Menu

អត្ថបទ

វិធីសាស្រ្តថែទាំទារកទើបនឹងកើតសម្រាប់អ្នកជំនាញ

ទារកនៅក្នុងផ្ទៃត្រូវការការថែទាំមួយផ្នែកសម្រាប់ធានាការលូតលាស់ឲ្យបានពេញលេញ និងរង់ចាំដល់ពេលវេលាក្នុងការសម្រាល ដោយឡែកអំឡុងពេលសម្រាល និងក្រោយពេលសម្រាល ទារកក៏ត្រូវការការថែរក្សាមួយផ្នែកផ្សេងទៀតដើម្បីឲ្យទារកទទួលបានសុខភាពល្អចាប់តាំងពីថ្ងៃដំបូងនៃពេលកើត។ ជាក់ស្ដែងការរៀបចំទុកជាមុនជាកាតព្វកិច្ចចម្បងសម្រាប់អ្នកជំនាញក្នុងការសម្រាល ដោយអ្នកអាចស្វែងយល់បានតាមរយៈអត្ថបទខាងក្រោម៖ ការរៀបចំមុនសម្រាល និងអំឡុងពេលសម្រាល តាមពិតការរៀបចំសម្ភារៈមុនសម្រាលគឺមានអត្ថប្រយោជន៍ខ្លាំងរហូតដល់មានសុភាសិតមួយឃ្លាបានពោលថា “ការថែទាំទារកបានល្អចាប់ផ្តើមពីការរៀបចំល្អ”។ សម្ភារៈដែលត្រូវរៀបចំមានដូចជា៖ • ស្រោមដៃស្តេរីល ២គូ • ក្រណាត់ស្អាត ២ ឬ ៣ • បាឡុងសប់ និងម៉ាស់ • ប្រដាប់បូមស្លេស្ម • ដង្គៀបគាបផ្ចិតស្តេរីល • រមូលក្រណាត់ទុកកល់កទារក • ខោអាវ មួក ស្រោមដៃ និងស្រោមជើង។ ការលាងដៃគឺ មានសារៈសំខាន់បំផុតមុនពេល និងក្រោយពេលចាប់កាន់ទារក ព្រោះវាអាចកាត់បន្ថយហានិភ័យក្នុងការចម្លងរោគបាន។ ពេលទារកកើតភ្លាម ត្រូវដាក់ទារកផ្កាប់លើពោះម្តាយ និងបែរមុខចេញ ហើយកត់ពីពេលវេលាកំណើត។ ក្នុងអំឡុងពេល ៣០វិនាទីដំបូងត្រូវ៖ • ជូតសម្ងួតទារកឲ្យស្ងួតចាប់ពីមុខ ត្រចៀក ភ្នែក និងក្បាល បន្ទាប់មកដងខ្លួន ដៃ និងជើង • ពិនិត្យពីការដកដង្ហើមរបស់ទារកក្នុងអំឡុងពេលជូតសម្ងួត • យកចេញនូវខោអាវសើម។ ត្រូវចាំថាមិនមានការបូមស្លេស្មទេ បើទារកមិនមានស្លេស្ម និងមិនត្រូវសប់បញ្ចូលខ្យល់ទេ បើទារកនៅដកដង្ហើម និងមិនទន់អវយវៈ • បើក្រោយពេលសម្ងួត ៣០វិនាទីហើយ ទារកមានដង្ហើម និងស្រែកយំត្រូវ៖ + ដាក់ទារកគេងផ្កាប់លើពោះម្តាយ ឬទ្រូង សាច់ប៉ះសាច់ (Skin-to-skin) គ្របខ្លួនទារកជាមួយភួយ និងក្បាលទារកជាមួយមួក + ដាក់កាតសម្គាល់ឈ្មោះលើដៃ ឬកជើងទារក។ + រៀបចំធ្វើ APGAR SCORE + ចាក់វីតាមីន K ឲ្យទារក ១មិលី្លក្រាមតាមសាច់ដុំ + ទុកឲ្យទងផ្ចិតស្ងួត និងស្អាត + ឲ្យថ្នាំអង់ទីប៊ីយូទិកប្រភេទតំណក់ ឬពោម៉ាត (Tetracycline Eye Ointment) បន្តក់ភ្នែកទារកទាំងសងខាងយោងតាមពិធីការថ្នាក់ជាតិ។ ក្នុងពេល ១ទៅ៣នាទីក្រោយ ទាក់ទងនឹងការគាបទងផ្ចិត៖ • ដោះស្រោមដៃមួយគូចេញ • គាបទងផ្ចិតក្រោយពេលដែលបាត់ជីបចរលោត  លើផ្ចិត និងទងផ្ចិតរួមតូចហើយពណ៌សស្លេក • ការគាបគឺ ទុកចន្លោះប្រហែល ២ ទៅ៥សង់ទីម៉ែត្រពីពោះទារក • ពេលកាត់ហើយមិនត្រូវយកអ្វីមកបិទទេ ទុកឲ្យទងផ្ចិតចំហរ។ ការតាមដាន និងថែទាំក្រោយពេលសម្រាល ចៀសវាងងូតទឹកឲ្យទារករយៈពេល ២៤ម៉ោងបន្ទាប់ពីសម្រាល ពីព្រោះ៖ • ការងូតទឹកអាចឲ្យទារកចុះកម្តៅរាងកាយ (Hypothermia) • សារធាតុសស្អិតៗលើទារក (Vernix) មានតួនាទីការពារទារកពីបាក់តេរី និងការចុះថយកម្តៅរាងកាយ។ ក្រោយសម្រាល ១ម៉ោងត្រូវតាមដានម្តាយ និងទារក៖ • មិនត្រូវទុកឲ្យម្តាយនិងទារកនៅតែឯងទេ • ទុកឲ្យម្ដាយ និងទារកនៅក្នុងបន្ទប់សម្រាល • កត់ត្រាពី ថ្នាំ ការព្យាបាល និងវិធីនៃការសម្រាល • ពិនិត្យទារករាល់ ១៥នាទីម្តងពីការដកដង្ហើម   និងកម្តៅ • ធ្វើការពិនិត្យរាងកាយទារកជាប្រចាំពី៖ + ទម្ងន់ទារក (Weight) + ប្រវែងទារក (Length) + ទំហំក្បាលទារក (Occipitofrontal Circumference)។ • ការប៉ះផ្ទាល់ស្បែក និងស្បែក (Skin to skin contact) និងការបំបៅដោះដំបូង (Initiation of breastfeeding)៖ + ចាប់ផ្តើមដំបូងទារកនឹងចង់សម្រាក + ការសម្រាកអាច ៣០ទៅ៤០នាទីមុនពេលទារកបញ្ចេញសញ្ញាចង់បៅ (Feeding Cues) ដែលសញ្ញានោះមានដូចជា៖ បើកមាត់ លៀនអណ្តាត លិឍបបូរមាត់ បែរក្បាលងាកទៅរកដោះម្តាយ។ អត្ថបទ៖ ដកស្រង់ចេញពីទស្សនាវដ្ដី ហេលស៍ថាម ប្រូ លេខ ៧៩ ©2019 រក្សាសិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង​ដោយ Healthtime Corporation ចំពោះគ្រប់អត្ថបទដោយគ្មានផ្នែកណាមួយត្រូវបោះពុម្ពផ្សាយចូលប្រព័ន្ធអុីនធឺណែតឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកអាត់ជាសំឡេងឬថតចំលងគ្រប់រូបភាពដោយគ្មានការអនុញ្ញាតឡើយ 

មាតា និងទារក មាតា និងទារក
សុវត្ថិភាពនៃគភ៌ ដែលមាតាវ័យក្មេងគ្រប់រូបគួរយល់ដឹង

ដើម្បីគភ៌មានសុវត្ថិភាព សម្រាលមកបានទារកស្អាត និងឆ្លាតវាងវៃព្រមទាំងគ្មានគ្រោះថ្នាក់ពេលសម្រាលផងនោះ តើស្រ្តីជាអនាគតមាតាត្រូវអនុវត្តបែបណា? តទៅនេះ យើងខ្ញុំសូមលើកយកការតាមដានផ្នែកវេជ្ជសាស្រ្ត អាហារ ឱសថ ព្រមទាំងឥរិយាបថខ្លះៗដែលអនាគតមាតាបិតាគប្បីត្រូវដឹង។ ខែទី១ ឬការពិនិត្យនៅត្រីមាសដំបូងនៃគភ៌ ៖ ពេលបាត់រដូវ ឬលើចំនួន៨ថ្ងៃ អ្នកនាងសង្ស័យថាមានគភ៌ អ្នកនាងអាចបញ្ជាក់ខ្លួនឯងបានដោយទិញតេស្តចង់ដឹងមានគភ៌ពីឱសថស្ថាន។ អ្នកនាងអាចជ្រើសរើសទីកន្លែងសម្រាប់តាមដានគភ៌របស់ខ្លួន (រដ្ឋ ឬឯកជន) មន្ទីរពេទ្យ ឬមណ្ឌលសុខភាពណាដែលអ្នកនាងចង់ទៅសម្រាលបុត្រនៅទីនោះ។ តើអ្នកណាជាអ្នកពិនិត្យ? ជាឆ្មប គ្រូពេទ្យផ្នែកសម្ភព រោគស្រ្តី ឬជាមួយគ្រូពេទ្យពិនិត្យជំងឺទូទៅ? នៅខែទី៦ ឬទី៨ នៃគភ៌គ្រូពេទ្យចុងក្រោយនេះនឹងបញ្ជូនអ្នកនាងទៅតាមដាននៅទីកន្លែងដែលអ្នកនាងត្រូវសម្រាល។ ការពិនិត្យផ្ទៃពោះលើកទី ១មានបំណងកំណត់ការចាប់ផ្តើមនៃគភ៌ និងពេលដែលត្រូវសម្រាល។ ការកំណត់ធ្វើឡើងតាមថ្ងៃទីមួយនៃរដូវចុងក្រោយរបស់អ្នកនាង (អ្នកនាងគួរកត់ត្រាទុកក្នុងកូនសៀវភៅមួយនូវថ្ងៃដែលមករដូវរាល់ខែ)។ អាយុគភ៌ជាក់លាក់ធ្វើតាមអេកូសាស្ត្រ។ ពេលពិនិត្យផ្ទៃពោះ គ្រូពេទ្យនឹងពិនិត្យសភាពទូទៅ ពិនិត្យឈាម រកមើលជំងឺខ្វះគ្រាប់ឈាម ថ្លឹងទម្ងន់ វាស់កម្ពស់ស្បូន វាស់សម្ពាធឈាម ថ្លឹងថ្លែងរកសញ្ញាប្រឈមផ្សេងៗជាយថាហេតុ។ តើអ្នកនាងត្រូវប្រាប់ដំណឹងល្អនេះដល់នរណាខ្លះ? បុរសជាស្វាមីអ្នកនាងមុនគេ។ ចុះបងប្អូនម្តាយឪពុក មាមីងញាតិមិត្តជុំវិញខ្លួន? សូមកុំទាន់ សូមរង់ចាំផុតបីខែសិនរង់ចាំបានធ្វើអេកូសាស្រ្តបញ្ជាក់ថាកូនអ្នកនាងប្រក្រតីមានសុខភាពល្អមិនគំរាមរលូតទេ។ អ្នកនាងត្រូវរៀបផែនការមកជួបពេទ្យតាមដានគភ៌មួយខែម្តង សរុបក្នុងរយ:ពេលពពោះពិនិត្យ ៨ដង។ បើមានបញ្ហាមិនស្រួលដូចជាចុកពោះ ធ្លាក់ឈាម គ្រុនក្តៅខ្លួន ក្អួតចង្អោរ ឬរាក។ល។ អ្នកនាងត្រូវមកជួបពេទ្យជាបន្ទាន់ ពុំចាំបាច់រង់ចាំដល់ថ្ងៃណាត់នោះទេ។ ពេលពិនិត្យផ្ទៃពោះម្តងៗ អ្នកនាងនឹងទទួលបានការពិនិត្យទូទៅ និងរោគស្រ្តីផងដែរ។ អ្នកនាងពិគ្រោះជាមួយពេទ្យកុំរារែកកុំអល់អែកនូវបញ្ហាទាំងឡាយដែលអ្នកនាងមិនច្បាស់ ឬចង់ដឹងចង់បញ្ជាក់។ អ្នកនាងក៏ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះជំងឺទឹកនោមផ្អែម ឡើងសម្ពាធឈាម ជំងឺអេពីឡិបស៊ី (ខ្មែរហៅថាឆ្កួតជ្រូក) ឈឺបេះដូង ស្បូនមានដុំ កូនភ្លោះ ឬពេលអ្នកនាងមានគភ៌កូនដំបូងនៅអាយុលើសពី ៣៨ឆ្នាំ។ បើអ្នកនាងមានមួយណាក្នុងចំណោមនេះអ្នកនាងកុំខកខានពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញ។ ខែទី២ ៖ ការពិនិត្យរកជំងឺផ្សេងៗពេលគភ៌ចាប់ផ្តើមមានដូចជា៖ រកជំងឺស្អូច (Rubéole), ជំងឺ Toxoplasmose, Salmonella, ជំងឺស្វាយ (កាមរោគ) រកមើលក្រុមឈាម ABO និង RH។ ពិនិត្យជាតិស្ករជាតិប្រៃក្នុងទឹកនោម។   ខែទី៣ ៖ ការពិនិត្យអេកូសាស្ត្រដែលផ្អែកលើអុលត្រាសុង (Ultrasons) គ្មានគ្រោះថ្នាក់ដល់ទារកទេ ហើយកាន់តែច្បាស់ឡើងៗ តែពុំចាំបាច់ដាច់ខាតនោះទេ។ ជាទូទៅត្រូវពិនិត្យអេកូឲ្យបានបីដង សំខាន់នៅអាទិត្យទី១២ ទី២២ និងទី៣២ គឺត្រីមាសទី១ ទី២ និងទី៣។ អេកូនៅ ១២ ឬ១៣សប្តាហ៍នេះដើម្បីបញ្ជាក់ចំនួនទារក ភាពរស់រានមានជីវិតនៃទារក វាស់ខ្នាតខ្លួនទារករូបសាស្ត្រទារក បរិមាណទឹកភ្លោះ និងវាស់កញ្ចឹងក (Clarté nucale) ដែលអាចមើលឃើញតែនៅសប្តាហ៍ទី ១២ និងទី១៣នៃការតាំងគភ៌ ដើម្បីចង់ដឹងដំបូងបំផុតនៃភាពមិនប្រក្រតីរបស់ទារក។ បើសិនជារកឃើញភាពមិនប្រក្រតី ទារកត្រូវសម្រាលនៅសម្ភពណា ដែលអាចយកអាសារកូនអ្នកនាងបានភ្លាមៗក្រោយកើត។ ការរកឃើញភាពមិនប្រក្រតីនៅត្រីមាសទី២ ឬទី៣ ដូចជាទារកលូតលាស់យឺតចរន្តឈាមក្នុងទងសុកមិនធម្មតា ទាំងនេះ អ្នកនាងត្រូវជួបជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញ។ បើអ្នកនាងដឹងថានៅក្នុងគ្រួសារមានជំងឺតពូជ ឬអ្នកនាងមានឆ្លងរោគក្នុងពេលពពោះដូចជាមេរោគស្អូច ឬអុតស្វាយ Toxoplasmose, Cytomegalovirus (អាចមាន) អ្នកនាងក៏ត្រូវជួបជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញឲ្យបានឆាប់។ ខែទី៤ ៖ អ្នកនាងចង់ដឹងថាកូនប្រុស ឬស្រី? ទារករបស់អ្នកនាងកម្រើកហើយជាគោលកំណត់សំខាន់ក្នុងខែនេះ។ រីឯត្រចៀកទារកក៏អាចស្តាប់ឮ ភ្នែកក៏អាចមើលឃើញដែរ។ ទារកអ្នកនាងគាត់លេបទឹកភ្លោះរួចហើយ នោមមកវិញជាទៀងទាត់ ធ្វើឲ្យបរិមាណទឹកភ្លោះមានលំនឹង និងសម្រាប់ការពារទារកពីការប៉ះទង្គិចផ្សេងៗ។ ចំណែកខ្លួនប្រាណ អ្នកនាងមានការប្រែប្រួលច្រើន ពោះឡើងទំហំធំ ដោះក៏ដូចគ្នា។ ក្នុងខែនេះ មានរបស់មិនសប្បាយចិត្តអាចកើតមានតែមិនបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ទារកទេ គឺពពួកផ្សិតនៅតំបន់ប្រដាប់ភេទ និងការឈឺខ្លះៗតាមពួរសាច់ដុំ និងសន្លាក់នានា បើមានសូមអ្នកនាងឆាប់ទៅជួបជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញ។ ខែទី៥ និងខែទី៦ ៖ ពិនិត្យអេកូលើកនេះយូរជាងលើកទីមួយ ព្រោះត្រូវពិនិត្យគ្រប់សរីរាង្គរបស់ទារកថាប្រក្រតីធម្មតា ឬមិនធម្មតា។ សូមចាំថាប៉ុន្មានថ្ងៃមុនមកពិនិត្យអេកូ សូមអ្នកនាងកុំលាបក្រែមស្បែក ព្រោះវានាំឲ្យរូបភាពមិនសូវច្បាស់ ទោះជាអ្នកនាងស្គមស្បែក ពោះស្តើងមិនមានខ្លាញ់ក៏ដោយ។ បើសិនជាអ្នកនាងលើសគីឡូច្រើន គ្រូពេទ្យនឹងស្នើសុំអ្នកនាងពិនិត្យតេស្តអូសុលីវាន់ (O’ Sullivan) សម្រាប់រកជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ គ្រូពេទ្យនឹងពិនិត្យរកសញ្ញាផ្សេងទៀតដើម្បីចៀសវាងការសម្រាលមិនគ្រប់ខែ ព្រោះការកន្រ្តាក់របស់ស្បូនម្តងៗអាចនាំឲ្យមានការប្រែប្រួលមាត់ស្បូន (មាត់ស្បូនរួញខ្លី និងបើកចំហ)។ ខែទី៧ និងទី៨ ៖ ដោយទំហំពោះធំបន្តិច អ្នកនាងបត់ជើងតូចរាងញឹកបន្តិច ឯការគេងសម្រាកក៏រាងពិបាក។ ការពិនិត្យពោះលើកនេះគឺស្តាប់សំឡេងបេះដូងទារកនៅ ចន្លោះពី ១២០ ទៅ១៦០ដងក្នុងមួយនាទី។ ការថ្លឹងទម្ងន់ ក្នុងខែនេះអ្នកនាងអាចឡើងបាន ៧-៨គីឡូក្រាម។ កម្ពស់ស្បូនជាមធ្យម ២៧ទៅ៣០សង់ទីម៉ែត្រ។ សម្ពាធឈាមមិនឲ្យលើស ១៤០∕៩០ មិល្លីម៉ែត្របារ៉ត។ ទឹកនោមមិនមានជាតិប្រៃ ឬផ្អែមទេ។ ខែទី៩ ៖ ការពិនិត្យលើកចុងក្រោយដែលអ្នកនាងត្រូវត្រៀមខ្លួនដើម្បីទៅសម្រាលបុត្រនៅមន្ទីរសម្ភព។ អ្នកនាងត្រូវជួបជាមួយគ្រូពេទ្យថ្នាំសណ្តំ។ បើទារកអ្នកនាង មិនវិលក្បាលចុះនៅទទឹង ឬក៏គូថចុះក្រោមអ្នកនាងត្រូវជួបពិភាក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យសម្ភពដែលនឹងជម្រាបអ្នកនាងអំពីការសម្រាលទម្រង់ហុចគូថនេះនិងបើសិនជាទារកពុំអាចនៅដល់ថ្ងៃដែលបានគ្រោងទុកគឺ ៤១អាទិត្យ រាប់ពីថ្ងៃទីមួយនៃការរាំងរដូវ ឬ៣៩អាទិត្យនៃការតាំងគភ៌ហៅថាគ្រប់ខែ។ ទារករបស់អ្នកនាងមានទម្ងន់ជាង ២គីឡូក្រាម គាត់ចេះជញ្ជក់ម្រាមដៃ បេះដូងទារកមាន ៤ថតយ៉ាងត្រឹមត្រូវ។ នៅអាទិត្យទី ៤១ (SA) ទារកអ្នកនាងធំហើយត្រៀមខ្លួនដើម្បីកើតចេញមក។ ពេលនេះទឹកភ្លោះរាងថយ ទារកពុំសូវបម្រះ(បើសិនជាថយចលនាខ្លាំង ឬមិនបម្រះសោះ) សូមអ្នកនាងរួសរាន់ទៅមន្ទីរសម្ភព ដើម្បីបញ្ជាក់ភាពរស់នៃទារក។ ប្រសិនអ្នកនាងធ្វើការងាររដ្ឋ ឬឯកជន អ្នកនាងត្រូវត្រៀមសម្រាកមាតុភាពបីខែហើយ អ្នកនាងត្រូវត្រៀមខ្លួន (ឯកសារនិងសម្ភារៈ) ដើម្បីសម្រាលបុត្រ។ នៅឯណា? នៅទីណាដែលអ្នកនាងកក់ក្តៅ ថាអាចជួយអ្នកនាង និងកូនអ្នកនាងបានទាន់ពេល។ បន្ទាប់ទៅនេះ យើងខ្ញុំនឹងរៀបរាប់អំពីរបបអាហារ និងការទទួលទានថ្នាំ៖ ១ សូមចៀសវាងជំងឺ (Listériose, Toxoplasmose et Salmonellose) ដែលបានរៀបរាប់នៅខែទី២។ ២ ចៀសវាងអាហាររំញោច និងពុល ដូចជាជាតិកាហ្វេអុីនដែលមាននៅក្នុងកាហ្វេ តែ ភេសជ្ជ:ប៉ូវកម្លាំងដែលមានជាតិកាហ្វេអុីន។ សូមប្រុងប្រយ័ត្នកុំពិសាលើសពី ៣ពែងក្នុងមួយថ្ងៃ។ Alcool គ្រប់រូបភាព (Vin, Bière, Cidre, Alcool fort, Liqueur…) អាចផ្តល់គ្រោះថ្នាក់ដល់ទារកអ្នកនាង។ បារី នាំផលវិបាកដល់សុក ដល់ការគំរាមកើតមិនគ្រប់ខែ ទារកលូតលាស់យឺតនៅក្នុងគភ៌ជាដើម។ ៣ អ្នកនាងគួរទទួលទានអាហារ ដើម្បីការពារកង្វះខាតនូវជាតិដែក (Le fer) ដែលមាននៅក្នុងត្រី សាច់ ស៊ុត សណ្តែក បន្លែផ្សេងៗជាដើម។ល។ ជីវជាតិ C ជួយឲ្យការបឺតស្រូបជាតិដែកបានឆាប់ល្អ។ កាល់ស្យូម ឲ្យបាន ១ ទៅ២ក្រាមក្នុងមួយថ្ងៃតាមអាយុគភ៌តិច ឬច្រើន។ ជីវជាតិD (ឃើញមាននៅក្នុងត្រីសាម៉ុង ត្រីសាឌីនជាដើម) ដើម្បីជួយបឺតស្រូបកាល់ស្យូមបានល្អដែលជួយកំហាប់ឆ្អឹងល្អ។ ជីវជាតិ K2 ជួយសម្រួលដល់ការស្រូបយកកាល់ស្យូមទៅដល់ទីតាំងដែលត្រូវ ប្រើប្រាស់និងជួសជុលការខ្វះខាត ព្រមទាំងជួយសម្រួលដល់ដំណើរការនៃឈាមកកដែលអាចជួយកាត់បន្ថយនូវកត្តាធ្លាក់ឈាម ក្រោយពេលសម្រាល។ ដើម្បីការពារភាពមិនប្រក្រតីនៃឆ្អឹងខ្នងទារក មុនពេលមានគភ៌អ្នកនាង គួរទទួលទាន ជីវជាតិB9 ដែលហៅថាអាស៊ីតហ្វលិក ឬ ហ្វឡាត ៥ មិល្លីក្រាមក្នុងមួយថ្ងៃឲ្យបានយ៉ាងតិចមួយខែមុនមានគភ៌។ ជីវជាតិB9 មានច្រើននៅក្នុងបន្លែបៃតង ឆៃថាវ ការ៉ុត ស្ពៃ ថ្លើម គ្រឿងក្នុងសត្វស្លាប ។ល។ នៅមានសារធាតុមីក្រូនុយទ្រៀន (Micronutrients) ផ្សេងៗទៀតពុំបានរៀបរាប់ដែលអ្នកនាងត្រូវទទួលទាន។ ដោយសារអាហារប្រចាំថ្ងៃរបស់យើងអាចមិនគ្រប់គ្រាន់នោះ បានជាយើងត្រូវបំពេញបង្គ្រប់តម្រូវការនៃរាងកាយពេលពពោះនេះ។ សូមចៀសវាងកុំទទួលទានថ្នាំអ្វី ក្រៅពីគ្រូពេទ្យជំនាញសរសេរជូន ព្រោះការទទួលទានខុសអាចប៉ះពាល់ដល់ភាពមិនប្រក្រតីនៃសរីរាង្គទារកក្នុងផ្ទៃ។     ៤ អ្នកនាងគប្បីត្រួតពិនិត្យការឡើងទម្ងន់ខ្លួនជារៀងរាល់ខែ មិនគប្បីបណ្តោយឲ្យឡើងទម្ងន់ហួសពេកនោះទេ។ តើអ្នកនាងត្រូវឡើងប៉ុន្មានគីឡូ? អាំងដិចទម្ងន់ខ្លួន (MBI) អ្នកនាង អាចយកទម្ងន់ខ្លួនទៅចែកនឹង(កំពស់គុណនឹងកំពស់គិតជាម៉ែត្រ)។ បើឃើញ២៤ ចុះគឺធម្មតា បើឃើញ ២៥ ទៅ៣០គឺលើសគីឡូហើយ។ បើលើស៣០គឺធាត់ញ៉ុក ខ្លាញ់ហើយ (Obèse)។ ធម្មតាអ្នកនាងអាចឡើងបានពី ៩ ទៅ១២គីឡូក្រាមក្នុង ៩ខែនៃគភ៌គឺ ១ខែ ១គីឡូក្រាម។ បើធាត់ញ៉ុកខ្លាញ់ មួយគភ៌ឲ្យឡើងត្រឹម៥គីឡូក្រាមប៉ុណ្ណោះ។ បើមិនដូច្នោះទេអ្នកនាងអាចជួបការលំបាកពេលសម្រាល។ អំពីសកម្មភាព អនាម័យ និងចំណីអាហារ អ្នកនាងគួរធ្វើឬគួរទទួលទានបែបណា? ដើរ ឬក៏ហែលទឹកជាការល្អ។ អ្នកនាងត្រូវចៀសវាងការផឹកស្រា ការជក់បារី ឬសារធាតុពុលដទៃទៀតដែលនាំឲ្យមានផលប៉ះពាល់មិនល្អដល់ទារក។ អ្នកនាងត្រូវពិសាអាហារដែលមានកាល់ឡូរីយ៉ាងតិច ១៨០០ កាល់ឡូរីក្នុងមួយថ្ងៃដែល៥០%បានមកពីការទទួលទានបន្លែ ផ្លែឈើ ទឹកដោះគោ យ៉ាអួរ សាច់ ត្រីជាដើម។ ពិសាប្រេងមកពីធម្មជាតិ។ កំណត់បន្ថយអាហារខ្លាញ់ និងស្ករ។ ពិសាទឹកឲ្យបានយ៉ាងតិច ១លីត្រកន្លះក្នុងមួយថ្ងៃ។ ចម្អិនសាច់ និងស៊ុតឲ្យបានឆ្អិនល្អ។ លាងបន្លែបៃតងឲ្យបានស្អាត។ អាហារទាំងបីពេលចៀសវាងកុំពិសាឆ្អែតហល់ព្រោះអ្នកនាងនៅមានអាហារក្រៅពេល ២ ឬ៣ដងទៀតក្នុងមួយថ្ងៃ។ អ្នកនាងត្រូវគិតផងដែរពីការឆ្លងរោគពីចំណីអាហារទាំងនោះ ដូចនេះត្រូវចម្អិនឲ្យឆ្អិនល្អ និងលាងឲ្យស្អាតបំផុតមុនទទួលទាន។ សូមអរគុណ៕ បកស្រាយដោយ៖ សាស្ត្រាចារ្យមហាបរិញ្ញា គ្រុយ លាងស៊ីម ឯកទេសផ្នែកសម្ភព និងរោគស្រ្តី និងជាប្រធាននៃគ្លីនិកសម្ភព វិសាខា ឯកសារយោង៖ Le Grand Livre de ma grossesse, sous la direction du professeur Jacques Lansac Coordination: docteur Nicolas Evrard./- អត្ថបទ៖​ ដកស្រង់ចេញពីទស្សនាវដ្ដី ហេលស៍ថាម ប្រូ លេខ ៨០ ©2019 រក្សាសិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង​ដោយ Healthtime Corporation ចំពោះគ្រប់អត្ថបទដោយគ្មានផ្នែកណាមួយត្រូវបោះពុម្ពផ្សាយចូលប្រព័ន្ធអុីនធឺណែតឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកអាត់ជាសំឡេងឬថតចំលងគ្រប់រូបភាពដោយគ្មានការអនុញ្ញាតឡើយ 

មាតា និងទារក មាតា និងទារក មាតា និងទារក មាតា និងទារក មាតា និងទារក មាតា និងទារក
ស្វែងយល់ពីប្រភេទម្សៅទឹកដោះគោចំពោះទារក

ការបំបៅកូនដោយម្សៅទឹកដោះគោជាជម្រើសដ៏ពេញនិយមដែលអ្នកម្តាយសម័យថ្មីតែងផ្តល់ឲ្យកូនជាទីស្រលាញ់ បន្ទាប់ពីការបំបៅកូនដោយទឹកដោះម្តាយផ្ទាល់។ ប៉ុន្តែការជ្រើសរើស និងស្វែងយល់អំពីអត្ថប្រយោជន៍នៃប្រភេទម្សៅទឹកដោះគោទាំងនោះពិតជាលំបាក។ ហេតុនេះ អត្ថបទខាងក្រោមនឹងបង្ហាញអំពីគន្លឹះសំខាន់ៗមួយចំនួន ក្នុងការសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសប្រភេទម្សៅទឹកដោះគោណាមួយសម្រាប់កូនអ្នក។ យោងតាម FDA (Food and Drug Administration) របស់សហរដ្ឋអាមេរិកបានបែងចែកប្រភេទម្សៅទឹកដោះគោសម្រាប់ទារកជា ៣ប្រភេទ និងមានតួនាទីផ្សេងគ្នាផងដែរគឺ៖ - រូបមន្តផ្អែកលើប្រូតេអុីនទឹកដោះគោ (Cow milk protein-based formulas) ក្រៅពីសារធាតុចិញ្ចឹមសំខាន់ៗជាច្រើនផ្សេងទៀតប្រភេទទឹកដោះគោនេះផ្សំឡើងពីប្រតេអុីន ២ប្រភេទចម្បងគឺ Whey និងCasein ដែលជាប្រូតេអុីនងាយរំលាយជាងប្រភេទរូបមន្តដទៃទៀត។ ជាទូទៅប្រភេទរូបមន្តនេះត្រូវបានប្រើប្រាស់ចំពោះទារកអាយុក្រោម ១ឆ្នាំ ឬទារកដែលមិនអាចទទួលបានឱកាសបំបៅដោះម្តាយ។ ម៉្យាងម្សៅទឹកដោះគោប្រភេទនេះពិតជាស័ក្តិសមចំពោះទារកភាគច្រើនផងដែរ លើកលែងទារកមួយចំនួនតូចដែលអាល្លែកហ្ស៊ីជាមួយរូបមន្តនេះប៉ុណ្ណោះ។ - រូបមន្តផ្អែកលើប្រូតេអុីនសណ្តែកសៀង (Soy-based formulas) ជាប្រភេទរូបមន្តដែលចម្រាញ់ពីប្រូតេអុីនសណ្តែកសៀង ដែលមិនលាយឡំជាមួយប្រូតេអុីនសាច់សត្វឡើយ ប៉ុន្តែមានសារធាតុចិញ្ចឹមស្តង់ដារដូចទៅនឹងរូបមន្តផ្សេងទៀត។ រូបមន្តនេះពិតជាស័ក្តិសមចំពោះទារកដែលមានបញ្ហាអាល្លែកហ្ស៊ីជាមួយរូបមន្ត Cow milk protein-based formulas ឡាក់តូស (lactose) ឬកាបូហាយដ្រេត (carbohydrate) ដែលមានវត្តមានក្នុងទឹកដោះគោ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ទារកមួយចំនួនដែលអាល្លែកហ្ស៊ីជាមួយទឹកដោះគោ (Cow Milk) អាចប្រតិកម្មជាមួយទឹកសណ្តែកផងដែរ។ - រូបមន្តដែលប្រូតេអុីនត្រូវបានបំបែកតូចៗ (Protein hydrolysate formulas) រូបមន្តប្រភេទនេះផ្សំពីសារធាតុចិញ្ចឹមដែលត្រូវបានបំបែកជាម៉ូលេគុលតូចៗ ជាពិសេសប្រូតេអុីន ដែលខុសពីរូបមន្តទឹកដោះគោទាំងពីរខាងលើ។ រូបមន្តនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងជាពិសេសចំពោះទារកដែលមានបញ្ហាក្រពះពោះវៀន ពិបាកក្នុងការរំលាយអាហារឧស្សាហ៍ទល់លាមក ឬអាល្លែកហ្ស៊ីជាមួយប្រូតេអុីន Cow milk protein-based formulas ឬ Soybased formulas។ បន្ថែមពីប្រភេទរូបមន្តទាំង ៣សំខាន់ៗខាងលើ ក៏នៅមានប្រភេទរូបមន្តមួយចំនួនផ្សេងទៀតដូចជា៖ - រូបមន្តសម្រាប់ទារកដែលប្រតិកម្មជាមួយឡាក់តូស (Lactose intolerance) ចំពោះទារកមួយចំនួនតូច តែងកើតមានអាការៈប្រតិកម្មជាមួយសារធាតុសំខាន់ម៉្យាងដែលមានក្នុងទឹកដោះគោ និងផលិតផលចម្រាញ់ពីទឹកដោះគោគឺឡាក់តូស។ រោគសញ្ញានៃប្រតិកម្មអាល្លែកហ្ស៊ីរួមមាន រាក ឈឺឆ្អល់ក្នុងពោះ និងហើមពោះជាដើម។ ហេតុនេះរូបមន្តទឹកដោះគោដែលគ្មានឡាក់តូសពិតជាសមស្របបំផុតជាមួយទារកប្រភេទនេះណាស់។  - រូបមន្តសម្រាប់ទារកកើតមិនគ្រប់ខែ ជាទូទៅ ទារកកើតមិនគ្រប់ខែត្រូវការរូបមន្តពិសេសជាងទារកកើតគ្រប់ខែ ដោយហេតុថាពួកគេត្រូវការសារធាតុចិញ្ចឹមចាំបាច់ និងថាមពលប្រចាំថ្ងៃច្រើនជាងដើម្បីធានាយ៉ាងណាទទួលបានការលូតលាស់បានប្រសើរ និងរក្សាបាននូវប្រព័ន្ធការពារខ្លួនដែលរឹងមាំ។ រូបមន្តនេះនឹងត្រូវបានចេញវេជ្ជបញ្ជាឲ្យប្រើប្រាស់ក្នុងរយៈពេលកំណត់មួយទៅតាមការត្រួតពិនិត្យសុខភាពទារកពីសំណាក់ក្រុមគ្រូពេទ្យជំនាញដែលជាទូទៅអាចប្រែប្រួលក្នុងរយៈពេលពី ៣ខែ ៦ខែ ឬ១ឆ្នាំ។ សូមពិភាក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យកុមារបន្ថែម ប្រសិនបើអ្នកនៅតែមានភាពរារែក និងពិបាកក្នុងការសម្រេចចិត្តក្នុងការជ្រើសរើសប្រភេទទឹកដោះគោដែលសមស្របចំពោះកូនជាទីស្រលាញ់របស់អ្នក។ អត្ថបទ៖ ដកស្រង់ចេញពីទស្សនាវដ្ដី ហេលស៍ថាម ប្រូ លេខ ៧៨ ©2019 រក្សាសិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង​ដោយ Healthtime Corporation ចំពោះគ្រប់អត្ថបទដោយគ្មានផ្នែកណាមួយត្រូវបោះពុម្ពផ្សាយចូលប្រព័ន្ធអុីនធឺណែតឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកអាត់ជាសំឡេងឬថតចំលងគ្រប់រូបភាពដោយគ្មានការអនុញ្ញាតឡើយ 

មាតា និងទារក មាតា និងទារក មាតា និងទារក មាតា និងទារក មាតា និងទារក មាតា និងទារក
ការពិនិត្យសុខភាពមុនពេលមានផ្ទៃពោះ

ការពិនិត្យសុខភាពមុនពេលមានផ្ទៃពោះរួមបញ្ចូលទាំងការធ្វើតេស្តសាកល្បងរវាងដៃគូ ឬស្វាមីរបស់អ្នក ដើម្បីធានាថាអ្នកទាំងពីរមិនមានជំងឺដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ឱកាសក្នុងការមានកូនបាន។ ដោយឡែកចំពោះការត្រួតពិនិត្យសុខភាពមុនពេលអ្នកមានផ្ទៃពោះអាចផ្តល់នូវគុណសម្បត្តិមួយចំនួនដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាសុខភាពណាមួយដែលអាចមានមុនពេលដែលអ្នកចង់ចាប់ផ្តើមមាន ឬអំឡុងពេលមានផ្ទៃពោះ។ - ការពិនិត្យសុខភាពទូទៅ ការពិនិត្យសុខភាពមុនពេលចាប់ផ្តើមមានផ្ទៃពោះជួយឲ្យអ្នកទទួលបាននូវសុខភាពល្អ និងត្រៀមខ្លួនរួចរាល់សម្រាប់ការមានផ្ទៃពោះ។ ប្រសិនបើអាចអ្នកត្រូវត្រួតពិនិត្យសុខភាពមួយឆ្នាំមុនពេលអ្នកចង់មានផ្ទៃពោះ ដើម្បីទទួលបានការថែទាំសុខភាពផងដែរ។ ដោយហេតុថាអ្នកត្រូវធ្វើការពិនិត្យទៅលើសម្ពាធឈាម ពិនិត្យតេស្តឈាមរកមេរោគថ្លើម មេរោគអេដស៍មេរោគស្វាយ ពិសេសពិនិត្យទៅលើអាងត្រគាកជាដើម។ ជាក់ស្តែងដោយផ្អែកលើលទ្ធផលនៃការពិនិត្យសុខភាព និងការធ្វើតេស្តទាំងអស់នេះហើយ វេជ្ជបណ្ឌិតអាចនឹងផ្តល់ការណែនាំដល់អ្នកពីវិធីសាស្រ្តមួយចំនួន ដូចជាការធ្វើលំហាត់ប្រាណ របបអាហារ របៀបរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ និងអាហារបំប៉នដែលចាំបាច់ដើម្បីជួយជំរុញដល់ការមានផ្ទៃពោះប្រកបដោយសុវត្ថិភាព និងកូនមានសុខភាពល្អផងដែរ។ - ការពិនិត្យទៅលើទម្ងន់ បើអ្នកម្តាយស្គមពេកអាចធ្វើឲ្យការមានផ្ទៃពោះកាន់តែពិបាក តែបើអ្នកម្តាយធាត់ពេកក៏អាចនឹងមានឱកាសក្នុងការកើតបញ្ហាមួយចំនួនដូចជាជំងឺទឹកនោមផ្អែម ជំងឺលើសសម្ពាធឈាម ជំងឺលើសជាតិអាស៊ីតជាដើម។ អ្នកពិតជាមិនចង់បានបែបនេះទេមែនទេ? ដូច្នោះអ្នកគួរតែទៅពិគ្រោះយោបល់ជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិត ឬគ្រូពេទ្យជំនាញ ដើម្បីឲ្យដឹងអំពីទម្ងន់ដែលល្អសម្រាប់ការមានផ្ទៃពោះ ព្រមទាំងបញ្ចៀសពីបញ្ហាដែលងាយប្រឈមពេលមានផ្ទៃពោះផងដែរ។ - ការពិនិត្យលើសុខភាពផ្លូវចិត្ត សុខភាពផ្លូវចិត្តក៏មានសារៈសំខាន់ដូចសុខភាពរាងកាយផងដែរ​​ នៅពេលដែលអ្នកមានផែនការចង់មានផ្ទៃពោះ។ ការប្រែប្រួលអារម្មណ៍ ឬមានបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្ត ដូចជាជំងឺថប់បារម្ភ ជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្ត ឬបញ្ហាការញុំាមិនសូវបានក៏អាចប្រឈមនឹងបញ្ហានៅពេលមានផ្ទៃពោះ។ លើសពីនេះសុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់អ្នកអាចប៉ះពាល់ដល់ការគិត ឬការលូតលាស់ផ្នែករាងកាយ និងភាពឆ្លាតវៃរបស់ទារកដែលនៅក្នុងផ្ទៃផងដែរ។ បើយោងតាមមជ្ឈមណ្ឌលត្រួតពិនិត្យ និងបង្ការជំងឺបានឲ្យដឹងថាស្ត្រី ១នាក់ក្នុងចំណោម ៩នាក់មានជំងឺធ្លាក់ទឹកចិត្តមុនពេល អំឡុងពេល និងក្រោយពេលមានផ្ទៃពោះ។ ដូច្នោះ ប្រសិនបើអ្នកមានរាល់បញ្ហាដែលពាក់ព័ន្ធជាមួយសុខភាពផ្លូវចិត្តនោះ អ្នកត្រូវតែពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញខាងផ្លូវចិត្តដើម្បីបញ្ចៀសពីបញ្ហាទាំងអស់ខាងលើ និងជួយឲ្យកូនដែលនៅក្នុងផ្ទៃមានសុខភាពល្អ និងលូតលាស់បានល្អ។ - ការពិនិត្យគ្រាប់ឈាម នេះគឺជាការធ្វើតេស្តចាំបាច់ដើម្បីកំណត់ថាតើអ្នកត្រូវចាប់ផ្តើមលើថ្នាំគ្រាប់ជាតិដែកឬយ៉ាងណា ឬអាចទទួលបានការមានផ្ទៃពោះបានដែរឬទេ? ដោយឡែកអ្នកអាចទទួលរងនូវភាពស្លេកស្លាំង ប្រសិនបើអ្នកមានផ្ទៃពោះខណៈពេលដែលរាងកាយរបស់អ្នកកំពុងប្រឈមនឹងកង្វះជាតិដែក។ ការពិនិត្យទៅលើការពន្យារកំណើតដោយប្រាប់គ្រូពេទ្យអំពីវិធីពន្យារកំណើតដែលអ្នកបានប្រើប្រាស់។ ការអនុវត្តភាគច្រើនមិនមានឥទ្ធិពលលើរយៈពេលដែលត្រូវមានផ្ទៃពោះនៅពេលអ្នកឈប់ប្រើវា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយប្រសិនបើអ្នកបានប្រើថ្នាំពន្យារកំណើត អ្នកអាចចំណាយពេលមួយឆ្នាំដើម្បីឲ្យសមត្ថភាពនៃការមានផ្ទៃពោះត្រឡប់ទៅរកភាពធម្មតាវិញ ប៉ុន្តែអ្នកអាចទៅពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញផងដែរ។ - ការធ្វើតេស្ត Pap smear ការធ្វើតេស្ត Pap smear គឺជាផ្នែកសំខាន់មួយនៃការទៅជួបគ្រូពេទ្យជាលើកដំបូងរបស់អ្នក។ ការធ្វើតេស្តនេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយការយកទឹករំអិល ឬច្រឹបសាច់ក្នុងទ្វារមាសដើម្បីពិនិត្យមើលពីសុខភាពមាត់ស្បូនបន្ទាប់មកគ្រូពេទ្យចាប់ផ្តើមវិភាគ ឬធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ។ ការធ្វើតេស្តនេះនឹងវាយតម្លៃថាតើអ្នកឆ្លងជំងឺកាមរោគ ដូចជាជំងឺប្រមេះ ជំងឺស្វាយ ជំងឺអេដស៍ ជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទបេដែរឬទេ។ ប្រសិនបើគ្រូពេទ្យរកឃើញកោសិកាមិនប្រក្រតីអំឡុងពេលពិនិត្យសុខភាពនោះ អ្នកត្រូវទទួលការព្យាបាល ឬតាមដានបន្តមុនពេលមានផ្ទៃពោះផងដែរ។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ស្ត្រី ឬអ្នកម្តាយដែលត្រៀមខ្លួនជាម្តាយទាំងអស់សូមទៅពិនិត្យសុខភាព ឬធ្វើតេស្តខាងលើនោះអ្នកនឹងទទួលបានសុខភាពល្អ សុវត្ថិភាព និងទទួលបានបុត្រដែលគួរឲ្យស្រលាញ់មិនខានឡើយ។ អត្ថបទ៖ ដកស្រង់ចេញពីទស្សនាវដ្ដី ហេលស៍ថាម ប្រូ លេខ ៧៨ ©2019 រក្សាសិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង​ដោយ Healthtime Corporation ចំពោះគ្រប់អត្ថបទដោយគ្មានផ្នែកណាមួយត្រូវបោះពុម្ពផ្សាយចូល ប្រព័ន្ធអុីនធឺណែតឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកអាត់ជាសំឡេងឬថតចំលងគ្រប់រូបភាពដោយគ្មានការអនុញ្ញាតឡើយ 

មាតា និងទារក មាតា និងទារក មាតា និងទារក
អ្នកម្តាយគួរបំ​បៅ​ដោះកូននៅដំណាក់កាលណាខ្លះ?

ការបំបៅកូនដោយទឹកដោះម្តាយ ជាវិធីសាស្ត្រមួយដ៏ប្រសើរសម្រាប់សុខភាពរបស់ទារក តែទោះយ៉ាងណា អ្នកម្តាយភាគច្រើនតែងមានចម្ងល់ថា តើពួកគាត់គួរផ្តល់ការបំបៅប៉ុន្មានដងក្នុងមួយថ្ងៃនិងម្តងៗគួរចំណាយរយៈពេលប៉ុន្មានទើបជាការប្រសើរ?  តាមពិត តម្រូវការរបស់ទារកម្នាក់ៗមានភាពខុសៗគ្នា ទៅតាមអាយុ និងវ័យលូតលាស់របស់ទារក ដោយចម្លើយទាំងអស់នេះអ្នកអាចស្វែងយល់បានកាន់តែច្បាស់តាមរយៈអត្ថបទខាងក្រោម៖  ថ្ងៃទី ១ ក្រោយសម្រាល ពោះរបស់ទារកនៅតូចណាស់ក្នុងដំណាក់កាលនេះហេតុនេះពួកគេមិនត្រូវការបរិមាណទឹកដោះច្រើនទេ ប៉ុន្តែត្រូវការការបៅច្រើនដងក្នុងមួយថ្ងៃ ដោយការបំបៅគួរត្រូវបានធ្វើឡើងជារៀងរាល់ ១ទៅ៣ម៉ោងម្តង។ ការបំបៅញឹកញាប់បែបនេះអាចជួយជំរុញការផលិតទឹកដោះ ព្រមទាំងអាចជួយទារកអនុវត្តការជញ្ជក់ និងការលេបបានកាន់តែប្រសើរបន្តិចម្តងៗ។ សប្តាហ៍ទី១ ដល់ខែទី ១ ក្នុងអំឡុងពេលនេះ ពោះរបស់ទារកចាប់ផ្តើមរីកធំជាងមុន ដូច្នេះពួកគេអាចបៅបានបរិមាណច្រើនជាងមុន។ ជាទូទៅ អ្នកម្តាយអាចបំបៅទារកចន្លោះចាប់ពី ៨ទៅ១២ដងក្នុង១ថ្ងៃ ដោយការបំបៅម្តងៗអាចចំណាយរយៈពេលជាមធ្យមប្រមាណ ៥ទៅ១០នាទីចំពោះការបំបៅសុដន់ម្ខាងៗ ឬអាចកើនរយៈពេលដល់ ២០នាទីម្តងចំពោះទារកមួយចំនួន។ រយៈពេលនៃការបំបៅអាចខុសគ្នា អាស្រ័យលើបរិមាណទឹកដោះដែលបានបញ្ចេញ និងភាពសុខស្រួលដែលកូនមានលើទ្រូងម្តាយ។ ចាប់ពី ៦ទៅ១២ខែ ចាប់ពីអាយុ៦ខែ ទារកអាចចាប់ផ្តើមទទួលយកអាហារបន្ថែមក្រៅពីទឹកដោះម្តាយតែមួយមុខ ហេតុនេះចំនួនដង និងបរិមាណនៃការបំបៅអាចប្រែប្រួលទៅតាមនោះដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការបំបៅដោះនៅតែជាកិច្ចការចម្បងដែលអ្នកម្តាយត្រូវតែអនុវត្តបន្តចំពោះទារកជាទីស្រលាញ់។ អ្នកម្តាយអាចចាប់ផ្តើមសង្កេតមើលកាយវិការ ទឹកមុខរបស់ទារក ថាតើពួកគេកំពុងត្រូវការការបំបៅដោះឬទេ ឬប្រសិនបើពួកគេចាប់ផ្តើមលែងចាប់អារម្មណ៍ការបំបៅដោះ អ្នកម្តាយត្រូវព្យាយាមធ្វើបែបណាដើម្បីឲ្យទារកបៅជាមុនសិន មុននឹងផ្តល់អាហារបន្ថែមទៅពួកគេ។ គួរចងចាំថានៅក្នុងវ័យនេះទឹកដោះម្តាយគឺជាសារធាតុចិញ្ចឹមដ៏ចាំបាច់បំផុតដែលទារកត្រូវទទួលបាន។ ចាប់ពី ១២ទៅ២៤ខែ ក្នុងវ័យនេះចំនួនដងក្នុងមួយថ្ងៃដែលពួកគេអាចទទួលបានមានភាពខុសៗគ្នា។ ខណៈពេលដែលទឹកដោះម្តាយគ្រាន់តែជាផ្នែកមួយនៃរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេ ប៉ុន្តែក្មេងខ្លះចង់ទទួលយកការបំបៅតែមុនពេលចូលគេង ឬនៅពេលព្រឹកតែប៉ុណ្ណោះ។ អ្នកម្តាយអាចបន្តតាមដានកូនរបស់អ្នក ដើម្បីសម្រេចថាតើនៅពេលណាដែលពួកគាត់ឃ្លាន។ តើអ្នកដឹងទេ? ចំពោះទារកមួយចំនួនដែលទើបនឹងកើត ប្រហែលជាចូលចិត្តការគេងជាជាងការបៅ ដូច្នេះអ្នកម្តាយត្រូវដាស់ពួកគេជារៀងរាល់ ២ទៅ៤ម៉ោងម្តងដើម្បីឲ្យទារកបានបៅជាមុនសិនមុនបន្តការគេងទៀត។ ការធ្វើបែបនេះអាចឲ្យទារកទទួលបានសារធាតុចិញ្ចឹមគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់លូតលាស់ និងសុខភាពល្អ។ តិចនិកក្នុងការដាស់់ទារកមានដូចជា ការប៉ះអង្អែលថ្នមៗការរង្គើតិចៗ ប្តូរសម្លៀកបំពាក់ ឬប្តូរខោទឹកនោមជាដើម។ ដឹងថាកូនបៅឆ្អែត ឬមិនឆ្អែតតាមរបៀបណា? ប្រសិនបើទារកបៅឆ្អែត អ្នកម្តាយអាចកំណត់ចំណាំតាមរយៈទឹកមុខ និងកាយវិការរបស់ទារកដូចខាងក្រោម៖ • បង្ហាញភាពពេញចិត្ត និងសប្បាយចិត្តក្រោយការបៅរួច • គេងបានលក់ស្រួល • ស្រែកយំ ឬតែងបញ្ចេញសំឡេង បន្ទាប់ពីភ្ញាក់ពីគេង • ឡើងទម្ងន់ • កន្ទបសើម និងប្រឡាក់ ប្រហែល ៤ទៅ ៦ដងក្នុងមួយថ្ងៃ • ការបន្ទោបង់ទៀងទាត់ និងលាមកមានលក្ខណៈធម្មតា។ ផ្ទុយមកវិញ ប្រសិនបើទារកបៅមិនឆ្អែត នោះពួកគេអាចបញ្ចេញសញ្ញាដូចជា៖ • មិនសប្បាយចិត្ត ក្រោយការបំបៅ • ឃ្លានញឹកញាប់ • កន្ទបមិនសូវសើមញឹកញាប់ • យំជារឿយៗ • មិនឡើងទម្ងន់សោះ។ រាល់ពេលមានបញ្ហាទាក់ទងនឹងការបំបៅដែលមិនអាចដោះស្រាយបាន អ្នកម្តាយគួរស្វែងរកការប្រឹក្សាពីគ្រូពេទ្យជំនាញផ្នែកទារក និងកុមារឲ្យបានកាន់តែឆាប់កាន់តែប្រសើរ។ ©2019 រក្សាសិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង​ដោយ Healthtime Corporation ចំពោះគ្រប់អត្ថបទដោយគ្មានផ្នែកណាមួយត្រូវបោះពុម្ពផ្សាយចូល ប្រព័ន្ធអុីនធឺណែតឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកអាត់ជាសំឡេងឬថតចំលងគ្រប់រូបភាពដោយគ្មានការអនុញ្ញាតឡើយ 

មាតា និងទារក មាតា និងទារក
​កត្តាដែលជះឥទ្ធិពលដល់ការនិយាយរបស់កុមារ

ក្មេងភាគច្រើនមានការលូតលាស់ខុសៗគ្នាជាធម្មតា ទាំងរូបរាងកាយ ប្រាជ្ញាស្មារតី ចិត្តគំនិត ក៏ដូចជាការនិយាយស្តី ដែលក្មេងខ្លះលូតលាស់ផ្នែកទំនាក់ទំនង និងការនិយាយស្តីបានលឿន ខណៈពេលដែលក្មេងខ្លះទៀតអាចវិវឌ្ឍយឺត។ វាអាចបណ្តាលមកពីមូលហេតុជាច្រើន និងក្នុងករណីខ្លះប្រហែលជាកត្តាផ្លូវចិត្តមួយចំនួនដែលប៉ះពាល់ដល់ការនិយាយ បរិស្ថាន ឬការថែទាំដែលរួមមាន៖ កម្រិតនៃការថែទាំ ការថែទាំកម្រិតណាដែលកូនរបស់អ្នកទទួលបានពីអ្នកជាឪពុកម្តាយអាចប្រហែលជះឥទ្ធិពលដល់ការវិវឌ្ឍផ្នែកភាសា ឬការនិយាយរបស់កុមារ នេះបើយោងតាមការសិក្សាមួយរបស់សាកលវិទ្យាល័យ North Carolina បើប្រៀបធៀបទៅនឹងក្មេងដែលទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់ និងថែទាំតាមតម្រូវការ។ ក្នុងករណីទីកន្លែងដែលក្មេងមើលឃើញ និងក្មេងហាក់នៅម្នាក់ឯងញឹកញាប់ខ្លាំងពេក ខ្វះទំនាក់ទំនង និងការលើកទឹកចិត្តតែងតែរារាំងពួកគេពីការអភិវឌ្ឍ ថែមទាំងអាចបន្ថយនូវជំនាញនិយាយយ៉ាងពិតប្រាកដ។ ភាពតានតឹងធ្ងន់ធ្ងរ យោងតាម The National Child Traumatic Stress Network ភាពតានតឹងធ្ងន់ធ្ងរអាចទាញក្មេងចេញពីការយល់ដឹងផ្នែកភាសា និងការរៀននិយាយឲ្យបានត្រូវ។ ការប្រទះជាមួយនឹងអំពើហិង្សា និងការរំលោភបំពានអាចនាំឲ្យក្មេងប្រឈមនឹងការធ្លាក់ទឹកចិត្តធ្ងន់ធ្ងរដែលធ្វើឲ្យមានផលអវិជ្ជមានលើការវិវឌ្ឍផ្នែកភាសា។ ដូចនឹងលទ្ធភាពក្នុងការគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍របស់ពួកគេក្លាយជាផលប៉ះពាល់សមត្ថភាពក្នុងការស្តែងពីអារម្មណ៍របស់ពួកគេប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ បរិយាកាសសង្គម ឪពុកម្តាយ គ្រូបង្រៀន និងមិត្តភក្តិដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍផ្នែកភាសា ឬការនិយាយរបស់កុមារ ដែលការនិយាយទាក់ទងគ្នាគឺពិតជាសំខាន់សម្រាប់ដំណើរការលូតលាស់របស់ក្មេង។ ជាលទ្ធផលបរិយាកាសសង្គមដែលលើកទឹកចិត្តដល់ការនិយាយទាក់ទងគ្នាដោយប្រសិទ្ធភាពរួមចំណែកដល់ភាសារបស់ពួកគេ។  ផ្ទុយមកវិញ នៅពេលសង្គមដែលក្មេងរស់នៅមានផលប៉ះពាល់ផ្នែកអារម្មណ៍ ស្ត្រេស និងទំនាក់ទំនងគ្មានប្រសិទ្ធភាព នោះពួកគេប្រហែលគេចពីការនិយាយ និងអាចក្លាយជាមានអារម្មណ៍ភ័យខ្លាច ដែលទាំងនេះក៏រួមចំណែកធ្វើឲ្យថយចុះនូវការវិវឌ្ឍផ្នែកភាសាដូចគ្នាដែរ។ ការនិយាយមានបញ្ហា បញ្ហានៃការនិយាយដូចជានិយាយមិនច្បាស់ដោយសារប្រព័ន្ធសរសៃប្រសាទ ឬឮខ្សាវៗ អាចធ្វើឲ្យកូនរបស់អ្នកមានភាពខ្មាសអៀន និងអាចរហូតដល់មានសម្ពាធផ្លូវចិត្ត។ លទ្ធផលចុងក្រោយ ក្មេងប្រហែលមានភាពស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការនិយាយ និងពន្យារពេលក្នុងការយល់ដឹងផ្នែកភាសា ឬទំនាក់ទំនងជាមួយអ្នកដទៃ។ ការប្រើភាសា ២ ក្មេងដែលចាប់ផ្តើមរៀនភាសាទី២លឿនពេកក្នុងជីវិតអាចប្រហែលធ្វើឲ្យភាសាទីមួយរបស់ពួកគេមានការវិវឌ្ឍយឺតជាងការរំពឹងទុក។ រៀនភាសា ២ក្នុងពេលតែមួយអាចធ្វើឲ្យមានការច្រឡំពិសេសក្មេងមិនទាន់គ្រប់អាយុចូលសាលាត្រឹមត្រូវ ដែលអាចឲ្យក្មេងបាក់ទឹកចិត្តបាន។ អ្នកជំនាញបានលើកឡើងថា ភាសាទី ២គួរឲ្យក្មេងចាប់ផ្តើមរហូតទាល់តែក្មេងមានអាយុចន្លោះ ៥ ទៅ៦ឆ្នាំ។ កត្តាភេទ ភេទត្រូវបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍផ្នែកភាសា និងការនិយាយស្តីរបស់ក្មេង។ អំឡុងអាយុ២-៣ឆ្នាំ ក្មេងស្រីមានទំនោរចាប់ផ្តើមយល់ដឹងផ្នែកភាសា ការនិយាយទំនាក់ទំនង ក្នុងកម្រិតខ្ពស់ជាងក្មេងប្រុស។ ពួកគេចាប់ផ្តើមយល់ដឹងផ្នែកទំនាក់ទំនងកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព និងភាសានិយាយវិវឌ្ឍយ៉ាងរហ័ស។ ចៀសពីផលប៉ះពាល់ដែលអ្នកជាឪពុកមា្តយអាចធ្វើបាន នឹងជួយឲ្យកូនអ្នកគេចផុតពីការពន្យារលើការនិយាយទំនាក់ទំនង ក៏ដូចជាភាសារបស់កូនអ្នក។ ©2019 រក្សាសិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង​ដោយ Healthtime Corporation ចំពោះគ្រប់អត្ថបទដោយគ្មានផ្នែកណាមួយត្រូវបោះពុម្ពផ្សាយចូល ប្រព័ន្ធអុីនធឺណែតឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកអាត់ជាសំឡេងឬថតចំលងគ្រប់រូបភាពដោយគ្មានការអនុញ្ញាតឡើយ

មាតា និងទារក ការចិញ្ចឹមកូន
ឈប់ពន្យារកំណើតភ្លាមអាចមានកូនឬទេ?

ការប្រើថ្នាំពន្យារកំណើតមិនមែនមានន័យថាស្ត្រីមិនចង់មានគភ៌នោះទេ ជាក់ស្តែង ការពន្យារកំណើតគ្រាន់តែជាមធ្យោបាយទាំងឡាយណាដែលធ្វើឡើងដើម្បីការពារស្រ្តីពីការពពោះក្នុងរយៈពេលណាមួយតែប៉ុណ្ណោះ។ នៅពេលស្រ្តីសម្រេចចិត្តមានផ្ទៃពោះ នោះចម្ងល់ជាច្រើននឹងត្រូវចោទមានឡើង ដែលមិនត្រឹមតែការបញ្ឈប់ប្រើប្រាស់ថ្នាំពន្យារកំណើតនោះទេ កត្តាផ្សេងទៀតដូចជាអាយុ និងសុខភាពទូទៅក៏ត្រូវបានរាប់បញ្ចូលផងដែរ។ សកម្មភាពថ្នាំពន្យារកំណើត ថ្នាំពន្យារកំណើត ជាប្រភេទឱសថរួមផ្សំដោយពពួកអ័រម៉ូនដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់ពន្យារពេលក្នុងការមានផ្ទៃពោះ ដោយឱសថមានសកម្មភាព និងគោលដៅជាច្រើនរួមមាន៖ • រក្សាកម្រិតអ័រម៉ូន • ការបញ្ឈប់កម្រិតអ័រម៉ូនអឺស្រ្តូហ្សែនដែលបណ្តាលឲ្យបញ្ចេញពងអូវ៉ុល • ធ្វើឲ្យភ្នាសស្បូនឡើងក្រាស់ ដែលរារាំងមេជីវិតឈ្មោល។ ការវិវឌ្ឍបន្ទាប់ពីឈប់ពន្យារកំណើត យោងតាមការសិក្សាពី The United Kingdom’s National Health Service (NHS) បានបង្ហាញថាបន្ទាប់ពីបញ្ឈប់ការប្រើប្រាស់ថ្នាំពន្យារកំណើតភ្លាមស្រ្តីអាចមានវដ្តរដូវមិនទៀងទាត់រយៈពេលលើសពី ៣ខែ ទើបវដ្តរដូវអាចត្រលប់មកធម្មតាវិញ ដោយរដូវលើកដំបូងអាចមានសភាពមិនប្រក្រតី និងខុសប្លែកពីឈាមរដូវទូទៅ។ ដូច្នេះ ភាពមិនទៀងទាត់នៃការមករដូវបន្ទាប់ពីឈប់ប្រើប្រាស់ថ្នាំពន្យារកំណើតអាចបង្អាក់ក្នុងការមានផ្ទៃពោះភ្លាមៗបាន។ ការសិក្សាលើឱកាសមានផ្ទៃពោះ ការសិក្សាលើស្រ្តីចំនួន ៣៧២៧ នាក់ ក្នុងចន្លោះអាយុចាប់ពី ១៨ ដល់ ៤០ឆ្នាំ ពីការសិក្សាស្រាវជ្រាវនៅប្រទេសដាណឺម៉ាក បានបង្ហាញថាការប្រើប្រាស់ថ្នាំពន្យារកំណើត អាចនាំឲ្យមានការពន្យារពេលនៃការមានផ្ទៃពោះឡើងវិញពី ២ ទៅ៦ខែ បន្ទាប់ពីឈប់ប្រើប្រាស់ថ្នាំពន្យារកំណើត បើធៀបជាមួយការអនុវត្តវិធីសាស្រ្តពន្យារកំណើតផ្សេងទៀត។ បន្ថែមពីនោះ កត្តាអាយុរបស់ស្រ្តីដែលចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់ថ្នាំពន្យារកំណើតក៏ត្រូវបានយកមកសិក្សាផងដែរដោយលទ្ធផលបានបង្ហាញថាស្រ្តីចាប់ផ្តើមពន្យារកំណើតដោយថ្នាំនៅអាយុក្មេងជាង ២១ឆ្នាំ អាចពិបាកក្នុងការមានផ្ទៃពោះឡើងវិញជាងស្រ្តីដែលពន្យារកំណើតបន្ទាប់ពីអាយុ ២១ឆ្នាំ។ កត្តារំខានក្នុងការមានផ្ទៃពោះ ក្រៅពីកត្តាស្រ្តីដែលប្រើប្រាស់ថ្នាំពន្យារកំណើត ក៏នៅមានកត្តារួមផ្សំផ្សេងទៀតដែលអាចប៉ះពាល់ដល់លទ្ធភាពនៃការមានគភ៌ បន្ទាប់ពីឈប់ប្រើថ្នាំពន្យារកំណើតផងដែររួមមាន៖ • សុខភាពទូទៅរបស់ស្ត្រី៖ កត្តាមួយចំនួនដូចជាបញ្ហាក្រពេញទីរ៉ូអុីត ជំងឺក្រពេញ Pituitary ឬជំងឺសរសៃប្រសាទ (PCOS) ស្ត្រីដែលធាត់ ឬស្គមពេក • សុខភាពបន្តពូជរបស់ស្ត្រី៖ ស្ត្រីដែលមានប្រវត្តិឆ្លងមេរោគឆ្អឹងត្រគាក បញ្ហារារាំងបំពង់ស្បូន ឬជំងឺ Endometriosis • សុខភាពបន្តពូជរបស់បុរស៖ កម្រិតមេជីវិតឈ្មោលទាប • ការរួមភេទ៖ ការរួមភេទមិនទៀងទាត់រៀងរាល់ ២ទៅ ៣ថ្ងៃម្តង អាចជាកត្តារារាំងដល់ការមានផ្ទៃពោះ • អាយុរបស់ស្រ្តី៖ អត្រានៃការមានផ្ទៃពោះថយចុះបន្ទាប់ពីស្រ្តីឈានដល់អាយុ៣៥ឆ្នាំ។ ការពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញក្នុងការមានផ្ទៃពោះ ជារឿងចាំបាច់ និងមានប្រសិទ្ធភាព ដោយអ្នកនឹងអាចតម្រូវឲ្យប្រើប្រាស់វិធីសាស្រ្តនានារហូតទាល់តែអ្នកមានវដ្តរដូវជាធម្មតាឡើងវិញមុននឹងមានផ្ទៃពោះ។ ការរង់ចាំប៉ុន្មានខែបន្ទាប់ ដើម្បីឲ្យឈាមរដូវត្រលប់មកទៀងទាត់ឡើងវិញនឹងធ្វើឲ្យមានភាពជាក់លាក់ក្នុងការមានគភ៌។ ©2019 រក្សាសិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង​ដោយ Healthtime Corporation ចំពោះគ្រប់អត្ថបទដោយគ្មានផ្នែកណាមួយត្រូវបោះពុម្ពផ្សាយចូល ប្រព័ន្ធអុីនធឺណែតឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកអាត់ជាសំឡេងឬថតចំលងគ្រប់រូបភាពដោយគ្មានការអនុញ្ញាតឡើយ 

មាតា និងទារក
ការពារពីការបង្ករោគនៅតម្រងនោមពិសេសស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ

ការបង្ករោគនៅតម្រងនោម ជាការរលាកដែលបណ្តាលមកពីមេរោគនៅបំពង់បង្ហួរនោម ដែលជាទូទៅស្ត្រីមានផ្ទៃពោះអាចប្រឈមកាន់តែខ្លាំងឡើងចន្លោះសប្តាហ៍ទី៦ និងសប្តាហ៍ទី២៤។ ការកើនឡើងនូវភាពប្រឈមនេះមួយផ្នែកដោយសារការផ្លាស់ប្តូររូបរាងតម្រងនោម ព្រោះស្បូនរបស់ស្ត្រីចាប់ផ្តើមរីកធំ ហើយធ្ងន់ប៉ះលើប្លោកនោម កាត់បន្ថយលំហូរទឹកនោម ជាហេតុបណ្តាលឲ្យមានការបង្ករោគ។ ក្នុងករណីម្តាយមានការបង្ករោគនៅតម្រងនោម នោះទារកអាចប្រឈមនឹងការកើតមិនគ្រប់ខែ ឬមិនគ្រប់ទម្ងន់ រីឯម្តាយមានការពិបាកក្នុងការព្យាបាលដោយសារការប្រើប្រាស់ថ្នាំក្នុងរយៈពេលមានផ្ទៃពោះមានកម្រិត ហើយប្រសិនបើម្តាយធ្វើការការពារបានត្រឹមត្រូវ នោះការបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ទារកនឹងត្រូវបានកាត់បន្ថយ។ ដូច្នេះ គន្លឹះមួយចំនួនខាងក្រោមនឹងជួយឲ្យអនាគតអ្នកម្តាយជំនាន់ថ្មី ឬអ្នកម្តាយគ្រប់រូប អាចកាត់បន្ថយនូវហានិភ័យ ក៏ដូចជាការពារខ្លួនពីការបង្ករោគទាំងនោះ៖ • ពិសាទឹក ៦ទៅ៨កែវក្នុងមួយថ្ងៃ ប្រសិនបើអាចអ្នកគួរពិសា បន្ថែមនូវទឹកក្រែនបឺរីច្របាច់ស្រស់ដែលមិនដាក់ស្ករឲ្យបានជាប្រចាំ • ទទួលទានវីតាមីន C (២៥០ ទៅ៥០០មីលីក្រាម) បេតាការូទែន (២៥០០០ ទៅ ៥០០០០ IU ក្នុងមួយថ្ងៃ) និងស័ង្កសី (៣០ទៅ៥០មីលីក្រាម) ដើម្បីប្រឆាំងជំងឺ • មុនពេលប្រើប្រាស់បន្ទប់ទឹកសាធារណៈ អ្នកគួរសម្អាតជាមួយផលិតផលសម្លាប់មេរោគនៅចានបង្គន់ និងកម្រាលឥដ្ឋជុំវិញបង្គន់ជាមុនសិនដែលអាចមានជាស្ព្រៃយ៍បាញ់  ឬក្រដាសសើមសម្លាប់មេរោគជាដើម • បង្កើតទម្លាប់បត់ជើងតូចភ្លាមៗ រាល់ពេលឈឺបត់ជើង និងបត់ជើងឲ្យអស់ • ត្រូវបត់ជើងតូចរាល់មុនពេល និងក្រោយពេលរួមភេទ • បន្ទាប់ពីបត់ជើងតូច ត្រូវជូតដោយក្រដាសសើមថ្នមៗឲ្យស្អាត និងស្ងួត តែត្រូវប្រាកដថាជូតពីមុខទៅក្រោយ • ឧស្សាហ៍ផ្លាស់ប្តូរខោទ្រនាប់ជាប្រចាំ ហាមស្លៀកខោរឹប និងតឹងពេក • កុំត្រាំក្នុងអាងហែលទឹកច្រើនជាង៣០នាទី ឬ២ដងក្នុងមួយថ្ងៃ • ចៀសវាងការបរិភោគអាហារកំប៉ុង ស្រា បារី កាហ្វេ • មិនត្រូវប្រើប្រាស់សាប៊ូដែលកាត់ខ្លាំង សាប៊ូដុសខ្លួន ក្រែមប្រឆាំងមេរោគត្រង់តំបន់ផ្លូវទឹកនោម។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកគួរប្រញាប់ជួបជាមួយគ្រូពេទ្យ និងធ្វើការព្យាបាលឲ្យបានលឿនបំផុត ប្រសិនបើអ្នកនៅតែមានឱកាសឆ្លងមេរោគនៅត្រង់ប្លោកនោម ដែលអ្នកអាចដឹងបានតាមរយៈសញ្ញាមួយចំនួនខាងក្រោម៖ • ឈឺចាប់រាល់ពេលបត់ជើង • បត់ជើងតូចញឹកញាប់ជាងមុន និង/ឬមានអារម្មណ៍ថាមិនអស់ • មានអារម្មណ៍ថាចង់បត់ជើងតូចភ្លាមៗរាល់ពេលឈឺបត់ជើង • មានឈាម ឬខ្ទុះក្នុងទឹកនោម • ឈឺចាប់ត្រង់តំបន់ពោះផ្នែកខាងក្រោម • ឈឺចាប់រាល់ពេលធ្វើការរួមភេទ • គ្រុនញាក់ ក្តៅខ្លួន បែកញើស ចង្អោរ ក្អួត • បរិមាណទឹកនោមខុសធម្មតា អាចតិច ឬច្រើនជាងមុន • ទឹកនោមមានសភាពល្អក់ មានក្លិនអាក្រក់ ឬក្លិនឆ្អេះជាងមុន • មានអារម្មណ៍ឈឺ តឹង និងធ្ងន់ត្រង់តំបន់ប្លោកនោម។ “ការពារប្រសើរជាងព្យាបាល” ©2019 រក្សាសិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង​ដោយ Healthtime Corporation ចំពោះគ្រប់អត្ថបទដោយគ្មានផ្នែកណាមួយត្រូវបោះពុម្ពផ្សាយចូល ប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណែតឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកអាត់ជាសំឡេងឬថតចំលងគ្រប់រូបភាពដោយគ្មានការអនុញ្ញាតឡើយ 

មាតា និងទារក
អាថ៌កំបាំងនៃការឲ្យទារកប៉ះទ្រូងម្តាយភ្លាមក្រោយកើត

ការឲ្យទារកប៉ះស្បែកម្តាយក្រោយពេលកើតភ្លាម ត្រូវបានហៅម៉្យាងទៀតថា “ស្បែកប៉ះស្បែក” ឬ “ការថែរក្សាកូនតាមបែបសត្វកង់ហ្គូរូ”។ វិធីសាស្ត្រនេះត្រូវ បានអនុវត្តទូទាំងពិភពលោក ក្នុងគោលបំណងជួយទារកសម្របខ្លួនទៅនឹងជីវិតនៅខាងក្រៅស្បូន និងជួយម្តាយដើម្បីចាប់ផ្តើមបំបៅកូនដោយទឹកដោះម្តាយព្រមទាំងដើម្បីបង្កើតទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធរវាងកូន និងម្តាយទៀតផង។ ស្បែកប៉ះស្បែកក៏ជួយដល់ការលូតលាស់ផ្នែករាងកាយ និងចិត្តរបស់កូនផងដែរ។ អ្វីជាស្បែកប៉ះស្បែក? វិធីសាស្ត្រនេះជាទូទៅត្រូវបានសំដៅដល់ការអនុវត្តដែលទារកត្រូវបានជូតឲ្យស្ងួតជាមុន រួចយកទៅដាក់ផ្ទាល់ទៅលើទ្រូងរបស់ម្តាយក្រោយពេលសម្រាលទាំងម្តាយទាំងកូនត្រូវបានគ្របដណ្តប់ដោយភួយដ៏កក់ក្តៅជាមួយគ្នា និងទុកចោលយ៉ាងហោចណាស់មួយម៉ោង ឬរហូតដល់ទារកបានបៅដោះដំបូងរួចរាល់។ គួរបញ្ជាក់ថា ទារកត្រូវស្វែងរកការបៅដោះម្តាយដោយខ្លួនឯង មិនត្រូវមានជំនួយពីម្តាយ ឬក្រុមគ្រូពេទ្យឡើយ។ ការប៉ះស្បែក និងស្បែកក៏អាចកើតមានគ្រប់ពេលដែលទារកត្រូវការការលួងលោម ភាពស្ងប់ស្ងាត់ និងដើម្បីជួយបង្កើនការផ្គត់ផ្គង់ទឹកដោះម្តាយផងដែរ។ ផលប្រយោជន៍ មានភស្តុតាងកាន់តែច្រើនឡើងៗដែលបានអះអាងអំពីសារសំខាន់នៃស្បែកប៉ះស្បែកក្រោយសម្រាលដែលក្នុងនោះមានដូចជា៖  • ជួយដល់ម្តាយ និងទារកអាចសម្រាក សម្រួលអារម្មណ៍ • ជួយគ្រប់គ្រងកម្រិតចង្វាក់បេះដូង និងការដកដង្ហើមរបស់ទារក ហេតុនេះពួកគេអាចសម្របខ្លួនបានល្អជាងមុនពេលនៅខាងក្រៅស្បូន • ជំរុញការរំលាយអាហារ និងបង្កើនចំណង់បៅដោះម្តាយ • ជួយរក្សាសីតុណ្ហភាពរាងកាយបានល្អ • ចម្លងបាក់តេរីល្អដែលមានលើស្បែកម្តាយដល់ទារក ដើម្បីជួយការពារប្រឆាំងនឹងការឆ្លងមេរោគ • ជំរុញការបញ្ចេញអ័រម៉ូនសម្រួលដល់ការបញ្ចេញទឹកដោះ។ ក្រៅពីនេះ ទារកអាចទទួលបានផលប្រយោជន៍ជាច្រើនទៀតដូចជា៖ • ជួយសម្រួលការស្រូបចូលអុកស៊ីសែន • កាត់បន្ថយអ័រម៉ូនស្ត្រេស (cortisol) • លើកទឹកចិត្តដល់ឥរិយាបថមុនពេលបំបៅ • ជួយបង្កើនការលូតលាស់ • កាត់បន្ថយការស្នាក់នៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យ • ជួយបង្កើនបរិមាណទឹកដោះ និងបរិមាណអង់ទីករដែលមានក្នុងទឹកដោះដំបូង។ ដើម្បីឲ្យវិធីសាស្ត្រនេះប្រព្រឹត្តដោយភាពជោគជ័យបាន លុះណាតែមានជំនួយពីក្រុមគ្រូពេទ្យ ដោយក្នុងនោះ៖ • ម្តាយទាំងអស់ត្រូវប៉ះស្បែក និងស្បែកជាមួយកូនក្រោយពេលសម្រាល យ៉ាងហោចណាស់រហូតក្រោយការបំបៅដំបូងរួចរាល់ ឬកាន់តែយូរតាមតែទារកចង់បាន • ម្តាយទាំងអស់ត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឲ្យបំបៅដោះដំបូងខណៈពេលនោះ គឺនៅពេលដែលទារកបង្ហាញសញ្ញាត្រៀមខ្លួនដើម្បីបៅ • ម្តាយ និងទារកដែលមិនមានទំនាក់ទំនងជាមួយការប៉ះស្បែកភ្លាមៗក្រោយពេលសម្រាល ត្រូវបានគេលើកទឹកចិត្តឲ្យចាប់ផ្តើមទំនាក់ទំនងនេះឲ្យបានកាន់តែឆាប់តាមដែលអាចធ្វើទៅបាន មិនថានៅពេលណា ឬកន្លែងណាក៏ដោយ។ ©2019 រក្សាសិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង​ដោយ Healthtime Corporation ចំពោះគ្រប់អត្ថបទដោយគ្មានផ្នែកណាមួយត្រូវបោះពុម្ពផ្សាយចូល ប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណែតឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកអាត់ជាសំឡេងឬថតចំលងគ្រប់រូបភាពដោយគ្មានការអនុញ្ញាតឡើយ  

មាតា និងទារក
ការត្រៀមខ្លួនមុនពេលចាប់ផ្តើមមានផ្ទៃពោះ

ការត្រៀមមានផ្ទៃពោះ គឺជាការរៀបចំលក្ខណៈទុកជាមុននៃមាតាគ្រប់រូបដែលមានបំណងប្រាថ្នាចង់បានបុត្រ និងម្តាយមានសុខភាពល្អអំឡុងពេលមានផ្ទៃពោះ រហូតដល់ផ្តល់កំណើតដល់បុត្ររបស់ខ្លួន។ ជាក់ស្តែង ដើម្បីត្រៀមទទួលយកការមានផ្ទៃពោះតាមការរំពឹងទុក ស្ត្រីគ្រប់រូបត្រូវ៖ • មានគម្រោងច្បាស់លាស់ និងការធ្វើសកម្មភាព • ជួបជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិតដើម្បីពិគ្រោះយោបល់ និងសាកសួរព័ត៌មានផ្សេងៗពីសំណាក់គ្រូពេទ្យនូវយុទ្ធសាស្រ្តនៃការការពារ ព្យាបាល និងចៀសវាងពីការកើតជំងឺមួយចំនួនដូចជា ជំងឺកាមរោគ ជំងឺទឹកនោមផ្អែម ជំងឺផ្លូវចិត្ត ជំងឺលើសសម្ពាធឈាម ជំងឺសន្លាក់ ជំងឺរុំារ៉ៃ • ទទួលទានជាតិដែក អាស៊ីតហ្វូលិក និងវីតាមីនចម្រុះអំឡុងពេលពពោះ • បញ្ឈប់ការទទួលទានគ្រឿងស្រវឹង ការជក់បារី និងការប្រើប្រាស់ថ្នាំផ្សេងៗដោយខ្លួនឯង • ចៀសវាងនូវសារធាតុគីមីដែលបំពុលបរិស្ថាន ជាពិសេសថ្នាំបាញ់សត្វល្អិត • រក្សាទម្ងន់ឲ្យស្ថិតក្នុងកម្រិតមួយមានសុខភាពល្អ • ការថែរក្សាខ្លួនឲ្យមានសុខភាពល្អនៅពេលមានផ្ទៃពោះ • ការចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការ និងរបៀបនៃការរស់នៅ ការប្រើប្រាស់ថ្នាំ របបចំណីអាហារផ្សេងៗ ជាពិសេសអំឡុងពេលមានផ្ទៃពោះជាដើម។ តេស្តគួរធ្វើមុនចាប់ផ្តើមមានផ្ទៃពោះ មុនពេលសម្រេចចិត្តចាប់ផ្តើមមានផ្ទៃពោះ ស្រ្តីគ្រប់រូបគួរធ្វើតេស្តតាមដានមួយចំនួនតាមការណែនាំរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតដូចជា ការធ្វើតេស្តរកក្រុមឈាម និងជំងឺឆ្លងផ្សេងៗដូចជា មេរោគអេដស៍ មេរោគស្វាយជំងឺរលាកថ្លើមបេ និងប្រភេទសេជាដើម។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា នេះជាការតាមដានជំហានដំបូង និងចាំបាច់បំផុត ដើម្បីបង្ការនូវជំងឺដែលអាចកើតមានអំឡុងពេលមានផ្ទៃពោះ ជាពិសេសអាចជួយកាត់បន្ថយការចម្លងពីម្តាយទៅកូន។ សារធាតុចាំបាច់ដែលស្រ្តីគួរប្រើជាប្រចាំ បន្ទាប់ពីបានធ្វើតេស្តរួចរាល់ និងទទួលបានលទ្ធផលល្អ ស្ត្រីនឹងតម្រូវឲ្យទទួលទានសារធាតុបំប៉នចាំបាច់មួយចំនួនបន្ថែមជាប្រចាំ រួមមាន៖ • ជាតិដែក (សាច់ត្រី និងគ្រាប់ធញ្ញជាតិ) • ជាតិកាល់ស្យូម (ទឹកដោះគោ) • អ៊ីយ៉ូត (ត្រី ស៊ុត និងអំបិល) • វីតាមីនសេ (បន្លែ និងផ្លែឈើ) • អាស៊ីតហ្វូលិក (បន្លែបៃតង ស៊ុត) • វីតាមីនបេ វីតាមីនK និងសារធាតុបំប៉នជាច្រើនផ្សេងទៀត។ ស្ថានភាពដែលស្ត្រីស័ក្តិសមក្នុងការមានបុត្រ គឺស្រ្តីត្រូវស្ថិតក្នុងវ័យបន្តពូជ មានសុខភាពល្អ គ្មានជំងឺប្រចាំកាយ និងមានស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារសមរម្យ ដោយឡែក ករណីមួយចំនួនដែលស្រ្តីត្រូវបានទាមទារឲ្យពន្យារពេលក្នុងការចាប់ផ្តើមមានផ្ទៃពោះគឺមានជំងឺតំណពូជផ្សេងៗ មានជំងឺឆ្លង ឬកំពុងព្យាបាល និងករណីមានជំងឺផ្លូវចិត្តជាដើម។ ករណីដែលស្រ្តីមិនអាចមានផ្ទៃពោះ លក្ខខណ្ឌសុខភាពមួយចំនួនមិនអនុញ្ញាតឲ្យស្ត្រីមានផ្ទៃពោះដាច់ខាត បន្ទាប់ពីស្ត្រីត្រូវបានរកឃើញថាមាន៖ • ភាពមិនប្រក្រតីនៃក្រពេញមេជីវិតញី ៤០% (PCOS) • ការស្ទះដៃស្បូន ៤០% (Endometriosis Pelvis Infection) • បញ្ហាស្បូន ៥% ( ដុំស្បូន មហារីក) • វិបត្តិនៃការអត់កូនដែលពុំមានមូលហេតុច្បាស់លាស់ ១៥%។ ផលវិបាកដែលមិនបានរៀបចំផែនការច្បាស់លាស់ ប្រសិនបើមិនបានរៀបចំនូវផែនការទាំងអស់ខាងលើនោះទេ ស្រ្តីគ្រប់រូបអាចមានផ្ទៃពោះជាមួយកត្តាប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ ដូចជា៖ • កូនកើតមកមិនគ្រប់លក្ខណៈ • សម្រាលកូនមុនថ្ងៃកំណត់ • ប្រឈមនឹងការរលូតកូន • ស្រ្តីមានផ្ទៃពោះរួមជាមួយនឹងជំងឺក្រឡាភ្លើង • ស្រ្តីមានផ្ទៃពោះរួមជាមួយនឹងជំងឺទឹកនោមផ្អែម • ស្រ្តីមានផ្ទៃពោះជាមួយនឹងជំងឺអូតូអុីនម៉ូញ (Auto Immune) • វិបត្តិក្នុងការមិនមានបុត្រជាដើម។ ស្រ្តីគ្រប់រូបដែលស្ថិតនៅក្នុងវ័យបន្តពូជត្រូវត្រៀមលក្ខណៈជាមុនឲ្យបានត្រឹមត្រូវមុននឹងយកបុត្រ ដើម្បីទទួលបាននូវបុត្រាបុត្រីដែលមានសុខភាពល្អ ប្រាជ្ញាឆ្លាតវៃ និងដើម្បីស្រ្តីដែលជាមាតាមានសុខភាពល្អផងដែរ ទាំងពេលមានផ្ទៃពោះរហូតដល់សម្រាលបុត្រ និងក្រោយសម្រាលផងដែរ គឺល្អទាំងម្តាយទាំងកូន។ សូមស្រ្តីដែលមានផ្ទៃពោះទាំងអស់ត្រូវអញ្ជើញទៅពិគ្រោះយោបល់ និងទទួលការពិនិត្យដោយវេជ្ជបណ្ឌិតឯកទេសឲ្យបានទៀងទាត់រៀងរាល់ខែ ព្រោះការតាមដានអាចជួយបង្ការ និងព្យាបាលនូវជំងឺផ្សេងអំឡុងពេលមានផ្ទៃពោះ ពេលសម្រាល និងក្រោយសម្រាលផងដែរ។ បកស្រាយដោយ៖ វេជ្ជបណ្ឌិត យូ ម៉ូលីន ឯកទេស សម្ភព និងរោគស្រ្តី នៃមជ្ឈមណ្ឌលជាតិ គាំពារមាតា និងទារក បន្ទប់ពិគ្រោះជំងឺ ម៉ីស៊ីថាច យូម៉ូលីន និងគ្លីនិកសម្ភពក្បាលថ្នល់ ©2019 រក្សាសិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង​ដោយ Healthtime Corporation ចំពោះគ្រប់អត្ថបទដោយគ្មានផ្នែកណាមួយត្រូវបោះពុម្ពផ្សាយចូល ប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណែតឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកអាត់ជាសំឡេងឬថតចំលងគ្រប់រូបភាពដោយគ្មានការអនុញ្ញាតឡើយ   

មាតា និងទារក មាតា និងទារក មាតា និងទារក មាតា និងទារក មាតា និងទារក
អ្វីទៅដែលហៅថាការបូមទឹកភ្លោះ?

  ការបូមទឹកភ្លោះ ជាការដោតម្ជុលដោយឆ្លងកាត់ ស្បែកពោះម្តាយ ស្បូន និងស្រោមទឹកភ្លោះ ដើម្បីបឺតយកទឹក ភ្លោះក្នុងបរិមាណ ១០ ទៅ ២០ មីលីលីត្រ យកទៅ វិភាគ ដែលជាទូទៅ គេធ្វើក្នុងអាយុគភ៌ ចន្លោះ ១៥ ទៅ ១៨ សប្តាហ៍។ ហេតុអ្វីបានជាធ្វើការបូមទឹកភ្លោះ? គេធ្វើការបូមទឹកភ្លោះក្នុង៖  - ករណីធ្វើតេស្តឈាមម្តាយក្នុងអំឡុងពេលពពោះ មានការប្រឈមមុខខ្ពស់នឹងជំងឺខុសប្រក្រតីពីកំណើត - ករណីឃើញភាពខុសប្រក្រតីតាមការពិនិត្យអេកូរូបរាងកូនក្នុងពោះ - ករណីមានប្រវត្តិគ្រួសារមានជំងឺតំណពូជ ឬជំងឺ ពីកំណើត - ករណីមានប្រវត្តិកូនមុន ឬផ្ទៃពោះមុនមានជំងឺខុស ប្រក្រតីពីកំណើត។ ការបូមទឹកភ្លោះមិនអាចរកឃើញគ្រប់ជំងឺខុសប្រក្រតីរបស់ទារកពីកំណើតទេ តែអាចរកមើលនូវ ជំងឺពីកំណើតមួយចំនួន ក្នុងករណីឪពុក និងម្តាយ មានកត្តាប្រឈមមុខខ្ពស់ដូចជា៖ - Down syndrome ជំងឺទ្រីសូមីទី ២១ ដែលប៉ះពាល់ដល់បញ្ញា និងសុខភាពធ្ងន់ធ្ងរ។ - Sickle cell disease ជំងឺតំណពូជគ្រាប់ឈាមក្រហមរាងកណ្តៀវ ដែលងាយនឹងបែក ធ្វើឲ្យមានភាពស្លេកស្លាំង និងប៉ះពាល់ដល់ការដឹកជញ្ជូនអុកស៊ីសែនទៅសរីរាង្គសំខាន់ផ្សេងៗ។ - Cystic fibrosis ជំងឺតំណពូជដែលប៉ះពាល់ទៅលើការបញ្ចេញនូវជាតិរំអិល ពិសេសក្នុងសួត និងលំពែង ដែលអាចមានការប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់សុខភាព។ - Muscular dystrophy ជំងឺតំណពូជដែលប៉ះពាល់ដល់មុខងារសាច់ដុំ ធ្វើឲ្យសាច់ដុំទន់ អាចពិបាកក្នុងការដើរ ឈរ ធ្វើចលនា និងកម្រើកសាច់ដុំ។ - Tay-Sachs and similar diseases ជាជំងឺតំណពូជដែលប៉ះពាល់ទៅលើកោសិកាបញ្ជា ដែលនៅក្នុងខួរក្បាល និងឆ្អឹងកងខ្នង។ ក្រៅពីនេះ ការបូមទឹកភ្លោះអាចរកឃើញនូវភាពខុសប្រក្រតីនៃការបិទមិនជិតនូវខួរឆ្អឹងកងខ្នងនិងឆ្អឹងលលាដ៏ក្បាលកូន ក្នុងករណីដែលអេកូពិបាកមើលឃើញ។ ការបូមទឹកភ្លោះក្នុងត្រីមាសទី ៣ដើម្បីរកមើលនូវភាពទុំរបស់សួតទារក ក្នុងការ កំណត់ឲ្យទារកកើតក្នុងលក្ខខណ្ឌណាមួយ។ ការបូមទឹកភ្លោះក៏អាចវិភាគនូវមេរោគមួយចំនួនដែលបញ្ជាក់ថាទារកពិតជាមានឆ្លងពីម្តាយ ឬអត់។ ការបូមទឹកភ្លោះប្រកបដោយបទពិសោធន៍ខ្ពស់អាចកាត់បន្ថយនូវផលវិបាកដូចជាការបាត់បង់កូនក្រោយបូមទឹកភ្លោះ។ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម សូមទំនាក់ទំនង អាសយដ្ឋាន៖ ផ្ទះលេខ៤ ផ្លូវ៥៤៨ សង្កាត់បឹងកក់១ ខណ្ឌទួលគោក ភ្នំពេញ លេខទូរស័ព្ទ៖ ០១២/០៧០ ៦៨ ៥០ ៧៥   អុីម៉ែល៖ doctor_tysovannaroth@yahoo.com បកស្រាយដោយ៖ វេជ្ជបណ្ឌិត ទី សុវណ្ណរដ្ឋឯកទេសសម្ភព-រោគស្ត្រី និងជាប្រធានផ្នែកសម្ភព-រោគស្ត្រី នៃមន្ទីរសម្រាកព្យាបាល និងសម្ភព មាតា ©2018 រក្សាសិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង​ដោយ Healthtime Corporation ចំពោះគ្រប់អត្ថបទដោយគ្មានផ្នែកណាមួយត្រូវបោះពុម្ពផ្សាយចូលប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណែត ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិក អាត់ជាសំឡេង ឬថតចំលងគ្រប់រូបភាពដោយគ្មានការអនុញ្ញាតឡើយ

មាតា និងទារក មាតា និងទារក មាតា និងទារក មាតា និងទារក មាតា និងទារក
សញ្ញាណនៃជំងឺពងបែកដៃ ជើង មាត់ លើកុមារ

ជំងឺពងបែកដែលភាសាបច្ចេកទេសហៅថា Hand-Foot-and-Mouth Disease ជាប្រភេទមួយនៃជំងឺកើតលើបាតដៃ បាតជើង ក្នុងមាត់ និងលើខ្លួនរបស់កុមារទាំងមូល នៅចន្លោះអាយុក្រោម៥ឆ្នាំ (ដោយឡែក សម្រាប់មនុស្សពេញវ័យក៏អាចកើតមានដែរ តែមិនស្តែងចេញជារោគសញ្ញាទេ)។ ជំងឺនេះត្រូវបានបែងចែកជា ២ទៅតាមប្រភេទមេរោគ តែទម្រង់នៃការស្តែងចេញគឺប្រហាក់ប្រហែលគ្នា។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ និងស្ទើរតែគ្រប់តំបន់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា តែងប្រឈមជំងឺពងបែកនេះ ពិសេសនៅរដូវធ្លាក់ខ្យល់ គ្រាន់តែនៅឆ្នាំខ្លះវាពុំបានស្តែងចេញជាលក្ខណៈធ្ងន់ធ្ងរប៉ុណ្ណោះ។ មូលហេតុ និងការឆ្លង ជំងឺពងបែកលើកុមារនេះបង្កឡើងពីវីរុស ២ប្រភេទរួមមាន៖ • Coxsackie virus៖ មានអត្រានៃការកើតឡើងញឹកញាប់ច្រើន តែវាមានលក្ខណៈស្រាល • EV71៖ បង្កឡើងក្នុងអត្រាតិចតួចប៉ុណ្ណោះតែអ្នកជំងឺភាគច្រើនមានលក្ខណៈធ្ងន់ធ្ងរ និងគ្រោះថ្នាក់ខ្ពស់។ វីរុសទាំង២ប្រភេទនេះមាននៅក្នុងលំហ ឆ្លងដោយផ្ទាល់ទៅកាន់កុមារ ហើយបន្តឆ្លងទៅកុមារផ្សេងទៀតតាមរយៈការប៉ះពាល់ស្បែកដែលមានដំបៅ។ សញ្ញាសម្គាល់ ទោះបីជំងឺពងបែកលើកុមារនេះបង្កឡើងពីវីរុស២ប្រភេទខុសគ្នាយ៉ាងណាក៏ដោយ តែរោគសញ្ញាដែលស្តែងចេញជារួមដូចគ្នា គឺឡើងកម្តៅរាងកាយ បន្ទាប់មកចាប់ផ្តើមចេញពងបែក នៅលើបាតដៃឬបាតជើង ក្នុងមាត់ រួចចេញពេញខ្លួនតែម្តង ដែលទីតាំងទាំង ៣មានសភាពក្រាស់ជាងកន្លែងផ្សេង។ ក្រៅពីនេះ កុមារអាចនឹងថយចុះនូវចំណង់អាហារដែលធ្វើឲ្យពួកគេហេវហត់ អស់កម្លាំង និងប៉ះពាល់ដល់ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំការពាររាងកាយ មិនអាចទប់ទល់នឹងជំងឺនេះបាន។ ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ការពិនិត្យលើសញ្ញាគ្លីនិកដោយគ្រូពេទ្យឯកទេសត្រូវបានធ្វើឡើងដំបូងបំផុតដើម្បីសន្និដ្ឋានពីជំងឺនេះ។ តែក្នុងករណីពិសេសដើម្បីឲ្យកាន់តែច្បាស់ គ្រូពេទ្យនឹងយកជាតិខ្ទុះ ឬរំអិលនៅក្នុងបំពង់កកុមារទៅពិនិត្យ និងធ្វើការបណ្តុះមេរោគនៅមន្ទីរពិសោធន៍ធំៗ ដូចជាមន្ទីរពិសោធន៍ប៉ាស្ទ័រជាដើម។ ការព្យាបាល គួរបញ្ជាក់ថា គ្មានថ្នាំប្រភេទណាមួយជាក់លាក់ដែលត្រូវបានយកមកព្យាបាលជំងឺពងបែកនេះទេមានតែការប្រើប្រាស់ថ្នាំទៅតាមរោគសញ្ញារបស់កុមារប៉ុណ្ណោះ ដូចជា បញ្ចុះកម្តៅ ឬថ្នាំសម្អាតលើស្បែក និងជំនួយដល់ការទទួលទានអាហារដោយមានការគណនាលើកម្រិតតម្រូវការកាល់ឡូរីសមស្របសម្រាប់កុមារម្នាក់ៗ។ ការប្រើប្រាស់អង់ទីប៊ីយ៉ូទិកមិនត្រូវបានណែនាំនោះទេក្នុងករណីជំងឺនេះ លុះត្រាតែដំបៅមានលក្ខណៈក្លាយ និងធ្ងន់ធ្ងរ ព្រមទាំងមានវេជ្ជបញ្ជាត្រឹមត្រូវពីគ្រូពេទ្យឯកទេសរោគកុមារ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ កុមារនឹងអាចជាសះស្បើយដោយខ្លួនឯងទោះបីមិនបានទទួលការព្យាបាល ប្រសិននេះជាករណីស្រាល។ ផ្ទុយមកវិញ ប្រសិនបើមានការលេចចេញនូវផលវិបាករបស់ជំងឺនោះ វានឹងបង្កឲ្យមានជំងឺរលាកខួរក្បាល(Encephalitis) រលាកស្រោមខួរ (Meningitis) ឬទន់អវយវៈ (Flaccid Paralysis) ដោយសារវីរុសជាពិសេសគឺវីរុស​ EV71 ដែលប៉ះពាល់ដល់អាយុជីវិតកុមារបាន។ ការការពារ ដោយសារតែករណីពងបែកលើកុមារនេះអាចឆ្លងបន្តទៅកុមារផ្សេងទៀត តាមរយៈការប៉ះពាល់ផ្ទាល់ ឬការនៅក្បែរគ្នា ពិសេសកុមារនៅតាមមត្តេយ្យសាលា ដូច្នេះ ឪពុកម្តាយ ឬលោកគ្រូអ្នកគ្រូដែលដឹងថាកុមារកំពុងមានជំងឺនេះ ត្រូវឲ្យកុមារសម្រាកនៅផ្ទះយ៉ាងហោចណាស់ ១សប្តាហ៍។ គួរបញ្ជាក់ថាគ្មានវ៉ាក់សាំងសម្រាប់ចាក់ការពារនោះទេសម្រាប់លក្ខណៈទូទៅនៃពិភពលោក ដោយឡែកមាន តែប្រទេសចិនមួយប៉ុណ្ណោះមានវ៉ាក់សាំងនេះ តែក៏មិនទាន់ត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយពេញពិភពលោកដែរ។ នៅពេលសង្កេតឃើញកុមារមានពងបែកលើស្បែក ឪពុកម្តាយ ឬអាណាព្យាបាលត្រូវប្រញាប់នាំពួកគេមកប្រឹក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យឯកទេសរោគកុមារ ដែលនៅជិតបំផុតឲ្យបានឆាប់រហ័ស។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នានោះដែរ ត្រូវរក្សាកុមារឲ្យនៅផ្ទះដើម្បីកាត់បន្ថយការចម្លងបន្តទៅកុមារផ្សេង និងផ្តល់អាហារឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ធ្វើយ៉ាងណាកុំឲ្យកុមារថយកម្លាំង។ បកស្រាយដោយ៖ សាស្ត្រាចារ្យវេជ្ជបណ្ឌិត ឈ ប៊ុនណា ឯកទេសរោគកុមារ ផ្នែកជំងឺធ្ងន់ និងសង្គ្រោះបន្ទាន់នៃមន្ទីរពេទ្យកុមារជាតិ ©2018 រក្សាសិទ្ធិគ្រប់យ៉ាង​ដោយ Healthtime Corporation ចំពោះគ្រប់អត្ថបទដោយគ្មានផ្នែកណាមួយត្រូវបោះពុម្ពផ្សាយចូលប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណែត ឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិក អាត់ជាសំឡេង ឬថតចំលងគ្រប់រូបភាពដោយគ្មានការអនុញ្ញាតឡើយ  

មាតា និងទារក មាតា និងទារក មាតា និងទារក