទាន​ប្រូតេអ៊ីន និងថាតើគួរទទួលទាន​ញឹកញាប់​ប៉ុណ្ណា ជាដំបូងអ្នកត្រូវរៀបចំ​ផែនការរបប​អាហារ​របស់​អ្នកឱ្យនៅ​ជុំវិញ​ការ​ហាត់ប្រាណ​របស់អ្នក ញ៉ាំអាហារ​សំខាន់ៗ​បី​ពេល​នឹងប្រកបដោយ​តុល្យភាព និង អាចបន្ថែមអាហារ​សម្រន់​ដែលសម្បូរទៅដោយប្រូតេអ៊ីន​ពីរ​មុខ។ នៅក្នុងរបបទាំង៣ពេលនោះ សូមប្រាកដថាវាមានទាំងប្រូតេអ៊ីន និង​កាបូអ៊ីដ្រាត ដើម្បី​ផ្តល់​ថាមពល និងជួយ​ទ្រទ្រង់​ការ​ជួសជុល​សាច់ដុំរបស់អ្នក។ ការ​បែងចែក​ការ​ទទួល​ទាន​ប្រូតេអ៊ីន​ឱ្យ​បាន​ស្មើៗ​គ្នា​បែបនេះ វានឹងជួយរក្សា​ការ​សំយោគ​ប្រូតេអ៊ីន​សាច់ដុំ (MPS) ឱ្យ​សកម្ម​ពេញ​មួយ​ថ្ងៃ។ សូម​កុំសម្រុកញ៉ាំ​ប្រូតេអ៊ីនតែមួយពេលៗ។ 2. តើ​គួរ​ទទួលទាន​អ្វី​មុន​ពេល​ហាត់ប្រាណ សូម​ចាប់ផ្តើម​ការ​ហាត់ប្រាណ​របស់​អ្នក​ដោយ​ការរក្សាជាតិ​ទឹក និង មានថាមពល​គ្រប់គ្រាន់។ សូម​ផឹក​ទឹក​ប្រហែល ពីរ​កែវ ពីរ​ទៅ​បី​ម៉ោង​មុន​ពេល​ហាត់ប្រាណ ហើយ​មួយ​កែវ​ទៀតចន្លោះពី ១៥ ទៅ ២០ នាទី មុន​ពេល​ហាត់ប្រាណ។ ប្រសិន​បើ​អ្នក​មាន​ពេល​វេលាច្រើនប្រហែល ពីរ​បី​ម៉ោងមុន​ពេល​ហ្វឹកហាត់ សូម​ញ៉ាំអាហារ​ដែល​មាន​តុល្យភាព ដូចជា ស៊ុត យ៉ាអួ នំបុ័ង​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ ឬ​ផ្លែឈើ​ជាមួយ​ទឹកដោះគោ ឬ​ ទឹក​សណ្តែកជាដើម។ ហើយប្រសិន​បើ​អ្នក​ញ៉ាំ​អាហារនៅជិត​ពេល​ហាត់ប្រាណ សូមញ៉ាំ​អ្វី​ដែល​ងាយស្រួល​រំលាយ​ដូចជា ប្រូតេអ៊ីន​ក្រឡុក ​ព្រោះវាមានរួម​បញ្ចូល​ទាំង​ប្រូតេអ៊ីន និង​កាបូអ៊ីដ្រាត​ពី​គ្រឿងផ្សំ​ដូចជា ផ្លែឈើ និងបន្លែ។ 3. តើ​គួរ​ញ៉ាំ​អ្វី​ក្រោយ​ពេល​ហាត់ប្រាណ បន្ទាប់​ពី​ការ​ហាត់ប្រាណ សាច់ដុំ​របស់​អ្នក​ត្រូវ​ការ​កាបូអ៊ីដ្រាត និងប្រូតេអ៊ីន​ដែល​មាន​គុណភាព ១០–២០ ក្រាម ដើម្បី​ជួយ​ជួសជុល និង​ស្តារ​ឡើង​វិញ។  ជម្រើស​ល្អៗ​រួម​មាន៖ • យ៉ាអួ​មួយ​កំប៉ុង • នំបុ័ង​សាំងវិច​សាច់​ទួរគី ឬ​ប៊ឺ​គ្រាប់​ផ្លែឈើ • Smoothie ឬ​ទឹកសណ្តែក • Cereal ជាមួយ​ផ្លែឈើ 4. អាហារ​សម្រន់​ល្អ​នៅ​ចន្លោះ​អាហារ សូម​ជ្រើសរើស​អាហារ​សម្រន់​ដែល​មាន តុល្យភាព​រវាង​ប្រូតេអ៊ីន និង​កាបូអ៊ីដ្រាត។ ជម្រើស​ដែល​ងាយស្រួល​រួម​មាន៖ • ប្រូតេអ៊ីនបារ (Protein bars) • យ៉ាអួ ឬ​ឈីស​ (cottage cheese)  • ស៊ុត​ស្ងោរ​ជាមួយ • បន្លែ​ឆៅ​ 5. របៀប​កសាង​សាច់ដុំ​ដោយ​មិន​បង្កើន​ខ្លាញ់ ដើម្បី​កសាង​សាច់ដុំ សូម​ញ៉ាំ​បន្ថែម​លើសធម្មតាបន្តិច ប៉ុន្តែ​កុំ​ញ៉ាំ​ច្រើន​ហួសហេតុ។ ការ​ញ៉ាំ​ច្រើន​ហួសហេតុ ទោះបី​ជា​អាហារ​ល្អ​ចំពោះ​សុខភាព​ក៏ដោយ នឹង​បន្ថែម​ជាតិ​ខ្លាញ់ច្រើន។ សូម​ជ្រើសរើស ប្រូតេអ៊ីន​គ្មាន​ខ្លាញ់ដូចជា ត្រី សាច់​បក្សី តៅហ៊ូ និង​សណ្តែក បូក​រួម​ទាំង កាបូអ៊ីដ្រាត​ដែល​សម្បូរ​ដោយ​សារធាតុចិញ្ចឹម ដូចជា ផ្លែឈើ បន្លែ និង​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ ជំនួស​ឱ្យ​បង្អែម ឬ​ម្សៅ​ដែល​គេ​ចម្រាញ់។ អំពីក្រុមហ៊ុន Herbalife ក្រុមហ៊ុន Herbalife (NYSE: HLF) គឺជាក្រុមហ៊ុនសុខភាព និងសុខុមាលភាពឈានមុខគេ និងជាសហគមន៍ដែលកំពុងផ្លាស់ប្តូរជីវិតរបស់មនុស្សជាមួយនឹងផលិតផលអាហារូបត្ថម្ភដ៏អស្ចារ្យ និងជាឱកាសអាជីវកម្មសម្រាប់សមាជិកឯករាជ្យរបស់ខ្លួនចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1980។ ក្រុមហ៊ុនផ្តល់ជូននូវផលិតផលដែលគាំទ្រដោយវិទ្យាសាស្រ្តដល់អ្នកប្រើប្រាស់នៅក្នុងទីផ្សារជាង 90។ តាមរយៈសមាជិកឯករាជ្យដែលផ្តល់ជូននូវការបណ្តុះបណ្តាលមួយទល់មួយ និងផ្តល់ការគាំទ្រសហគមន៍ដោយបំផុសគំនិតឱ្យអតិថិជនប្រកាន់ខ្ជាប់នូវរបៀបរស់នៅដែលមានភាពសកម្ម។

(ភ្នំពេញ)៖ Herbalife ដែលជាក្រុមហ៊ុន សហគមន៍ និងវេទិកាភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង លំដាប់ថ្នាក់ពិភពលោក ផ្នែកសុខភាព និងសុខុមាលភាពបានចែករំលែកអំពី មូលហេតុដែល​យើង​ត្រូវ​ការ​ប្រូតេអ៊ីន និងរបៀបដែលអាស៊ីតអាមីណូធ្វើការនៅក្នុងខ្លួនរបស់យើង និងសារៈសំខាន់របស់ប្រូតេអ៊ីន។ តស់ មកស្វែងយល់​អំពី​អាស៊ីត​អាមីណូ ប្រភេទ​ផ្សេងៗ​នៃ​ប្រូតេអ៊ីន​ក្នុង​អាហារ និង​របៀប​ដែល​រាងកាយ​របស់យើង​ប្រើប្រាស់​អាស៊ីត​អាមីណូ​ដើម្បី​ផលិត​ប្រូតេអ៊ីន។ តើ​អ្វី​ទៅ​ជា​អាស៊ីត​អាមីណូ? តើវា​មាន​ប៉ុន្មាន​ប្រភេទ?  ប្រូតេអ៊ីន ​ដែល​អ្នក​ទទួលទាន (និង​ប្រូតេអ៊ីន​ដែល​មាន​ក្នុង​ខ្លួន​របស់​អ្នក​រួច​ហើយ) គឺកើត​ឡើងចេញ​ពី​ឯកតា​តូចៗ​ហៅ​ថា អាស៊ីត​អាមីណូ។ គេ​តែង​ហៅ​អាស៊ីត​អាមីណូ​ថា​ជា «សារធាតុផ្សំ » (building blocks)។ មាន​អាស៊ីត​អាមីណូ ២០ ប្រភេទ ​អាច​ត្រូវ​បាន​ចង​ភ្ជាប់​គ្នា​ដើម្បី​បង្កើត​ជា​ប្រូតេអ៊ីន ទាំង​ប្រូតេអ៊ីន​ដែល​អ្នក​ទទួលទាន និង​ប្រូតេអ៊ីន​ដែល​ត្រូវ​បាន​ផលិត​ដោយ​រាងកាយ​របស់​អ្នក។ ប្រភេទនៃ​ប្រូតេអ៊ីន​ផ្សេងៗគ្នាក្នុង​អាហារ​មាន​ប្រភេទ​អ្វីខ្លះ? អាហារ​ផ្សេងៗ​គ្នា​មាន​ផ្ទុក​ប្រូតេអ៊ីន​ផ្សេងៗ​គ្នា (ហើយ​ជាធម្មតា​មាន​ច្រើន​ជាង​មួយ)។ ឧទាហរណ៍៖    * ទឹកដោះគោ ឬ​យ៉ាអួ មាន​ប្រូតេអ៊ីន​ហៅថា កាសេអ៊ីន (casein) និង​វ៉េ(whey) ។    * សាច់ ត្រី ឬ​បសុបក្សី មាន​ប្រូតេអ៊ីន​ហៅថា កូឡាជែន (collagen) និង​មីយ៉ូស៊ីន (myosin) ។    * សណ្តែក​មាន​ប្រូតេអ៊ីន​ហៅថា លេគូមីន (legumins) ។    * ស៊ុត​មាន​ប្រូតេអ៊ីន​ជាច្រើន​រួម​មាន អាវីឌីន (avidin) និង​អូវ៉ាល់ប៊ូមីន(ovalbumin) ។ ប្រូតេអ៊ីន​នីមួយៗ​មាន​លក្ខណៈ​ពិសេស ដោយសារ​វា​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ពី​លំដាប់​អាស៊ីត​អាមីណូ​ប្លែកៗ ​រៀងៗ​ខ្លួន។ នៅ​ពេល​ដែល​ប្រូតេអ៊ីន​ត្រូវ​បាន​រំលាយ និង​ស្រូប​យក​ហើយ អាស៊ីត​អាមីណូ​ទាំងនោះ​អាច​ត្រូវ​បាន​ប្រើប្រាស់​ជា សារធាតុផ្សំ (building blocks) សម្រាប់​ប្រូតេអ៊ីន​ដែល​មាន​នៅ​ក្នុង​ខ្លួន​របស់​អ្នក។ តើ​អាស៊ីត​អាមីណូ​បង្កើត​ជា​ប្រូតេអ៊ីន​ក្នុង​ខ្លួន​របស់​អ្នក​ដោយ​របៀប​ណា? នៅ​ពេល​អាហារ​ប្រូតេអ៊ីន​ធ្វើ​ដំណើរ​តាម​បំពង់​រំលាយ​អាហារ វា​ត្រូវ​បាន​បំបែក​ទៅ​ជា អាស៊ីត​អាមីណូ​នីមួយៗ រួច​ត្រូវ​បាន​ស្រូប​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ចរន្ត​ឈាម។ រាងកាយ​របស់​អ្នក​ប្រើប្រាស់សារធាតុផ្សំ​ទាំងនេះ​ដើម្បី​ផលិត​ប្រូតេអ៊ីន​ក្នុង​ខ្លួន​ប្រមាណ ៥០,០០០ ប្រភេទ​ផ្សេងៗ​គ្នា ដែល​នីមួយៗ​មាន​រចនាសម្ព័ន្ធ (និង​មុខងារ) ជាក់លាក់​របស់​វា។ ប្រូតេអ៊ីន​ទាំងនេះ​មាន​ចាប់ពី អង់ស៊ីម ដែល​ជួយ​ពន្លឿន​ប្រតិកម្ម​គីមី​ក្នុង​រាងកាយរហូត​ដល់ អ័រម៉ូន ដែល​ដើរតួដូចជា​អ្នក​នាំសារធាតុ​គីមី។ ប្រូតេអ៊ីន​ផ្សេងទៀតជួយ​គាំទ្រ​មុខងារ​ប្រព័ន្ធ​ភាពស៊ាំ ឬ​បញ្ចួន​សារធាតុចិញ្ចឹមហើយ​ក៏​មាន​ប្រូតេអ៊ីន​ដែល​ផ្តល់​រចនាសម្ព័ន្ធ​ដល់​ឆ្អឹង ស្បែក សក់ ក្រចកនិង​សាច់ដុំ​របស់​អ្នក​ផង​ដែរ។ នៅ​ពេល​ដែល​អាស៊ីត​អាមីណូ​ចូល​ក្នុង​ចរន្ត​ឈាមហើយពួកវា​ក្លាយ​ជា «អាង​អាស៊ីត​អាមីណូ» (amino acid “pool”)នៅក្នុង​ជាលិកា និង​សារធាតុ​រាវ​របស់​រាងកាយ​ដែល​អាច​ប្រើប្រាស់​បាន​តាម​តម្រូវការ។ ហេតុអ្វី​បាន​ជា​អ្នក​ត្រូវ​ការ​ប្រូតេអ៊ីន​រាល់​ថ្ងៃ? ការ​ទទួលទាន​ប្រូតេអ៊ីន​ក្នុង​បរិមាណ និង​ប្រភេទ​ត្រឹមត្រូវ​រាល់​ថ្ងៃ​មាន​សារៈសំខាន់ ពីព្រោះ​ប្រសិនបើ​អ្នកកង្វះ​ប្រូតេអ៊ីន ក្នុង​របប​អាហារ​ជា​ប្រចាំ រាងកាយ​របស់​អ្នក​នឹងចាប់ផ្តើមបំបែក​ប្រូតេអ៊ីន​ដែល​មាន​ក្នុង​ខ្លួនស្រាប់ដើម្បី​ផ្គត់ផ្គន់​នូវ​អាស៊ីត​អាមីណូ​ដែល​ចាំបាច់​សម្រាប់​ផលិត​ប្រូតេអ៊ីន​ក្នុង​ខ្លួន​។ ​ដំណើរការ​នៃ​ការកសាង​ឡើង (building up) និង បម្លែង (breaking down) នេះ​កើតឡើង​​គ្រប់ពេលវេលា ដំណើរការ​នេះ​ដំណើរការបានល្អនឹងមានតុល្យភាព​បាន​លុះត្រាតែ​មាន អាស៊ីត​អាមីណូ​គ្រប់គ្រាន់។ ប្រូតេអ៊ីន​ពេញលេញ និង​មិន​ពេញលេញ មាន​អាស៊ីត​អាមីណូ ៩ ប្រភេទ ក្នុង​ចំណោម ២០ ប្រភេទ ដែលគេចាត់ទុកថា​ «ចាំបាច់» ហើយវាចាំបាច់ត្រូវតែបានមកពី​របប​អាហារ​ ពីព្រោះ​រាងកាយ​របស់​អ្នក​មិន​អាច​ផលិត​វា​បាន​ទេ។ ប្រូតេអ៊ីន​ពេញលេញ ប្រូតេអ៊ីន​ពី​​សត្វ​មាន​ផ្ទុកនូវ​អាស៊ីត​អាមីណូ​ចាំបាច់​ទាំងអស់ ដូច្នេះ​ពួកវា​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅថា «ប្រូតេអ៊ីនពេញលេញ» ​រួមមាន៖    * សាច់    * ត្រី    * បសុបក្សី    * ស៊ុត    * ទឹកដោះគោ និង​ផលិតផល​ទឹកដោះគោ សណ្តែកសៀង និង​អាហារ​ប្រូតេអ៊ីន​ដែល​បាន​មកពី​សណ្តែកសៀងដូចជា​តៅហ៊ូ ទឹកដោះគោ​ សណ្តែកសៀង ឬ​ម្សៅ​ប្រូតេអ៊ីន​សណ្តែកសៀង ក៏​ត្រូវ​បាន​ចាត់ទុកថា​ជា​ប្រូតេអ៊ីន​ពេញលេញ​ផង​ដែរ។ ប្រូតេអ៊ីន​មិន​ពេញលេញ លើកលែងតែ​សណ្តែកសៀង ប្រូតេអ៊ីន​រុក្ខជាតិ​ខ្វះ​អាស៊ីត​អាមីណូ​ចាំបាច់ឬអាច​ច្រើនជាងហ្នឹង ដូច្នេះ​ពួកវា​ត្រូវ​បាន​ចាត់ទុកថា «ប្រូតេអ៊ីនមិន​ពេញលេញ» ដែល​រួមមាន៖    * សណ្តែក    * សណ្ដែកបាយ (Lentils)    * គ្រាប់ធញ្ញជាតិ (Nuts)    * គ្រាប់ធញ្ញជាតិ​ទាំងមូល (Whole grains) សម្រាប់អ្នក​​តម​សាច់​ ពួកគេអាច​ទទួលទាន​អាហារ​ចម្រុះ​ច្រើនមុខ​ដើម្បី​ធានា​ថា​ពួកគេ​ទទួល​បាន​អាស៊ីត​អាមីណូ​ចាំបាច់​ពេញលេញ​ក្នុង​របប​អាហារ​របស់​ពួកគេ។ អំពីក្រុមហ៊ុន Herbalife ក្រុមហ៊ុន Herbalife (NYSE: HLF) គឺជាក្រុមហ៊ុនសុខភាព និងសុខុមាលភាពឈានមុខគេ និងជាសហគមន៍ដែលកំពុងផ្លាស់ប្តូរជីវិតរបស់មនុស្សជាមួយនឹងផលិតផលអាហារូបត្ថម្ភដ៏អស្ចារ្យ និងជាឱកាសអាជីវកម្មសម្រាប់សមាជិកឯករាជ្យរបស់ខ្លួនចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1980។ ក្រុមហ៊ុនផ្តល់ជូននូវផលិតផលដែលគាំទ្រដោយវិទ្យាសាស្រ្តដល់អ្នកប្រើប្រាស់នៅក្នុងទីផ្សារជាង90។ តាមរយៈសមាជិកឯករាជ្យដែលផ្តល់ជូននូវការបណ្តុះបណ្តាលមួយទល់មួយ និងផ្តល់ការគាំទ្រសហគមន៍ដោយបំផុសគំនិតឱ្យអតិថិជនប្រកាន់ខ្ជាប់នូវរបៀបរស់នៅដែលមានភាពសកម្ម។

ការរលាកទងសួត គឺជាប្រភេទជំងឺឆ្លងកើតមានឡើងញឹកញាប់ចំពោះក្មេងតូច និងទារក ដោយសារមានការរលាក និងស្ទះក្នុងទងសួត (Bronchiole) ដែលភាគច្រើនបង្កឡើងពីវីរុស។ ជាធម្មតារយៈពេលនៃជំងឺរលាកទងសួត គឺនៅអំឡុងខែត្រជាក់។ ជំងឺរលាកទងសួត ចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងរោគសញ្ញាប្រហាក់ប្រហែលទៅនឹងជំងឺផ្តាសាយ ប៉ុន្តែវាអាចវិវឌ្ឍទៅជាក្អក ឮសំឡេងពេលដកដង្ហើម និងពេលខ្លះពិបាកដកដង្ហើម។  សញ្ញានៃការរលាកទងសួតអាចស្ថិតនៅពីច្រើនថ្ងៃទៅច្រើនសប្តាហ៍ ឬរហូតដល់មួយខែ។ កុមារភាគច្រើនបានធូរស្រាលដោយការសម្រាកព្យាបាលនៅផ្ទះ និងមានភាគរយតិចបំផុតដែលទាមទារឲ្យមានការព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យ។ លក្ខណៈនៃជំងឺ ការរលាកដែលប៉ះពាល់ផ្នែកនៃសួតត្រង់ bronchioles ត្រូវបានហៅថាជាជំងឺរលាកទងសួត។ Bronchioles មានលក្ខណៈតូច បំពង់មែកធាងដែលដឹកនាំខ្យល់ចេញចូលពីសួត។ នៅពេលបំពង់នេះ ត្រូវបានឆ្លងមេរោគ វាឡើងហើម និងពេញដោយស្លេស្ម ដែលធ្វើឲ្យពិបាកក្នុងការដកដង្ហើម។ ជំងឺរលាកទងសួតជាធម្មតាប៉ះពាល់ដល់ក្មេងអាយុក្រោម ២ឆ្នាំ ដែលអាចជាដោយខ្លួនឯងចំពោះក្មេងភាគច្រើន ប៉ុន្តែកុមារខ្លះដែលមានជំងឺនេះត្រូវការជួបប្រឹក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យជាចាំបាច់។   ការចម្លងរោគ មូលហេតុចម្បងនៃការរលាកទងសួតគឺបណ្ដាលមកពីវីរុសមានឈ្មោះថា respiratory syncytial virus ឬ RSV។ វីរុសប្រភេទនេះរស់នៅក្នុងដំណក់ទឹកល្អិតៗ ដែលមាននៅក្នុងខ្យល់ពេលអ្នកជំងឺក្អក ឬកណ្តាស់ដែលអាចសាយភាយបានយ៉ាងងាយស្រួលពីមនុស្សម្នាក់ ទៅកាន់មនុស្សម្នាក់ទៀត។ រោគសញ្ញា ជាទូទៅ ការរលាកទងសួត ចាប់ផ្តើមដូចជាជំងឺផ្តាសាយដែរ ដែលកុមារតែងលេចឡើងនូវអាការៈដូចខាងក្រោម៖ • តឹងច្រមុះ ឬហៀរសម្បោរ • ក្អកដែលមានលក្ខណៈស្រាល • ក្តៅខ្លួនលើសពី៣៨ អង្សាសេ • ថយចុះចំណង់អាហារ។ នៅពេលការរលាកទងសួតកាន់តែវិវឌ្ឍធ្ងន់ធ្ងរ កុមារអាចលេចឡើងនូវសញ្ញាបន្ថែមរួមមាន៖ • ដកដង្ហើមញាប់ ឬមានបញ្ហាដង្ហើម៖ ចំពោះទារក សញ្ញាដំបូងអាចជាការផ្អាកដង្ហើមក្នុងរយៈពេលពី ១៥វិនាទី ឬ២០វិនាទី • ឮសំឡេងពេលដកដង្ហើម (ជាធម្មតាមានរយៈពេល៧ថ្ងៃ) • ក្អកធ្ងន់ធ្ងរ (រហូតដល់១៤ថ្ងៃ ឬយូរជាងនេះ) • មានបញ្ហាក្នុងការញ៉ាំ និងផឹក (ដោយសារសញ្ញាផ្សេងៗ)។ ការព្យាបាល ការព្យាបាលសំខាន់បំផុតនៃជំងឺរលាកទងសួត គឺត្រូវប្រាកដថាទារក ឬកូនរបស់អ្នកទទួលបានអុកស៊ីសែនគ្រប់គ្រាន់ ដោយគ្រូពេទ្យ ឬគិលានុបដ្ឋាកត្រូវបឺតស្លេស្មចេញពីច្រមុះកូនអ្នក ឬផ្តល់ខ្យល់មានសំណើម ឬអុកស៊ីសែនសម្រាប់ការដកដង្ហើម។ គួរបញ្ជាក់ថាគ្រូពេទ្យនឹងមិនផ្តល់ថ្នាំអង់ទីប៊ីយ៉ូទិកទេ ព្រោះការរលាកទងសួតបង្កឡើងពីវីរុស ហើយអង់ទីប៊ីយ៉ូទិកមិនមានប្រសិទ្ធភាពសម្លាប់វីរុសបានឡើយ។ ការថែទាំទារក ជាការពិតណាស់ គន្លឹះមួយចំនួនដែលឪពុកម្តាយគួរអនុវត្តដើម្បីជួយដល់កូនៗពីជំងឺរលាកទងសួតនេះរួមមាន៖ • ត្រូវប្រាកដថាកូនអ្នកទទួលបានជាតិទឹកគ្រប់គ្រាន់ • ប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ផ្តល់សំណើមក្នុងបន្ទប់គេងរបស់កូនអ្នក • បើកូនអ្នកមិនស្រួលដោយសារក្តៅខ្លួន អ្នកអាចព្យាបាលដោយប្រើប៉ារ៉ាសេតាម៉ុល ឬ Ibuprofen • ចៀសវាងការប្រើ Aspirin ចំពោះក្មេងអាយុតិចជាង ១៨ឆ្នាំ • សម្អាតច្រមុះកូនអ្នកជាមួយសូលុយស្យុងសេរ៉ូមប្រៃ • បើកូនអ្នកមានអាយុលើសពី១ឆ្នាំ អាចផ្តល់អាហារក្តៅឧណ្ហៗ សារធាតុរាវថ្លាដើម្បីសម្រួលបំពង់ក និងជួយកាត់បន្ថយស្លេស្ម • ឲ្យកូនអ្នកគេងកើយខ្នើយបើពួកគេអាយុលើសពីមួយឆ្នាំ (មិនត្រូវប្រើខ្នើយទេបើកូនអ្នកអាយុក្រោម ១ឆ្នាំ) • គួរគេងក្នុងបន្ទប់ជាមួយកូនអ្នក ដូច្នេះ អ្នកនឹងអាចដឹងភ្លាមៗប្រសិនពួកគេពិបាកដកដង្ហើម • មិនអនុញ្ញាតឲ្យមាននរណាម្នាក់ជក់បារីនៅក្បែរកូនអ្នកឡើយ។ ការការពារ អ្នកអាចកាត់បន្ថយឱកាសដែលកូនអ្នកនឹងកើតជំងឺរលាកទងសួតដោយ៖ • លាងសម្អាតដៃអ្នក និងដៃកូនរបស់អ្នកឲ្យបានញឹកញាប់ជាមួយសាប៊ូដុំ និងទឹក ឬប្រើអាល់កុលជូតដៃ • នៅឲ្យឆ្ងាយពីមនុស្សពេញវ័យ ឬក្មេងដែលឈឺ • ចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការជំងឺផ្តាសាយជាប្រចាំចំពោះអ្នក និងកូនតូចរបស់អ្នក។ ជំងឺរលាកទងសួតអាចលាប់ឡើងវិញ ហើយការបង្ករោគអាចកើតឡើងលើសពីម្តងអំឡុងពេលជាមួយគ្នាក្នុងរដូវកាលនៃជំងឺផ្លូវដង្ហើម ហើយអ្នកជំងឺខ្លះអាចមានការបង្ករោគពីវីរុសពីរផ្សេងគ្នាក្នុងពេលតែមួយ។ បន្ថែមពីនោះ គ្រប់អ្នកជំងឺរលាកទងសួតត្រូវរក្សាគម្លាតឲ្យនៅដាច់ដោយឡែកពីអ្នកជំងឺផ្សេងទៀតដែលមាន និងគ្មានជំងឺរលាកទងសួត។ ប្រសិនបើចាំបាច់ អ្នកជំងឺដែលបង្កពីវីរុសដូចគ្នាអាចនៅបន្ទប់ជាមួយគ្នា ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយបម្រុងប្រយ័ត្នគួរតែត្រូវបានអនុវត្តជានិច្ច។ ការវិវឌ្ឍ គួរបញ្ជាក់ដែរថា កុមារដែលធ្លាប់មានជំងឺរលាកទងសួតអាចនឹងពិបាកដកដង្ហើម ឬដកដង្ហើមឮម្តងទៀតក្នុងកម្រិតតែ៥០% ប៉ុណ្ណោះ។ ម៉្យាងទៀតគេនៅមិនទាន់ច្បាស់ថា តើវីរុសអាចបង្កឲ្យមានជំងឺហឺតបន្ថែមទៀត ឬកុមារដែលមានជំងឺហឺតអាចប្រឈមខ្ពស់ទៅនឹងជំងឺរលាកទងសួតឬយ៉ាងណា។ បកស្រាយដោយ៖ វេជ្ជបណ្ឌិត វ៉ាន សុខជា ឯកទេសរោគកុមារ សញ្ញាបត្រពីប្រទេសបារំាងនិងអូស្ត្រាលី បម្រើការនៅមន្ទីរពេទ្យកុមារជាតិ និងជាប្រធានមន្ទីរសំរាកព្យាបាលរោគកុមារ ម៉ាក់ស៊ីឃែរ អត្ថបទ៖ ដកស្រង់ចេញពីទស្សនាវដ្ដី ហេលស៍ថាម ប្រូ លេខ ៨៣ 2019 រក្សាសិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង​ដោយ Healthtime Corporation ចំពោះគ្រប់អត្ថបទដោយគ្មានផ្នែកណាមួយត្រូវបោះពុម្ពផ្សាយចូលប្រព័ន្ធអុីនធឺណែតឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកអាត់ជាសំឡេងឬថតចំលងគ្រប់រូបភាពដោយគ្មានការអនុញ្ញាតឡើយ

យោងតាម GLOBOCAN ២០១៨នេះ បានបង្ហាញថាអត្រានៃការកើតជំងឺមហារីកនៅទ្វីបអាស៊ីមានរហូតដល់ ៨៤.៦% ដែលជាអត្រាមួយច្រើនជាងគេ បើប្រៀបធៀបនឹងបណ្តាទ្វីបដទៃទៀតនៅលើសកលលោក។ ចំណែកនៅប្រទេសកម្ពុជាវិញ ដោយហេតុថា មិនទាន់មានការសិក្សាណាមួយអំពីជំងឺនេះ ដូច្នេះទិន្នន័យពិតប្រាកដទូទាំងប្រទេសក៏មិនទាន់មានដែរ។ប៉ុន្តែបើយោងតាមទិន្នន័យបានពីមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាព​ខ្មែរ-សូវៀត ក្នុងរយៈពេល២ឆ្នាំចុងក្រោយនេះ (២០១៦- ២០១៧) បានបង្ហាញថា ជំងឺមហារីកគល់ច្រមុះបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ ក្នុងចំណោមជំងឺមហារីក​ ត្រចៀក ច្រមុះ បំពង់ក និងជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ៧ ក្នុងផ្នែកជំងឺមហារីក។ ជំងឺមហារីកគល់ច្រមុះ ឬភាសាបច្ចេកទេសហៅ ថា Nasopharyngeal Cancer គឺជាប្រភេទជំងឺមហារីកដែលជាទូទៅ វាចាប់ផ្តើមកើតមាននៅទីតាំងក្រោយរន្ធច្រមុះ ខាងលើបំពង់ក និងនៅជាប់បាតខួរក្បាល បន្ទាប់មកវាអាចរីករាលដាល ទៅផ្នែកផ្សេងៗនៃរាងកាយ។ យើងសង្កេតឃើញថាជំងឺមហារីកគល់ច្រមុះមានច្រើនប្រភេទណាស់ប៉ុន្តែបើយោងតាមអង្គការសុខភាពពិភពលោកឆ្នាំ ២០០៣ បានបែងចែកជំងឺនេះជា ៣ ប្រភេទធំៗ ដោយក្នុងនោះមានតែ២ប្រភេទប៉ុណ្ណោះ ដែលជួបប្រទះច្រើនជាងគេនៅលើពិភពលោក គឺប្រភេទទី២ និងទី៣ ហើយប្រភេទទី៣នេះត្រូវបានគេឲ្យ ឈ្មោះថា Undifferentiated Carcinoma Nasopharyngeal Tumor (UCNT)។ មូលហេតុ និងកត្តាប្រឈម ទោះបីជំងឺមហារីកគល់ច្រមុះគ្មានមូលហេតុច្បាស់លាស់យ៉ាងណាក៏ដោយ ប៉ុន្តែវាមានកត្តាប្រឈមចម្បងផ្សេងទៀត ដែលរួមមាន៖ • ការបង្ករោគដោយវីរុសមួយប្រភេទឈ្មោះថា Epstein-Barr Virus (EBV)៖  វីរុសប្រភេទនេះអាចមានលទ្ធភាពបង្កឲ្យកើតជាដុំសាច់ និងធ្វើឲ្យដុំសាច់វិវឌ្ឍក្លាយជាសាច់មហារីក ដែលភាគច្រើននៃការវិវឌ្ឍនេះនឹងក្លាយជាជំងឺមហារីកប្រភេទទី ២ ឬ៣តែម្តង • របបអាហារ៖ ការចូលចិត្តបរិភោគអាហារផ្អាប់ឬអាហារខ្លោច • ការជក់បារី៖ ការសិក្សាមួយកាលពីឆ្នាំ ២០១៣បានបង្ហាញថាអ្នកជក់បារីមានអត្រាប្រឈមខ្ពស់ ចំពោះការកើតជំងឺនេះរហូតដល់ ៦០% ច្រើនជាងអ្នកមិនជក់បារី • តំណពូជ៖ មានភាគរយតិចតួចកើតមានផងដែរ ចំពោះបុគ្គលដែលមានសមាជិកគ្រួសារធ្លាប់បានកើតជំងឺមហារីកនេះពីមុន។ រោគសញ្ញា និងយន្តការ រោគសញ្ញាតែងតែស្តែងចេញទៅតាមការវិវឌ្ឍរបស់ដុំសាច់ មានន័យថា ពេលទំហំដុំសាច់ក្នុងរន្ធច្រមុះតូច នោះរោគសញ្ញាមានតិចតួច ផ្ទុយមកវិញ ប្រសិនបើដុំសាច់រីកកាន់តែធំ នោះរោគសញ្ញា អាចមានកាន់តែច្រើន និងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ដូចជា៖ • រោគសញ្ញាទាក់ទងនឹងច្រមុះ៖ ការហូរឈាមច្រមុះ ដែលអាចហៀរចេញមកខាងក្រៅ ឬអាច ធ្លាក់ទៅផ្នែកខាងក្រោយតាមបំពង់កវិញ • រោគសញ្ញាទាក់ទងនឹងត្រចៀក៖ អាចបណ្តាលឲ្យមានការរលាកត្រចៀកកណ្តាល ឈឺត្រចៀកហ៊ឹងត្រចៀក ឬមានទឹករងៃក្នុងត្រចៀក • រោគសញ្ញាទាក់ទងនឹងសរសៃវិញ្ញាណ៖ រោគសញ្ញាទាំងនេះអាចកើតមាន ករណីដែលដុំសាច់ រីករាលដាលដល់បាតខួរក្បាល ហើយអាចស្តែងជា ការធ្លាក់ភ្នែកមួយចំហៀង ការទាញភ្នែកមួយ ចំហៀង ស្ពឹកមុខ ឈឺក្បាលខ្លាំងជាដើម។ ម៉្យាងវិញទៀត ប្រសិនបើដុំនេះវិវឌ្ឍលឿនទៅកាន់តំបន់ជិតៗ ជាពិសេសត្រង់ទីតាំងកូនកណ្តុរនៅក វាអាចនឹងបង្កឲ្យមានការឡើងកូនកណ្តុរនៅនឹងក ដែលអាចមានទំហំខុសៗគ្នាចាប់ពី ១សង់ទីម៉ែត្រឡើងទៅ។ អ្វីដែលគួរឲ្យព្រួយបារម្ភទៀតនោះគឺការវិវឌ្ឍនៃជំងឺដល់ដំណាក់កាលចុងក្រោយយ៉ាងលឿន ទៅកាន់តំបន់ឆ្ងាយៗដូចជា​ ឆ្អឹង សួត និងថ្លើម ហើយអ្នកជំងឺអាចនឹងមាន ជាអាការៈ ឈឺឆ្អឹងកងខ្នងខ្លាំង ចុកជើងខ្លាំង ឈឺតាមសរសៃប្រសាទ ចាក់មកជើង ដង្ហក់ ហត់ ក្អកមានឈាមឬឡើងលឿងជាដើម។   ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ដើម្បីអាចសន្និដ្ឋានបានថាវាពិតជាជំងឺមហារីក គល់ច្រមុះមែននោះ គ្រូពេទ្យជំនាញត្រូវធ្វើតាមដំណាក់កាលដូចខាងក្រោម៖ • ពិនិត្យសញ្ញាគ្លីនិក (Clinical Examination) មានដូចជា ការស្ទាបរកមើលកូនកណ្តុរនៅ ក​ ការសាកសួរពីរោគសញ្ញា ប្រវត្តិនៃការរស់នៅ របបអាហារ និងប្រវត្តិគ្រួសារ។ បន្ទាប់មក ប្រសិនបើមានករណីសង្ស័យ ត្រូវបញ្ជូនអ្នកជំងឺ ឲ្យទៅជួបគ្រូពេទ្យឯកទេស ត្រចៀក ច្រមុះ បំពង់ក ដើម្បីបន្តការពិនិត្យឆ្លុះរកមើលសាច់ដុះនៅតំបន់កនោះតែម្តង។ • ការថតស្កែន ឬMRI ពីសំណាក់គ្រូពេទ្យ​ឯកទេសរូបភាពវេជ្ជសាស្រ្ត ដើម្បីផ្តល់ជាព័ត៌មាន​បញ្ជាក់ថា មានដុំសាច់ ឬមិនមាន ក្នុងករណី​ដែលគ្រូពេទ្យឯកទេស ត្រចៀក ច្រមុះ បំពង់កមិនអាចពិនិត្យបាន។ ករណីមានដុះសាច់ អ្នកជំងឺត្រូវ​បញ្ជូនមកជួបគ្រូពេទ្យឯកទេស ត្រចៀក ច្រមុះ បំពង់កម្តងទៀត ដើម្បីពិនិត្យឡើងវិញ និងច្រឹបសាច់នោះយកទៅវិភាគ។ ម៉្យាង​វិញទៀតការថតស្កែនក៏អាចវាយតម្លៃពីទំហំនៃការ​រីករាលដាល​ដុំសាច់ទៅដល់ឆ្អឹងក្បាលផងដែរ។ • ការវិភាគសាច់៖ សាច់ដែលបានច្រឹបហើយនឹងត្រូវបញ្ជូនបន្តទៅកាន់មន្ទីរពិសោធន៍វិភាគសាច់ដើម្បីសន្និដ្ឋានថាជាប្រភេទសាច់ស្លូត ឬសាច់​កាច។ ការត្រៀមខ្លួនរបស់អ្នកជំងឺមុនពេលធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ អ្នកជំងឺធម្មតាដែលគ្មានជំងឺប្រចាំកាយ គឺមិនចាំ បាច់មានជាការត្រៀមខ្លួនអ្វីច្រើននោះទេ។ លើកលែងតែ អ្នកជំងឺមានបញ្ហាតម្រងនោម ជំងឺទឹកនោមផ្អែម ទើបតម្រូវឲ្យធ្វើការពិនិត្យមុខងារតម្រងនោមជាមុនសិន ដោយហេតុថាការថតស្កែនអាច​ប៉ះពាល់ដល់តម្រងនោមតាមរយៈការចាក់បញ្ចូល​សារធាតុមួយប្រភេទ ដើម្បីឲ្យរូបភាពស្កែនកាន់តែ​ច្បាស់។ ចំណែកអ្នកជំងឺបេះដូង សរសៃឈាមដែលតែងប្រើប្រាស់ថ្នាំប្រឆាំងកំណកឈាម តម្រូវឲ្យបញ្ឈប់ការប្រើប្រាស់ថ្នាំនេះ ក្នុងរយៈពេល៧២ម៉ោងមុន និងក្រោយការច្រឹបដុំសាច់។ ការព្យាបាល បន្ទាប់ពីបានដឹងថា អ្នកជំងឺពិតជាមានជំងឺមហារីកមែនហើយ ក្រុមគ្រូពេទ្យឯកទេសនឹងធ្វើការវាយតម្លៃអំពីដំណាក់កាលនៃជំងឺជាមុន ទើបធ្វើការ​សម្រេចចិត្តជ្រើសរើសវិធីសាស្ត្រយកមកព្យាបាលដែលការព្យាបាលត្រូវបានចែកជា២ប្រភេទធំៗ គឺវិធីសាស្ត្របញ្ចាំងកាំរស្មី និងការប្រើថ្នាំគីមី៖ • ដំណាក់ទី១៖ ជាដំណាក់កាលដែលដុំសាច់​មានទំហំតូច ដូច្នេះ ការព្យាបាលគឺប្រើប្រាស់ការបាញ់កាំរស្មីតែម៉្យាងគត់ ប្រសិនបើមិនមានការចេញជាកូនកណ្តុរក។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើក្នុងរយៈពេលតាមដានក្រោយការបញ្ចាំងកាំរស្មីអ្នកជំងឺមានលេចឡើងជាដុំសាច់នៅត្រង់កូនកណ្តុរកទៀតគ្រូពេទ្យអាចនឹងធ្វើការវះកាត់ដុំសាច់នោះចេញ។ • ដំណាក់ទី២ និង៣៖ ជាដំណាក់កាលដែលដុំសាច់មានទំហំធំជាងមុន បូករួមជាមួយការរាលដាលមកកូនកណ្តុរក នោះការព្យាបាលតម្រូវឲ្យមានការបញ្ចូលវិធីសាស្ត្រ ២ គឺមានទាំងការប្រើ​ប្រាស់ថ្នាំដើម្បីជួយបង្កើនប្រសិទ្ធភាពរបស់ការបាញ់កាំរស្មី និងការបញ្ចាំងកាំរស្មី ដើម្បីកម្ចាត់ចោលនូវដុំសាច់មហារីកនេះតែម្តង។ • ដំណាក់ទី៤៖ ជាដំណាក់ចុងក្រោយ ឬជាដំណាក់យឺតយ៉ាវ ដែលដុំសាច់អាចរាលដាល ចូលខួរក្បាល ឆ្អឹងខ្នង សួត និងថ្លើម។ ការព្យា បាលសម្រន់ការឈឺចាប់ ដោយការចាក់ថ្នាំគីមី ជាជម្រើសតែមួយគត់ដែលអាចប្រើប្រាស់ចំពោះអ្នកជំងឺ ដើម្បីជួយពន្យារអាយុជីវិត និងបង្កើនគុណ ភាពជីរិតរបស់អ្នកជំងឺបានខ្លះ។ ប៉ុន្តែ ប្រសិនបើអ្នកជំងឺអាចឆ្លើយតបនឹងការព្យាបាលបែបថ្នាំគីមីនេះបានល្អ ដោយដុំសាច់ប្រែជាតូចជាងមុន បាត់អស់កន្លែងរាលដាលនៅ ឆ្អឹងខ្នង សួត និងថ្លើម គ្រូពេទ្យជំនាញអាចនឹងពិភាក្សាក្នុងការបញ្ចាំងកាំរស្មី បំបាត់ដុំសាច់ត្រង់គល់ច្រមុះនោះឲ្យគាត់បន្តទៀត។ ផលរំខាននៃការព្យាបាល អ្នកជំងឺអាចនឹងទទួលបាននូវផលរំខានមួយចំនួន ទៅតាមប្រភេទនៃការព្យាបាល ប៉ុន្តែវាមិនបង្ក ផលប៉ះពាល់ដល់អាយុជីវិតអ្នកជំងឺទេ គ្រាន់តែរំខានដល់ការរស់នៅរបស់គាត់ប៉ុណ្ណោះ៖ • ការប្រើប្រាស់កាំរស្មី៖ អាចបង្កឲ្យមានការខូចខាតក្រពេញទឹកមាត់ (Parotid gland) ជាហេតុធ្វើឲ្យក្រពេញមិនអាចផលិតទឹកមាត់បាន ហើយអ្នកជំងឺមានសភាពស្ងួតមាត់ខ្លាំង។ ក្រៅពីនេះ អ្នកជំងឺអាចមានការរលាកមាត់ ឈឺមាត់ ពិបាកទទួលទានអាហារ ការរលាកស្បែកខាងក្រៅត្រង់តំបន់ក នៅអំឡុងពេលព្យាបាលផងដែរ។ ប៉ុន្តែអាការៈនេះនឹងបាត់ទៅវិញទាំងស្រុង ឬ៥០%បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការព្យាបាល។ • ការប្រើប្រាស់ថ្នាំគីមី៖ អាចបណ្តាលឲ្យមានការក្អួត ចង្អោរ និងចំនួនគ្រាប់ឈាមថយចុះជាដើម។ ការត្រៀមខ្លួនរបស់អ្នកជំងឺ គ្រប់ដំណាក់កាល ទាំងមុនពេល អំឡុងពេល និងក្រោយពេលព្យាបាល អ្នកជំងឺត្រូវសហការជា មួយគ្រូពេទ្យនិងធ្វើការត្រៀមខ្លួនជាស្រេចដូចជា៖ • តមអាហារហឹរ ជូរខ្លាំង ក្តៅខ្លាំង និងចៀសវាងការប៉ះផ្ទាល់នឹងកម្តៅថ្ងៃ • បរិភោគអាហារដែលផ្តល់សុខភាពល្អ មានបន្លែ ផ្លែឈើ ត្រី សាច់ ស៊ុត ជាពិសេសពិសា ទឹកឲ្យបានច្រើន • អាចប្រើប្រាស់ទឹកខ្ពុរមាត់ដែលមានសូដ្យូមប៊ីកាបូណាត ដើម្បីកាត់បន្ថយមេរោគក្នុងមាត់ចំពោះអ្នកជំងឺមានបញ្ហារលាកមាត់ • លាបក្រែមប្រឆាំងការរលាកនៅតំបន់ដែល រលាកខ្លាំង។ គួរបញ្ជាក់ថា ការព្យាបាលជំងឺនេះមិនតម្រូវឲ្យមានការសម្រាកព្យាបាលនៅមន្ទីរពេទ្យឡើយ អ្នកជំងឺអាចត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញបាន ព្រមទាំងអាចប្រកបរបរទទួលទានបានធម្មតា លើកលែងតែការប៉ះ កម្តៅថ្ងៃ។ ផលវិបាកនៃភាពយឺតយាវ ករណីអ្នកជំងឺមិនបានរួសរាន់មកទទួលការព្យាបាលឲ្យបានទាន់ពេលវេលា នោះអ្នកជំងឺអាចនឹងប្រឈមមុខនឹងការរីករាលដាលដុំសាច់ ទៅកាន់តំបន់សំខាន់ផ្សេងទៀត នៃរាងកាយមានដូចជា ឆ្អឹង សួតនិងថ្លើម ដែលបង្កឲ្យអ្នកជំងឺមានអាការៈកាន់តែ ធ្ងន់ធ្ងរ ជាពិសេសអាចនឹងបាត់បង់អាយុ ជីវិតទៀតផង។ វិធីសាស្រ្តការពារ នៅពេលបានដឹងអំពីកត្តាប្រឈម និងមូលហេតុ ដែលបង្កឲ្យមានជំងឺនេះហើយ យើងអាចកាត់បន្ថយអត្រានៃការកើតជំងឺនេះបានខ្លះតាមរយៈ វិធីសាស្ត្រការពារខ្លួន ដូចខាងក្រោម៖ • រក្សាអនាម័យក្នុងការរស់នៅ ដើម្បីកុំឲ្យឆ្លងមេរោគពីបរិយាកាស ក៏ដូចជាពីអ្នកដទៃ • បរិភោគតែអាហារផ្តល់សុខភាពល្អ និងចៀសវាងការបរិភោគអាហារផ្អាប់ អាហារខ្លោច ស្រា បារី ជាដើម។ ការសិក្សារបស់ប្រទេសហុងកុង រយៈពេល ២៥ ឆ្នាំ  ១៩៨៤-២០០៩ បានបង្ហាញថា អត្រាជំងឺមានការថយចុះរហូតដល់ ៥០%  ដោយ គ្រាន់តែបញ្ឈប់ការញ៉ាំអាហារផ្អាប់ និងខ្លោច • ធ្វើលំហាត់ប្រាណឲ្យបានទៀងទាត់។ ប្រសិនបើមានរោគសញ្ញាដូចរៀបរាប់ខាងលើ សូមអញ្ជើញទៅជួបគ្រូពេទ្យឯកទេសជាបន្ទាន់ ដើម្បីទទួលបានការព្យាបាលទាន់ពេលវេលា មានប្រសិទ្ធភាព ចំណាយថវិកាតិច និងចំណេញពេលវេលា។ ម៉្យាងទៀត សូមបញ្ឈប់ការបរិភោគអាហារផ្អាប់ និងខ្លោច ឲ្យបានកាន់តែច្រើនកាន់ តែប្រសើរ។ បកស្រាយដោយ៖ វេជ្ជបណ្ឌិត រិទ្ធ សុភារិន ឯកទេសជំងឺមហារីក និងព្យាបាលដោយកាំរស្មី នៃមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត ©2019 រក្សាសិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង​ដោយ Healthtime Corporation ចំពោះគ្រប់អត្ថបទដោយគ្មានផ្នែកណាមួយត្រូវបោះពុម្ពផ្សាយចូល ប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណែតឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកអាត់ជាសំឡេងឬថតចំលងគ្រប់រូបភាពដោយគ្មានការអនុញ្ញាតឡើយ   

មហារីកសួត ឬ Lung Cancer ជាមហារីកមួយប្រភេទបង្កឡើងនៅក្នុងកោសិកានៃសាច់សួត ហើយវាត្រូវបានគេចែកជា ២ប្រភេទធំៗ ដោយផ្អែកលើលក្ខណៈកោសិកា ការវិនិច្ឆ័យ និងព្យាបាលដែលរួមមាន Non-small Cell Lung Cancer (NSCLC) និង Small Cell Lung Cancer (SCLC)។ បច្ចុប្បន្ន ជំងឺមហារីកសួតមានការប្រែប្រួលកើនឡើងខ្ពស់គួរឲ្យកត់សម្គាល់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយច្រើនកើតមាននៅលើបុរសជាងស្រ្តី ដោយសារកត្តាបរិស្ថាន និងការជក់បារី។ គួរបញ្ជាក់ថា ជំងឺមហារីកសួតស្ថិតនៅលំដាប់ទី២ បន្ទាប់ពីជំងឺមហារីកថ្លើមចំពោះបុរស  និងលំដាប់ទី៤ចំពោះស្ត្រី ដែលមានអត្រាគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងបំផុត ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ មូលហេតុ តាមរយៈការសិក្សាស្រាវជ្រាវ អ្នកវិទ្យាសាស្រ្តបានកំណត់នូវមូលហេតុបង្កជំងឺមហារីកសួតជាចម្បងបំផុតគឺផ្សែងបារី និងកត្តារួមផ្សំមួយចំនួនទៀតដូចជា កត្តាបរិស្ថាន និងការប្រឈមជាមួយសារធាតុពុលពេលដកដង្ហើមចូលជាដើម។ រោគសញ្ញា ជាទូទៅ មហារីកសួតស្តែងចេញជារោគសញ្ញាមានលក្ខណៈខុសគ្នាអាស្រ័យទៅលើកន្លែង ឬទីតាំង និងការរីករាលដាលនៃដុំសាច់ដែលរួមមានការក្អកធម្មតារ៉ាំរ៉ៃ ឬក្អកធ្លាក់ឈាម និងឈឺចាប់ក្នុងទ្រូង។ ករណីខ្លះអ្នកជំងឺដែលមកពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យក្នុងដំណាក់កាលសង្គ្រោះបន្ទាន់ដោយសារដុំមហារីកសួតកាន់តែរីកធំ សង្កត់ផ្នែកមួយជិតបំពង់កធ្វើឲ្យហើម (Supraveina Cava Syndrome) និងលេចចេញជាសញ្ញាហត់ជាដើម។ យន្តការនៃជំងឺ ជំងឺមហារីកសួតកើតឡើងដោយសារមានការប្រែប្រួលខុសធម្មតានៃកោសិកាមួយរបស់សាច់សួតដោយសារមានការរលាក។ ការរលាកនេះ បណ្តាលមកពីការជក់បារីញឹកញាប់ ឬច្រើនដងក្នុងមួយថ្ងៃមានរយៈពេលយូរឆ្នាំ (លើសពី២០កញ្ចប់ក្នុងមួយឆ្នាំ) ជាលទ្ធផលបង្កឲ្យកោសិកាសាច់សួតរលាករុំារ៉ៃ និងមានបម្រែបម្រួលហ្សែន (Genemutation)យូរឆ្នាំ រហូតដល់ក្លាយជាកោសិកាមហារីក។ កោសិកាមហារីកនេះចាប់ផ្តើមរីករាលដាលធំឡើងៗ រហូតដល់រយៈពេលមួយដែលវាដុះសង្កត់ទៅលើទងសួត ធ្វើឲ្យអ្នកជំងឺលេចចេញជារោគសញ្ញាផ្សេងៗដូចរៀបរាប់ខាងលើ។ មិនខុសពីជំងឺមហារីកផ្សេងទៀត  មហារីកសួតក៏អាចរីករាលដាលទៅបំពង់រំលាយអាហារ ឆ្អឹង ខួរក្បាលនិងសរីរាង្គផ្សេងទៀតផងដែរ។ ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងព្យាបាល ករណីសង្ស័យ គ្រូពេទ្យនឹងតម្រូវឲ្យអ្នកជំងឺធ្វើការឆ្លុះទងសួត (Bronchoscopy) ដើម្បីច្រឹបយកកោសិកា (Biopsy) មហារីកសួតយកទៅពិនិត្យ។ បន្ទាប់ពីធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យឃើញថាមានជំងឺមហារីកអាចនឹងមានការប្រជុំរវាងគ្រូពេទ្យឯកទេសផ្សេងៗរួមមាន គ្រូពេទ្យឯកទេសមហារីកដោយបញ្ចាំងកាំរស្មី (Radiation Oncologist) គ្រូពេទ្យឯកទេសមហារីកដោយចាក់ថ្នាំគីមី (Medical Oncologist)គ្រូពេទ្យឯកទេសខាងសួត (Pneumologist)គ្រូពេទ្យឯកទេសខាងរូបភាពវេជ្ជសាស្ត្រ (Radiologist) និងគ្រូពេទ្យវះកាត់ផ្នែកសួត (ThoracicSurgeon) ដើម្បីពិភាក្សាគ្នារកយុទ្ធសាស្ត្រ​​ ក្នុងការព្យាបាលអ្នកជំងឺ។ ក្នុងការព្យាបាលនោះរួមមាន ការវះកាត់ដែលផ្តល់នូវប្រសិទ្ធភាពអាចជួយអ្នកជំងឺឲ្យជាសះស្បើយក្នុងកម្រិតខ្ពស់ ពិសេសនៅដំណាក់កាលដំបូង។ ការព្យាបាលដោយកាំរស្មី និងការប្រើថ្នាំគីមីជាការព្យាបាលមុន ឬបន្ថែមក្រោយវះកាត់ (Adjuvant ឬ Neo-adjuvant modalities) ឬជាការជ្រើសរើសដោយមិនមានការវះកាត់ដោយសារ  (exclusive treatment) ដំណាក់កាលជំងឺមិនអាចវះកាត់បាន (Non-resectable ឬ non-operable)។ គួរបញ្ជាក់ថាអ្នកជំងឺមហារីកសួតភាគច្រើន  (ជាង ៩០%) ដែលបានទទួលការព្យាបាល អត្រានៃការរស់រានមានជីវិតក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំមានត្រឹម២០%ប៉ុណ្ណោះដោយសារតែការរកឃើញជំងឺនេះនៅពេលព្យាបាលស្ថិតនៅដំណាក់កាលខ្ពស់ (Late stage) រួមផ្សំនឹងការភ្ជាប់មកជាមួយនឹងស្ថានភាពចុះខ្សោយនៃមុខងារសួត និងសរីរាង្គសំខាន់ជាច្រើនទៀត (ដែលមូលហេតុជាច្រើនមកពីការជក់បារី)។ វិធីសាស្រ្តការពារ • បញ្ឈប់ការជក់បារី និងចៀសវាងការហិតផ្សែងបារី (Second hand smoker) • បញ្ឈប់ការផ្សព្វផ្សាយពីពាណិជ្ជកម្មបារីដែលជាកត្តាជំរុញឲ្យមានការជក់បារីកាន់តែច្រើន • ចៀសវាងការប៉ះសារធាតុគីមីពុល និងថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត • តាមដាន និងពិនិត្យសុខភាពឲ្យបានទៀងទាត់។ បកស្រាយដោយ៖ វេជ្ជបណ្ឌិត ទូច សុជាតិ ឯកទេសជំងឺមហារីក នៃមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត ©2018 រក្សាសិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង​ដោយ Healthtime Corporation ចំពោះគ្រប់អត្ថបទដោយគ្មានផ្នែកណាមួយត្រូវបោះពុម្ពផ្សាយចូល ប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណែតឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកអាត់ជាសំឡេងឬថតចំលងគ្រប់រូបភាពដោយគ្មានការអនុញ្ញាតឡើយ 

តើអ្វីជា ការគេងស្រមុក? ស្រមុក គឺជារោគសញ្ញានៃវិបត្តិក្នុងការដកដង្ហើម មានន័យថាវាជាសញ្ញាមួយនៃជំងឺដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការដកដង្ហើមចូលសួតមានការរំខានដោយការត្បៀតនៃផ្លូវដង្ហើម។​ ការត្បៀតនេះអាចមាននៅក្នុងច្រមុះ ឬ​បំពង់ក ដោយសារមានការរីកសាច់ ឬមានដុះសាច់ច្រមុះ បំពង់ក ឬការមិនផ្តល់សញ្ញាពីខួរក្បាល ដែលធ្វើឲ្យខ្យល់អុកស៊ីសែនចូលក្នុងសួតមិនបានគ្រប់គ្រាន់និងខ្យល់ដែលឆ្លងកាត់ផ្លូវតូចចង្អៀត បង្កជាការលាន់ស្រមុក។ សញ្ញានៃការស្រមុកនេះ អាចឈានដល់ជំងឺមួយហៅថា ស្ទះដង្ហើម​នៅពេលគេងយប់ ឬObstructive Sleep Apnea។ តាមការសិក្សាមួយចំនួនបាន រកឃើញថា ស្រមុកអាចជារោគសញ្ញា ដែលមានលក្ខណៈតពូជ ដែលវាអាចឆ្លងពីជំនាន់ មួយទៅជំនាន់មួយទៀត តាមរយៈហ្សែន រួមជាមួយកត្តាខាងក្រៅដូចជា ចំណីអាហារ បរិស្ថាន ពិសេសរូបរាង។ មូលហេតុ កត្តាដែលបង្កឲ្យមានការគេងស្រមុកមានច្រើន រួមមាន៖ •    ទម្រង់រូបរាងមាត់ ៖ ទម្រង់មាត់ខុសពីធម្មតាដូចជាចង្កាខើចខ្លី ឬករួញ ឬអ្នកធាត់អាចធ្វើឲ្យសាច់នៅក្នុងបំពង់ក ឬមាត់មានការរីកធំ ហើយនៅពេលគេង ធ្វើឲ្យសាច់នោះទៅបិទនៅផ្លូវដង្ហើមបង្កឲ្យរន្ធនៅផ្លូវដង្ហើមស្ទះបណ្តាលឲ្យគេងស្រមុក។ •    អ្នកទទួលទានស្រាច្រើន ៖ កាលណាផឹកនូវជាតិអាល់កុល ឬស្រាច្រើន បង្កឲ្យសាច់ដុំនៅត្រង់ បំពង់ក និងមាត់ទន់ ជាហេតុនាំឲ្យសាច់នោះអាចទៅបិទផ្លូវដង្ហើម។ •    បញ្ហាច្រមុះមាត់ ៖ ករណីមានដុះសាច់ច្រមុះ ឬបំពង់ក កាលណាវាវិវឌ្ឍកាន់តែធំទៅៗ វានឹង សង្កត់រន្ធច្រមុះ ធ្វើឲ្យពិបាកក្នុងការដកដង្ហើម ហើយបង្កឲ្យមានសំឡេងស្រមុកឡើង។ •    គេងមិនបានគ្រប់គ្រាន់ ៖ កាលណាគេងមិនបានគ្រប់គ្រាន់ធ្វើឲ្យសាច់ដែលស្ថិតនៅត្រង់បំពង់កមានលក្ខណៈទន់ ឬយឺត និងបង្កការរំខានដល់ផ្លូវដង្ហើម។ •    ទម្រង់នៃការគេង ៖ ចំពោះអ្នកធាត់ កាលណាគេងផ្ងារធ្វើឲ្យសាច់ធ្លាក់ទៅបិទផ្លូវដង្ហើម បង្កជាសំឡេងស្រមុក។ ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ •    ការសាកសួរប្រវត្តិអ្នកជំងឺ មើលលើទម្រង់រូបរាង ជំងឺប្រចាំកាយ ដូចជា ទឹកនោមផ្អែម ខ្សោយបេះដូង វិបត្តិចង្វាក់បេះដូង លើសសម្ពាធឈាម។ •    ការធ្វើតេស្តភាពរងៀម ឬចេះតែងងុយគេង ពេលថ្ងៃ ឆាប់មួម៉ៅ ខឹង ថប់ទ្រូង ឈឺក្បាល ពេលព្រឹក បត់ជើងតូចច្រើនពេលយប់ គេងមិន ស្កប់ស្កល់ និងឡើងទម្ងន់។ •    ការធ្វើតេស្តម៉្យាងហៅថា Polygraphy៖ ឃើញ Apnea Hypopnea Index (AHI)> ៥ដងក្នុងមួយម៉ោង នោះរោគវិនិច្ឆ័យជាជំងឺស្ទះដង្ហើមនៅពេលគេង។ ការព្យាបាល ជាទូទៅ ការព្យាបាលបញ្ហាស្រមុកដែលបង្កឲ្យមានការស្ទះដង្ហើមនៅពេលគេងយប់ អាស្រ័យទៅតាមប្រភេទនៃការស្ទះ រួមមាន៖ •    Central Sleep Apnea ៖ ជាការស្ទះដង្ហើម​នៅពេលគេងមានមណ្ឌលនៅខួរក្បាល មានន័យ​ថាការបញ្ជារបស់ខួរក្បាលលើផ្លូវដង្ហើមលែង​ដំណើរការជាហេតុនាំឲ្យចង្វាក់នៃការដកដង្ហើមត្រូវបានបាត់។ •    Obstructive Sleep Apnea ៖ ជាការ ស្ទះនៅបំពង់ក ដែលវាអាចមានមូលហេតុច្រើន ដូចបានរៀបរាប់ខាងលើ។ ដូចនេះ ប្រសិនបើស្ទះផ្លូវដង្ហើមនៅបំពង់ក ដោយមានសាច់ដុះ គ្រូពេទ្យនឹងអាចណែនាំឲ្យធ្វើការ កាត់សាច់នោះចេញ ឬធ្វើការពិចារណាលើការ ប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនហៅថា CPAP ពាក់នៅពេល គេងយប់ និងវះកាត់ប្តូរទម្រង់ ប្រសិនបើអ្នកជំងឺមានសញ្ញាស្រមុកបង្កឲ្យស្ទះដង្ហើមដោយសារចង្កាខើចខ្លីជាដើម។ ផលវិបាក គួរបញ្ជាក់ថា អ្នកជំងឺនឹងអាចមានគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិតដោយសារវិបត្តិចង្វាក់បេះដូង ខូចសាច់ដុំបេះដូង និងការដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល (Stroke) បើអាការៈស្រមុករបស់គាត់មានការស្ទះដង្ហើមនៅពេលគេងយប់ ហើយមិនបានទទួលការព្យាបាលជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេសឲ្យបានទាន់ពេលវេលា។ ក្រៅពីនេះ ការស្ទះដង្ហើមនៅពេលគេងយប់ អាចប៉ះពាលសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃ ដូចជា៖ •    គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ •    កាន់តែលើសទម្ងន់ •    ប្រឈមការកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែម ឬបន្ថយប្រសិទ្ធភាពព្យាបាល បើគាត់មានជំងឺទឹកនោមផ្អែមស្រាប់ •    ងាយប្រឈមនឹងការឡើងសម្ពាធឈាម​ ឬបន្ថយប្រសិទ្ធភាពព្យាបាលបើគាត់មានជំងឺលើសឈាម •    មានវិបត្តិផ្លូវចិត្ត បាក់ទឹកចិត្ត •    ឡើងខ្លាញ់ និងវិបត្តិមេតាបូលិក ជាដើម។ ការការពារ •    កាត់បន្ថយការទទួលទានគ្រឿងស្រវឹង •    ចៀសវាងការប្រើប្រាស់ថ្នាំងងុយគេងច្រើន •    ប្តូររបៀបរបបក្នុងការរស់នៅ ដើម្បីបន្ថយទម្ងន់ •    ប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ជំនួយនៅពេលគេង (CPAP) •    ធ្វើការវះកាត់សាច់ដែលសល់នៅក្នុងមាត់។ ស្រមុក ជាសញ្ញាអាសន្នដែលអាចវិវឌ្ឍទៅរកការមានជំងឺស្ទះដង្ហើមនៅពេលគេងយប់ និងជាមូលហេតុនៃជំងឺធ្ងន់ធ្ងរជាច្រើនដែលគ្រប់គ្នាត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន។ ដូច្នេះ ប្រសិនមានសញ្ញាសង្ស័យគួរធ្វើការណាត់ជួបគ្រូពេទ្យ ដើម្បីធ្វើតេស្តស្រមុក រកបញ្ហានៃការស្ទះដង្ហើមពេលគេងយប់ និងធ្វើការព្យាបាលឲ្យបានទាន់ពេលវេលា។ បកស្រាយដោយ​ ៖ សាស្ត្រាចារ្យ មហាបរិញ្ញា វ៉ាន់ មិច ឯកទេសវេជ្ជសាស្ត្រទូទៅ និងជំងឺសួត នៃមន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត និងជាប្រធានសមាគមគ្រូពេទ្យសួត កម្ពុជា ©2018 រក្សាសិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង​ដោយ Healthtime Corporation ចំពោះគ្រប់អត្ថបទដោយគ្មានផ្នែកណាមួយត្រូវបោះពុម្ពផ្សាយចូលប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណែត ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិក អាត់ជាសំឡេង ឬថតចំលងគ្រប់រូបភាពដោយគ្មានការអនុញ្ញាតឡើយ

ជំងឺរលាកសួតកើតឡើងនៅពេលដែលមេរោគជ្រាតចូលតាមផ្លូវដង្ហើមទៅក្នុងសួត ហើយប្រព័ន្ធការពាររបស់ខ្លួនយើងមិនអាចទប់ទល់នឹងភាពកាចសាហាវរបស់វាបាន។ មេរោគនេះនឹងបង្កឲ្យមានការរលាកខូចខាតសាច់សួត និងធ្វើឲ្យមុខងារសួតថយចុះ។  នៅសហរដ្ឋអាមេរិច មានអ្នកជំងឺជាង ៦ម៉ឺននាក់បានស្លាប់ដោយសារជំងឺរលាកសួតនេះ។ ដោយឡែក នៅប្រទេសសិង្ហបុរី ជំងឺនេះបានដើរតួជាឃាតករទី២ដែលសំលាប់មនុស្សច្រើនជាងគេបន្ទាប់ពីជំងឺមហារីក។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក ជារៀងរាល់ឆ្នាំមានអ្នកស្លាប់ដោយសារជំងឺនេះពី២៥ម៉ឺនទៅ៥លាននាក់។ ចំណែកឯនៅប្រទេសកម្ពុជាយើងវិញ ជំងឺរលាកសួតនេះក៏កំពុងតែសម្លាប់បងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋជារៀងរាល់ថ្ងៃដែរ។ ១) រោគសញ្ញា - ក្តៅខ្លួន  - ក្អក  - ហត់  - ឈឺទ្រូង…។ ២) ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ អ្នកដែលប្រឈមមុខនឹងការកើតជំងឺរលាកសួតនេះ មានដូចជា៖ - មនុស្សចាស់ - អ្នកជំងឺដែលមានប្រព័ន្ធការពាររាងកាយខ្សោយ(ជំងឺទឹកនោមផ្អែម ជំងឺខ្សោយតំរងនោម ជំងឺមហារីក ជំងឺអេដស៍...) - អ្នកជំងឺមានបញ្ហាត្បៀតទងសួត  ជាដើម។ យ៉ាងណាមិញ អ្នកមានសុខភាពបរិបូរណ៍ធម្មតា ក៏អាចកើតជំងឺរលាកសួតនេះបានដែរ។ ៣)ការព្យាបាល ជំងឺរលាកសួតជាជំងឺដែលអាចព្យាបាលជាសះស្បើយ ប្រសិនបើអ្នកជំងឺមកទទួលការព្យាបាលទាន់ពេលវេលា។ មេរោគដែលបង្កជំងឺនេះមានជាង១០០ប្រភេទ (រួមមានបាក់តេរី វីរុស ផ្សិត ប៉ារ៉ាស៊ីត ជាច្រើនប្រភេទ)។ ដូច្នេះដើម្បីសំគាល់អត្តសញ្ញាណមេរោគទាំងនេះ គ្រូពេទ្យនឹងអាចស្នើសុំ ការថតសួត ការពិនិត្យឈាម ការពិនិត្យកំហាក ការឆ្លុះទងសួតជាដើម ដើម្បីឈានដល់ការព្យាបាលប្រកបដោយប្រសិទ្ធិភាព និងទាន់ពេលវេលា។ ៤) ការវិវឌ្ឍ ផលវិបាកនៃជំងឺនេះ ករណីមិនមានដំណោះស្រាយទាន់ពេលវេលា អាចធ្វើឲ្យមេរោគរីករាលដាលខ្លាំងឡើងៗ រហូតដល់អាចជ្រៀតចូលពេញសារពាង្គកាយទាំងមូល និងអាចធ្វើឲ្យអ្នកជំងឺស្លាប់បាន។ ៥) ការការពារ សព្វថ្ងៃ មានវ៉ាក់សាំងមួយចំនួនអាចកាត់បន្ថយការកើតជំងឺរលាកសួតនេះ ដែលត្រូវបានណែនាំអោយប្រើដូចជាវ៉ាក់សាំងផ្តាសាយInfluenza វ៉ាក់សាំងPneumococcus ជាដើម។ បកស្រាយដោយ  ៖ លោក វេជ្ជបណ្ឌិត ពៅ សុធា ឯកទេស ជំងឺប្រព័ន្ធដង្ហើមនៃមន្ទីរពេទ្យ ព្រះកុសមៈ និងមន្ទីរពេទ្យ សូរិយា ©2018 រក្សាសិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង​ដោយ Healthtime Corporation ចំពោះគ្រប់អត្ថបទដោយគ្មានផ្នែកណាមួយត្រូវបោះពុម្ពផ្សាយចូល ប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណែតឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកអាត់ជាសំឡេងឬថតចំលងគ្រប់រូបភាពដោយគ្មានការអនុញ្ញាតឡើយ   

ជំងឺទឹកក្នុងស្រោមសួត(Pleural effusion) ជាជំងឺដែលបណ្ដាលមកពីមានវត្តមានទឹក(Liquide)ច្រើនខុសធម្មតានៅក្នុងចន្លោះសួត និងប្រអប់ទ្រូង(Visceral and Parietal pleura) ។ ជាធម្មតា នៅចន្លោះរវាង សួត និង ប្រអប់ទ្រូង (pleural space) តែងតែមានបរិមាណទឹកតិចតួច (10-20ml) សំរាប់ជាសំណើមជួយសម្រួល(Lubricate) នៅពេលសួត កកិតជាមួយប្រអប់ទ្រូងក្នុងកំឡុងពេលធ្វើចលនាដង្ហើម ប៉ុន្តែបរិមាណទឹកនេះអាចកើនឡើងខុសធម្មតានៅក្នុងករណីមួយចំនួន។ នៅពេលដែលបរិមាណទឹកនេះកើនឡើងច្រើនក្នុងកម្រិតណាមួយ វាអាចបណ្តាលអោយអ្នកជំងឺហត់ ពិបាកដកដង្ហើម ឈឺទ្រូង ក្អក និង រួមផ្សំជាមួយសញ្ញាមួយចំនួនទៀតប្រែប្រួលទៅតាមមូលហេតុរបស់វា។ ជាទូទៅ គេចែកប្រភេទទឹកនេះជា2ក្រុមធំៗ៖ -Transudative pleural effusion: ទឹកប្រភេទនេះអាចជាលទ្ធផលនៃការធ្លាក់ចុះប្រូតេអ៊ីនក្នុងឈាម ឬ កើនឡើងសំពាធក្នុងសរសៃឈាម ដែលលក្ខខណ្ឌ័ទាំង2នេះជំរុញអោយមានការជ្រាបទឹកពីសសៃឈាមចាក់ចូលទៅក្នងចន្លោះស្រោមសួត។ ជាធម្មតា បើគេវិភាគឃើញទឹកប្រភេទនេះ គេអាចសន្និដ្ឋានបានថាស្រោមសួតពុំមានជំងឺទេ មូលហេតុគឺមកពីជំងឺផ្សេង។ -exudative pleural effusion: ទឹកប្រភេទនេះភាគច្រើនជាផលនៃការរលាកស្រោមសួតផ្ទាល់ដោយមេរោគប្រភេទណាមួយ ឬ ដោយជំងឺមហារីក និងជំងឺមួយចំនួនទៀត។ គេអាចដឹងថាមានទឹកចូលក្នុងស្រោមសួតបាន ដំបូងតាមរយៈការថតសួតដោយកាំរស្មី (Chest X-ray) ហើយគេអាចបញ្ជាក់អោយបានកាន់តែច្បាស់លាស់នូវបរិមាណ ជំរៅ កំហាប់ទឹក និងភាពស្អិត (loculation) ដោយការធ្វើ Ultrasound និង Scan។ ការព្យាបាលជំងឺនេះអោយមានប្រសិទ្ធភាព ទាមទារជាមុន នូវការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យរកមូលហេតុអោយបានត្រឹមត្រូវច្បាស់លាស់ តាមរយៈការសិក្សាលើរោគសញ្ញារាងកាយ ការបូមទឹកស្រោមសួតទៅពិនិត្យវិភាគ (Thoracentesis) ហើយក្នុងករណីខ្លះ គឺតំរូវរហូតដល់ការច្រិបសាច់ស្រោមសួត(Pleural biopsy) យកទៅវិភាគទៀតផង។ ការបូមទឹកពីក្នុងស្រោមសួត ឬច្រិបសាច់សួត ត្រូវធ្វើដោយគ្រូពេទ្យជំនាញ ហើយក្នុងករណីខ្លះត្រូវទាមទារអោយមានការតម្រង់ទិស និងដៅចំណុចដែលត្រូវបូមអោយបានជាក់លាក់ ដើម្បីអោយការបូមមានប្រសិទ្ធភាព និងជៀសវាងនូវផលវិបាកផ្សេងៗ ដូចជា ខ្យល់ចូលក្នុងស្រោមសួត(Pneumothorax) ការហូរឈាមច្រើន និងចាក់ម្ចុលចំសរីរាង្គផ្សេង។ បកស្រាយដោយ វេជ្ជបណ្ឌិត អ៊ឹម វិសិដ្ឋ ឯកទេសជំងឺសួត មន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរសូវៀត លេខ ទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនង(017 333 251) ©2018 រក្សាសិទ្ធិគ្រប់យ៉ាងដោយ Healthtime Corporation ចំពោះគ្រប់អត្ថបទដោយគ្មានផ្នែកណាមួយត្រូវបោះពុម្ពផ្សាយចូល ប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណែតឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកអាត់ជាសំឡេង ឬថតចំលងគ្រប់រូបភាពដោយគ្មានការអនុញ្ញាតឡើយ

Top